برای ارزیابی بهتر از عملکرد دولت شهید رئیسی در میانه فضای تخریبهای ناجوانمردانه اخیر علیه ایشان، به گفتوگو با «سید صولت مرتضوی»، معاون اجرایی رئیسجمهور سابق و وزیر سابق تعاون، کار و رفاه اجتماعی پرداختهایم:
دولت شهید رئیسی و شخص ایشان دقیقاً چه چیزی را از دولت یازدهم و دوازدهم تحویل گرفتند یا اگر بخواهیم صریحتر بپرسیم میراث دوران حسن روحانی برای دولت سیزدهم چه بود؟
برای ارزیابی دولتها باید به دادههای آماری توجه کرد؛ چراکه دادههای آماری هستند که در طول تاریخ ماندگار میشوند و تا ابد در دسترس خواهند ماند. آنچه که شهید رئیسی و دولت او در سال ۱۴۰۰ از دولت پیش از خودشان تحویل گرفتند با یک جستجوی ساده در فضای مجازی برای عموم مردم و صاحبنظران قابل دسترسی است. بهتر است بر اساس دادههای آماری بانک مرکزی، مرکز آمار ایران، صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی دهه ۹۰ را از همه جنبهها بررسی کنید. در دهه ۹۰ رشد اقتصادی ایران به طور میانگین نزدیک به صفر بوده است. یعنی دهه ۹۰ را به لطف دولت روحانی و تفکرات امثال او درجا زدهایم. نرخ بیکاری ایران در سال ۱۳۹۹ حدود ۱۰ درصد بوده است. همچنین آمار فقر در ایران بر پایه آمار بانک جهانی در همین سال ۲۹ میلیون نفر بوده است. رشد نقدینگی و میزان تورم هم در پایان دولت روحانی هر دو بالای ۵۰ درصد بود. مردم هنوز ورود اپیدمی کرونا به کشور را به یاد دارند. روزهایی که دولت روحانی کاملاً منفعل عمل میکرد و روزانه تا ۷۵۰ نفر در ایران جان میدادند. اینها دقیقاً کارنامه حسن روحانی و آنچه تحویل دولت شهید رئیسی داده است.
دولت شهید رئیسی با این میراث شوم دولت روحانی چه کرد؟
آیتالله شهید رئیسی به اقتصاد مقاومتی یعنی اقتصاد درونزای بروننگر به عنوان خواست رهبری شهید ما و همچنین به توانمندی جوانان این مرزوبوم باور داشت. ایشان پس از تحلیف و تنفیذ با وجود اینکه معاونان و وزرا همچنان از دولت قبل بودند کار را به سرعت آغاز کرد. یکی از اولین اقدامات شهید رئیسی تماس تلفنی با رئیسجمهور چین بود که نتیجه این تماس حل مشکل واکسن کرونا در ایران زیر یک ماه و رسیدن تلفات روزانه کشور از بیش از ۷۰۰ به زیر ۱۰ نفر بود. در حالی که آقای روحانی و دولتمردان ایشان دائماً بیان میکردند که با وجود تحریم، امکان واردات واکسن کرونا به کشور وجود ندارد. همچنین شهید رئیسی تنها در عرض چند ماه موفق شد رشد اقتصادی منفی نیم درصد تحویلی از دولت روحانی را به بیش از ۵ درصد برسانند. آمار فروش نفت نیز در دولت شهید رئیسی از ۳۰۰ هزار بشکه زمان روحانی به یک میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت. همچنین با تلاش دولت شهید رئیسی نرخ بیکاری از ۱۰ درصد به نزدیک ۷ درصد کاهش یافت. از سوی دیگر بر اساس آمار بانک جهانی، تعداد فقرای ایران از ۲۹ میلیون نفر در زمان روحانی به حدود ۱۹ میلیون نفر در دولت سیزدهم رسید. نرخ تورم در دولت شهید رئیسی نزولی بود و از ۵۰ درصد به ۳۲ درصد افت کرد. همچنین ما موفق شدیم نرخ رشد نقدینگی را در دولت سیزدهم از ۵۰ درصد دوران روحانی به ۲۶ درصد برسانیم. علاوه بر تمام این موارد، در دولت سیزدهم ۱۰ هزار کارخانه احیا شد. البته همه این اتفاقات در حالی رخ داد که نه تحریمی برداشته شد؛ نه منابع ایران آزاد شد؛ نه برجامی حل شد و نه با کدخدا مذاکره کردیم. امید شهید جمهور ما نه به کدخدا بلکه به خدا بود. یکی از سوالاتی که دائماً از ما مدیران دولت شهید رئیسی میپرسند این است که چگونه توانستیم با وجود کاهش رشد نقدینگی نرخ بیکاری را کاهش دهیم. پاسخ این است که ما در دولت شهید رئیسی توانستیم منابع ملی و منابع مردمی را با یکدیگر اهرم کنیم و از تمامی ظرفیتهای کشور برای ایجاد اشتغال بهره ببریم. همین شد که سالیانه به طور میانگین یک میلیون و ۱۰۰ هزار شغل در دولت شهید رئیسی به وجود آمد.
اگر بخواهیم شخصیت رئیس دولتهای یازدهم و دوازدهم را بررسی دقیقتری کنیم و بشناسیم باید به چه مواردی توجه کنیم؟
چه خوب است که حسن روحانی را از زبان خودش بررسی کنیم. او چند کلیدواژه مهم داشت. یکی از این کلیدواژهها «کدخدا» بود. او همواره میگفت: «چارهای نداریم جز اینکه با کدخدا ببندیم». واقعاً هم نگاه او همیشه به اخم، لبخند و گردش چشم و ابروی آمریکاییها بود. کلیدواژه دیگر او «برجام» بود. او همواره میگفت: «آب، نان، برق و همه مشکلات مردم فقط با برجام حل میشود». واقعاً هم نگاه روحانی این بود که اگر با آمریکاییها ببندیم و کنار بیاییم مشکلات حل میشود؛ وگرنه نه تنها مشکلات مردم افزایش پیدا میکند، بلکه حیوانات ایران هم باید از کمبودها جان بدهند. مثل آنچه که برای گاومیش در استان خوزستان به دلیل نبود آب رخ داد. یا اینکه در یکی از جلسات با حضور سران نظام، حسن روحانی بیان کرده بود که ما توان فروش نفت با این تحریمها را نداریم. اگر کسی میتواند فقط ۳۰۰ هزار بشکه نفت بفروشد او را وزیر نفت خواهم گذاشت. به نظرم اگر کلیدواژههای روحانی را در کنار اظهارنظرهای او بررسی کنید دیگر نیازی به اظهارنظر دیگران برای شناخت او نیست. چراکه از زبان خودش میتوان این شخصیت را شناخت.
دستاورد برجام برای کشور چه بود؟
بهترین پاسخ را آقای سیف رئیسکل وقت بانک مرکزی دادند که دستاورد برجام را تقریباً هیچ دانستند. برجام یکی از درس عبرتهای بزرگ تاریخ برای همه ماست. آنچه به قول آقای روحانی قرار بود بالمره همه تحریمها را لغو و ابر و باد و مه و خورشید و فلک را برای کار با ایران به خط کند؛ با یک تغییر دولت در آمریکا و به واسطه یک امضا نابود شد. حتی در زمان اوباما هم که ظاهراً برجام همچنان باقی و امضای کری تضمین آقایان بود؛ هیچ تحریمی نه از جانب آمریکا و نه از جانب اتحادیه اروپا علیه ایران لغو نشد. حتی آژانس بینالمللی انرژی اتمی هم که در تمام تاسیسات هستهای ما دوربین نصب کرده بود؛ بر تمام تاسیسات هستهای ما اشراف ماهوارهای داشت؛ و همچنین انبوه بازرسانش ۲۴ ساعته در حال بازدید از مراکز هستهای ما بودند؛ ما را در ماجرای برجام بازی داد. یادمان نرفته که دبیرکل وقت آژانس بینالمللی انرژی اتمی وارد بازی آمریکاییها شده بود و هر روز یک ادعای جدید علیه ایران مطرح میکرد.
به عنوان شخصی که شهید رئیسی را از نزدیک درک کرده و با ایشان همکاری داشتهاید فکر میکنید به راستی عبارت “فرق میکند چه کسی رئیسجمهور باشد” درست است؟
انصافاً آیتالله شهید رئیسی بسیار پیگیر بودند و خستگی را خسته میکردند. اینکه رئیسجمهور و هیات دولت در یک سال به ۳۷ سفر استانی بروند، حقیقتاً در تاریخ بینظیر است. تازه تعداد بالای خروجی سفرهای استانی شهید رئیسی همگی قابل ارائه است. این را مقایسه کنید با سفرهای استانی برخی آقایان مدعی که هنوز ما هیچ خروجی خاصی از سفرهای آنها ندیدهایم. اخیراً از مهرداد بذرپاش به عنوان وزیر راه و شهرسازی دولت شهید رئیسی پرسیدم که پاسخش برای انتقاداتی که به عملکرد دولت سیزدهم در امر مسکن میشود چیست. فقط یکی از آمارهای او را بیان میکنم که در دوران کمتر از ۳ ساله دولت شهید رئیسی، عملیات اجرایی جهت احداث ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار واحد مسکونی شهری و روستایی آغاز گردید که از این تعداد ۶۰۰ هزار واحد تحویل مردم شد. بر اساس آمارهای رسمی رشد بخش مسکن در دولت شهید رئیسی از منفی سه درصد زمان حسن روحانی، به ۷ درصد رسید. این را مقایسه کنید با عملکرد سایر دولتها و بدون حب و بغض بگویید انصافاً تفاوت را احساس نمیکنید؟ انصافاً این حجم کار را با روحیه برجام زدگی دولت آقای روحانی مقایسه کنید و بدون حب و بغض قضاوت کنید. یادتان که نرفته در دولت حسن روحانی طرحهای مسکن حمایتی را مزخرف میخواندند. تفاوت دولتی که قصد کار و خدمت دارد با دولتی که همه چیز را منوط به اخم کدخدا میداند در چنین نکاتی است. از این منظر انصافاً فرق میکند چه کسی رئیسجمهور باشد؟!
لطفاً درباره دستاوردهای سیاست خارجی دولت شهید رئیسی توضیح دهید.
در روزهای گذشته شاهد سفر ریاست محترم جمهور جناب آقای دکتر مسعود پزشکیان به دهلی جهت شرکت در نشست سران بریکس بودیم. خب شما به من پاسخ بدهید که آیا این دولت شهید رئیسی نبود که سنگ بنای عضویت ایران در بریکس، شانگهای و بسیاری از پیمانها و سازمانهای مهم جهانی و منطقهای را بنا نمود؟ دولت شهید رئیسی و شخص ایشان، مثل دولت روحانی اهل دیپلماسی التماسی نبودند. بلکه بر مبنای عزت، حکمت و مصلحت سیاست خارجی کشور را به پیش میبردند. باید یادی کنم که از شهید دکتر امیرعبداللهیان که انصافاً معمار سیاست خارجی نوین منطقهای ایران بودند و یک وزنه مهم در دولت شهید رئیسی محسوب میشدند. آیا همان ارتباطات ارزشمندی که شهید امیرعبداللهیان با کشورهای همسایه برقرار کردند در دوران جنگهای ۱۲ و ۴۰ روزه، عامل شکست برنامه دشمن در منزوی کردن ایران نشد؟ انصافاً دولت فعلی به پشتوانه همان روابط و ارتباطاتی که شهید امیرعبداللهیان زحمت آن را کشیده بود توانست بسیاری از محدودیتهایی که دشمن وضع کرده بود از جمله محاصره دریایی را دور بزند. اینها حقایق غیرقابل کتمان است.
توصیه شما در شرایط فعلی برای مسئولان دولت چهاردهم چیست؟
توصیه من به دولتمردان عزیزمان از جمله دکتر پزشکیان و دکتر عارف در این شرایط جنگی و تلاش دشمن برای فشار بر اقتصاد ایران، این است که به سیره دولت شهید رئیسی در اقتصاد و عرصههای دیگر عمل کنند. ببینید ما در دولت شهید رئیسی برای هر کاری محور مشخص داشتیم و وظایف هر شخص، نهاد، سازمان و وزارتخانهای به دقت تعریف شده بود. حتی استانداران به معنای واقعی کلمه در استان خودشان رئیسجمهور بودند. یعنی ما در مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دقیقاً میدانستیم که میخواهیم چه کنیم و کارها را باید چگونه به سرانجام برسانیم. متاسفانه اینها در دولت آقای پزشکیان دیده نمیشود و ظاهراً نوعی از بینظمی وجود دارد که مناسب شرایط جنگ تحمیلی از سوی دشمن آمریکایی نیست.
داد مردم این روزها بیش از هر چیز از گرانی افسارگسیخته درآمده است. نگاه شهید رئیسی به مشکل گرانی چگونه بود؟
آیتالله شهید رئیسی بر روی گرانیها بسیار حساس بود. مثلاً اگر کالایی حتی به مقدار بسیار کمی افزایش قیمت پیدا میکرد و این افزایش، مصوب شورای ستاد تنظیم بازار نبود از همه ما بازخواست میکرد. ایشان با هیچ کس در بحث حقوق مردم رودربایستی نداشت و صراحتاً در هیات دولت، ریزترین نکات را به وزرا و معاونان گوشزد میکرد. ایشان به دقت نظارت میکردند که جلسات ستاد تنظیم بازار به صورت منظم و هفتگی به ریاست معاون اول تشکیل شود. گاهی هم خودشان شخصاً ریاست جلسه را بر عهده میگرفتند و انصافاً آرام و قرار نداشت که مبادا گرانیها به مردم فشاری وارد کند. ایشان بحث کنترل بازار را بسیار جدی میگرفت و اصرار داشت وزیر دادگستری که تعزیرات زیرمجموعه ایشان است و وزرای صمت و جهاد کشاورزی در زمینه جلوگیری از گرانیهای غیرقانونی جدی باشند. حتی یادم است گاهی به گزارشهای دو وزارتخانه صمت و جهاد اکتفا نمیکرد و پیش از جلسات هیات دولت، افراد معتمدی را برای بررسی وضعیت بازار و قیمتها میفرستاد.
لطفاً مقایسهای میان حذف ارز ترجیحی در دو دولت سیزدهم و چهاردهم و تبعات آن بفرمایید.
دولت شهید رئیسی هم جراحی اقتصادی و حذف ارز ترجیحی انجام داد اما به قدری این کار را هنرمندانه به پیش برد که دلار حدود ۳۰ هزار تومانی که از دولت حسن روحانی تحویل گرفته بود را حدود ۵۸ هزار تومان به دولت آقای پزشکیان تحویل داد. اما ما یادمان نرفته که دولت آقای روحانی دلار ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی را حتی مقاطعی تا ۳۳ هزار تومان بالا برد. همچنین وضعیت حال حاضر دلار واقعاً عجیب است. دلاری که دولت پزشکیان ۵۸ هزار تومان از ما تحویل گرفته تنها در طول دو سال در حال فراتر رفتن از ۲۵۰ هزار تومان است. به راستی چه کسی پاسخگوی این رهاشدگی بازار ارز و رنج مردم است؟ آقای همتی که به خاطر دلار ۴۰ هزار تومانی به شهید رئیسی پیشنهاد استعفا داد؛ امروز چه عملکردی دارد؟ خیلی برایم جای سوال دارد که به راستی عبدالناصر همتی با این وضعیتی که در بازار ارز به راه انداخته چه نمرهای به خودش میدهد. توصیه من به آقای پزشکیان این است که اگر میخواهد دولتش از این منجلاب خودساخته خارج شود؛ از افرادی استفاده کنند که اهل صداقت، نظارت، هدایت و خودباوری باشند و شعار ما میتوانیم را قبول داشته باشند. آقای دکتر پزشکیان، ریاست محترم جمهور، ما به شما علاقه داریم و میخواهیم موفق شوید. به خدا قسم که با همین داشتهها میتوان کشور را به بهترین شکل اداره کرد. فقط کافی است به افراد شایسته را به کار بگیرید و به آنها اعتماد کنید.
لطفاً تأثیر روحیه خودباوری یک ملت در برابر استعمارگران و ابرقدرتها را توضیح دهید.
این روزها مصداق خودباوری و ما میتوانیم را در صحنه مقاومت ملتهای محور مقاومت علیه غرب و همپیمانانش میبینیم. نگاهی به غوغای انصارالله یمن بیندازید. نیروهای مقاومت مردمی یمن موفق شدهاند ۵ هزار و ۴۰۰ کیلومترمربع از خاک و سرزمینشان را از چنگال مزدوران سعودی ظرف چند روز آزاد کنند. آیا عظمت این حرکت عظیم نباید به درستی تبیین شود. انصافاً حجم سلاح و لجستیک یمنیها با سعودی و همپیمانانش قابل مقایسه است؟ آیا دلیل موفقیت یمنیها جز این است که به شعار ما میتوانیم باور دارند و خاک و خون در راه میهنشان میخورند اما خاک نمیدهند؟ اینها برای ما مسئولان درس عبرت است. چراکه مردم ایران در این حدود ۲۰۰ شب حماسه سازی میدانی، ثابت کردهاند خیلی بهتر و بیشتر از ما مسئولان، مفهوم ما میتوانیم را درک میکنند. این نگاه مقاومتی مردم ایران و یمن را با نگاه امثال آقای روحانی و ظریف مقایسه کنید که فکر میکردند آمریکا با یک دکمه میتواند تمام توان نظامی ما را از کار بیندازد. در حالی که جوانان ما در نیروهای مسلح نشان دادند که با شعار ما میتوانیم چگونه میشود آمریکا را ذلیل و ابهت پوشالیاش را نابود کرد.
به عنوان شخصی که هم معاون اجرایی رئیسجمهور و هم وزیر بودهاید معتقدید که آیا مردم باید از محاصره دریایی دشمن در هراس باشند؟
مردم عزیز ایران از محاصره دریایی دشمن هیچ هراسی نداشته باشند. اولاً که نظام محکم پای کار ایستاده و برای رفع نیازهای اساسی مردم از هیچ تلاشی فروگذار نخواهد کرد. ثانیاً فضای همدلی و برادری میان مردم و بازاریان واقعاً بینظیر است و همانطور که آقای شهید و مقام معظم رهبری حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای فرمودهاند به راستی ملت ایران مبعوث شده است. مردم عزیز بنگرند چگونه بازار کشوری که ۶ ماه درگیر جنگ و محاصره دریایی بوده برخوردار از وفور نعمت است. چنین چیزی در تاریخ بیسابقه است. ما هم قبول داریم که گرانیها مردم را آزار میدهد و باید نظارتها افزایش یابد تا قیمتها عادلانهتر شود. اما خداوکیلی ما نه کمبودی در بازار داریم و نه اصلاً قحطی رخ داده است. این واقعاً ارزشمند است.
از نگاه شما دلیل حملات هدفمندی که طی ماههای اخیر به رسانه ملی در داخل و خارج کشور میشود چیست؟
این روزها شاهدیم که دشمن به نقطه قوت جمهوری اسلامی ایران یعنی صداوسیما حمله میکند. البته من هم قبول دارم که صداوسیما ایراداتی دارد و انتقاداتی به آن وارد است. اما برخی به دنبال تسویهحسابهای شخصی با نظام مقدس جمهوری اسلامی هستند و حرفهای منافقین دهه ۶۰ را تکرار میکنند. یک زمانی منافقین در دهه ۶۰ شعار «صداوسیمای ما، از انحصار حزبی، آزاد باید گردد» سر میدادند. در دوران اصلاحات نیز همان جریان انحرافی شعار «سیمای لاریجانی خاموش باید گردد» را فریاد میزد. الآن هم صداوسیما را «رسانه میلی» لقب میدهند. باز هم تاکید میکنم که اینها به دنبال ضربه به نقطه قوت جمهوری اسلامی یعنی رسانه ملی هستند. چراکه صداوسیمای ایران توانسته در سطح جهانی صدای مظلومین باشد. از سوی دیگر، خاطرهای نقل میکنم که هیچگاه از یادم نمیرود. در انتهای دوران مدیریت شهید لاریجانی بر صداوسیما، رهبر شهید ما حضرت آیتالله سید علی خامنهای بازدیدی از مجموعه رسانه ملی داشتند و در آنجا فرمودند: «امروز جنگ در عرصه جهانی، نبرد رسانههاست و انصافاً صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران در این عرصه خوب درخشیده است». بنابراین توصیه من به همه این است که انتقاداتمان را صریح بگوییم اما به دنبال کینهورزی نباشیم و خدایی ناکرده ادامه مسیر باطل دشمن را پیگیری نکنیم. توجه کنیم که دشمن خیرخواه مردم ایران نیست.
قطعاً هر شخصیتی نقاط قوت و ضعف دارد که قابل نقد و بررسی منصفانه است. اما این روزها شاهد موج تخریب و هتک حرمت از شخصیت رئیسجمهور شهید حضرت آیتالله رئیسی هستیم. نظر شما در این زمینه چیست؟
من معتقدم رئیسی خورشیدی است که بدخواهان توان پنجه کشیدن به روی آن را ندارند. مایلم خاطرهای نقل کنم. در مراسم تشییع و تدفین شهید رئیسی میزبان امیر قطر بودیم و هیچگاه یادم نمیرود که رهبری شهید ما حضرت آیتالله سید علی خامنهای در حضور امیر قطر در وصف شهید رئیسی فرمودند: «ملت ایران، شخصیتی جامعالاطراف را از دست داد». انصافاً توهینهایی که این روزها عدهای نادان به شهید رئیسی روا میدارند بهمانند ظلم گستردهای که در دوران حیات این شهید عزیز در حق ایشان انجام دادند حقیقتاً تلخ است. اما در مکتب رئیسی عزیز، اصل بر مجاهدت و خدمت به مردم و پرهیز از حاشیههاست. من برای همه غافلان توهینکننده آرزو میکنم که توفیق توبه پیدا کنند و جملهای دیگر از رهبر شهیدمان در وصف شهید رئیسی عرض میکنم: «اگر دولت شهید رئیسی ادامه مییافت؛ بسیاری از مشکلات کشور حل میشد». انشاءالله خداوند همه ما را به راه راست هدایت کند.