تجر‌به 2 دهـه اخیـر: شرطی کردن اقتصاد به نتایج مذا‌کرات با آمریکا، بیشترین گرانی دلار را رقم زده است

قیمت دلار در بازار آزاد در 8 سال دولت احمدی‌نژاد 252‌درصد بالا رفت در حالی‌که در 8 سال دولت حسن روحانی 703درصد گران شد. در 3 سال دولت شهید رئیسی قیمت دلار 133درصد گران شد در حالی که در 22 ماه عملکرد دولت مسعود پـزشکیان تا‌کنون دلار 203 درصد گران شده است.

همچنین بخوانید:

نسخه ارزی برای خروج تجارت خارجی از سایه دلار

برخلاف تصور جریان غربزده در کشور که مذاکره با آمریکا را راهکار رفع تحریم‌ها و بهبود شاخص‌های اقتصادی کشور خصوصا کنترل نرخ ارز به عنوان شاخص اصلی جهت‌دهی قیمت‌ها در بازارهای ایران می‌داند، اما بررسی عملکرد 4 دولت اخیر که در آنها موضوع مذاکره با آمریکا برای لغو تحریم‌ها مطرح بوده نشان می‌دهد این تصور، کاملا نادرست است.
موضوع مذاکره با آمریکا برای رفع تحریم‌های اقتصادی از دولت احمدی‌نژاد تاکنون به طرق مختلف مستقیم یا غیرمستقیم در دولت‌ها مطرح بوده و با قوت و ضعف پیگیری شده است. برخی دولت‌ها مثل دولت احمدی‌نژاد و دولت شهید رئیسی، محور عملکرد خود را مذاکره قرار ندادند اما دولت‌های حسن روحانی و مسعود پزشکیان، خط اصلی دولتشان را مذاکره با آمریکا قرار دادند و تنها راه‌حل مشکلات اقتصادی را هم رفع تحریم‌ها با مذاکره اعلام کردند.
مقایسه وضعیت نرخ ارز به عنوان مهمترین شاخص جهت‌دهی قیمت‌ها در اقتصاد ایران نشان می‌دهد در دولت‌هایی که مبنای کارشان را مذاکره با آمریکا قرار دادند، به علت شرطی شدن بازارها به نتایج مذاکرات، در عمل و برخلاف تصور رایج، مذاکره‌محوری موجب گران شدن نرخ ارز شده است. برعکس، در دولت‌های احمدی‌نژاد و شهید رئیسی که دولت‌‌ها اقتصاد و بازارها را به نتایج مذاکرات، شرطی نکردند، کنترل بازار ارز بسیار موفقیت‌آمیزتر بوده است.
با شرطی شدن اقتصاد و بازارهای کشور به نتایج مذاکرات، با وجود بهبودهای ناچیز در قیمت ارز در زمان‌های کوتاه پس از هر دور مذاکره اما از آنجا که آمریکا هیچ‌گاه به تعهداتش عمل نمی‌کند، قیمت ارز با مشخص شدن بی‌نتیجه بودن مذاکرات و توافقات با آمریکا‌ منفجر شده و این چرخه معیوبی است که در دولت‌های روحانی و پزشکیان چند بار تکرار شده است.
درواقع از آنجا که گران شدن ارز در ایران معلول دو گروه عوامل داخلی مثل تورم و عوامل خارجی مثل مشکلات ناشی از تحریم‌ها است، دولت‌های روحانی و پزشکیان با شرطی کردن اقتصاد به نتیجه مذاکرات،‌ وزن عوامل خارجی را بر نرخ ارز بیشتر کردند. از آنجا که عوامل خارجی موثر بر نرخ ارز یعنی مشکلات ناشی از تحریم‌ها خارج از اراده ایران است و نتیجه مذاکرات و توافقات به عملکرد آمریکا بستگی دارد و آمریکا هم هیچ‌گاه به تعهدات ظاهری‌اش برای رفع تحریم‌ها عمل نکرده و نمی‌کند، در دولت‌های روحانی و پزشکیان هر بار با مشخص شدن بی‌نتیجه بودن مذاکرات، قیمت ارز شدیدتر از شرایط طبیعی خود بالا رفته است.
بر اساس آمارها، قیمت دلار در بازار آزاد در 8 سال دولت احمدی‌نژاد 252 درصد بالا رفت در حالی که در 8 سال دولت حسن روحانی 703 درصد گران شد. در 3 سال دولت شهید رئیسی قیمت دلار 133 درصد گران شد در حالی که در 22 ماه عملکرد دولت مسعود پزشکیان تاکنون دلار 203 درصد گران شده است.
این آمار به خوبی نشان می‌دهد قیمت ارز در دولت‌هایی که به امید رفع تحریم‌ها و بهبود شاخص‌های اقتصادی می‌نشینند، شدیدتر بالا رفته است.

همچنین بخوانید:

دولت پزشکیان عواقب حذف ارز 28500 تومانی را پیش‌بینی نکرده بود