سوتیتر= شهید رئیسی کلیه اختیارات قانونی وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی جهت افزایش قیمت را با مصوبه سران قوا تعلیق کرده بودند تا مبادا مردم از طریق افزایش‌های ناگهانی قیمت‌ها و تعرفه‌های تحت نظارت دولت، دچار شوک و بحران شوند. این مورد را با شرایط امروز مقایسه کنید که هر اپراتور یا خودروساز یا مجموعه‌ای که دلش می‌خواهد بدون مصوبه ستاد تنظیم بازار یا سایر نهادهای قانونی افزایش قیمت‌های سرخود اعمال کرده و دولت و مردم را در کار انجام شده قرار می‌دهد

شهید رئیسی در میان عموم مردم به عنوان شخصیتی مردمی، صادق، ساده‌زیست و سختکوش شناخته می‌شد. صفاتی بارز که در بیانات و پیام‌های رهبر شهید انقلاب و رهبر حکیم فعلی انقلاب نیز بازتاب داشته است. برای شناخت هر چه بهتر گوشه‌ای از شخصیت شهید جمهور به گفت‌وگو با «عیسی زارع پور»، وزیر ارتباطات دولت سیزدهم نشسته‌ایم:

به عنوان سؤال نخست، به عنوان یک کارشناس نه صرفاً وزیر سابق، وجه تمایز دولت شهید رئیسی با دولت‌های پیش و پس از آن را در چه میدانید؟

شهید رئیسی عزیز که اخیراً دومین سالگرد شهادت ایشان را سپری کردیم حقیقتاً کشور را در همه زمینه‌های مدیریتی پس از یک دهه رکود احیا کردند. اگر به آمار رجوع کنید متوجه خواهید شد که من مبالغه یا اغراق نمی‌کنم. اینکه دولت سیزدهم بتواند رشد کشور را از اعداد زیر صفر و منفی در دولت قبلی به مثبت 5 درصد برساند و شاخص‌های کلان اقتصادی را بهبود دهد جز با تلاش، برنامه محوری و پیگیری مستمر شخص آیت‌الله رئیسی ممکن نبوده است. به عنوان نمونه در حوزه فضایی در دولت شهید رئیسی یک‌بار دیگر متخصصین و نخبگان کشور امیدوار شدند. چراکه با حمایت شهید رئیسی عزیز ما در عمر کمتر از 3 ساله دولت سیزدهم به اندازه 3 دولت قبل از خودمان برنامه‌های پرتاب ماهواره را به مرحله اجرا و عملیات رساندیم. حقیقتاً تعبیر امام شهیدمان حضرت آیت‌الله سید علی خامنه‌ای درباره شهد رئیسی عجیب است. آنجایی که رهبر شهید فرمودند من امید داشتم که اگر راه شهید رئیسی ادامه می‌یافت و ایشان همچنان در رأس دستگاه اجرایی کشور حضور داشتند قطعاً بسیاری از مشکلات کلان و ریشه‌ای کشور از جمله در بحث اقتصادی حل می‌شد. فراموش نکنیم که حضرت آقای شهید ما، شهید جمهور را با جناب امیرکبیر قیاس کردند. همچنین امام شهید ما فرمودند رئیسی عزیز با اینکه عده‌ای در حق او جفا می‌کردند اما هیچ گاه به این نکات فرعی توجه نمی‌کرد و در راه خدمت دچار تزلزل یا درگیر حاشیه‌ها نمی‌شد.

همچنین بخوانید:

سیاست‌های اشتباه اقتصادی دولت؛ عامل تورم و گرانی

به بیانات رهبر شهیدمان درباره شخصیت شهید رئیسی اشاره داشتید. شهید رئیسی همواره به عنوان رئیس‌جمهوری مکتبی و ولایی شناخته می‌شدند. آیا نمونه‌ای از این نوع نگاه ایشان سراغ دارید؟

بارها ولایتمداری شهید رئیسی را با تمام وجود حس کردم. در جلسات هیات دولت ایشان همواره آخرین نکات بیان شده رهبر انقلاب در سخنرانی‌هایشان را به صورت دسته‌بندی‌شده و منسجم به ما وزرا ارائه می‌کردند و دستور می‌دادند که برنامه‌ریزی جدی کنید تا مطالبات حضرت آقا انجام شود. ایشان به دفترشان هم دستور می‌دادند که پیگیر تحقق برنامه‌ریزی‌های ما باشد و نتایج کار را به ایشان گزارش کند. یک جمله معروفی مرحوم شهید رئیسی داشتند که می‌فرمودند: «حضرت آقا، آقای کشور هستند و وقتی جمله‌ای می‌فرمایند مردم از ما توقع دارند که آن را محقق کنیم. ولو اینکه خطاب مستقیم ایشان دولتمردان نبوده باشد». دوران شهید رئیسی نشان داد که بهانه برای کار نکردن فراوان است اما اگر دولتی به راستی به دنبال کار کردن باشد مردم نتایج آن را در بهبود وضعیت کشور مشاهده خواهند کرد؛ به عبارت دیگر، دولت سیزدهم خط بطلانی بر نظریه بهانه‌گیران قائل به وجود حاکمیت دوگانه کشید و نشان داد دولت‌ها با تبعیت از ولایت می‌توانند کارهای بزرگ را به سرانجام برسانند.

همچنین بخوانید:

خصوصیات و عملکرد حجت‌الاسلام‌والمسلمین شهید رئیسی در دوران ریاست جمهوری

درباره مردمی بودن شهید رئیسی نیز توضیح دهید.

شهید رئیسی به معنای واقعی کلمه مردمی بود و هیچ گاه از مردم جدا نمی‌شد. قریب به 50 سفر استانی ایشان خودش گواه همین روحیه است. ایشان به هیچ دلیلی هم نمی‌پذیرفتند که سفر استانی به تأخیر بیفتد یا لغو شود. اگر یادتان باشد یک بار مستقیم از سفر روسیه به سفر استانی البرز رفتند. رهبر شهیدمان هم بارها این روحیه شهید رئیسی را ستوده‌اند. مشابه همین اتفاق را شهید رئیسی در ماجرای سیل کرمان هم رقم زدند و از سفر خارجی مستقیماً جهت بازدید به کرمان رفتند. برای استان‌هایی که مشکلات بیشتری داشتند مانند خوزستان هم ایشان 3 یا 4 بار به آنها سفر کردند؛ یعنی به معنای واقعی کلمه قلب شهید رئیسی برای مردم می‌تپید و هدف ایشان و تمامی شهدای خدمت چیزی جر رفع مشکلات مردم نبود. البته شهید رئیسی شدیداً اهل پیگیری کارها تا حصول نتیجه بودند. ایشان یک نقل قولی از آقای ماهاتیر محمد نخست‌وزیر مالزی داشتند که 90 درصد کارها پیگیری و فقط 10 درصد کارها با دستور است؛ اما شهید رئیسی صراحتاً می‌فرمودند: «99 درصد کارها با پیگیری حل می‌شود»؛ بنابراین در سفرهای استانی دائماً پیگیر بودند و از مدیران و مسئولان هم مطالبه پیگیری کارها را داشتند. در موارد متعددی چون شبکه ملی اطلاعات، بحث دولت الکترونیک و درگاه واحد خدمات دولت به شخصه شاهد بودم که رئیس‌جمهور کشور با کلی مشغله شخصاً کارها را پیگیری می‌کرد. حتی ایشان از من نمی‌پذیرفت که کاری 98 درصد انجام شده و می‌فرمود کاری که 100 درصد تمام نشده باشد اصلاً انجام نشده تلقی کنید.

میراث دولت روحانی در وزارت ارتباطات برای شما چه بود؛ به عبارت دیگر در شهریور 1400 شما چه چیزی را از دولت پیش از خودتان تحویل گرفتید.

شهریور 1400 که من کار را به عنوان وزیر ارتباطات تحویل گرفتم وضعیت شبکه ارتباطی کشور افتضاح بود. میراث دولت دوازدهم برای ما عدم توسعه زیرساخت‌های لازم بود. به شکلی که کارشناسان به من هشدار می‌دادند که آقای زارع پور در صورت تداوم دست‌فرمان دولت قبلی تا پایان 1400 حتی امکان برقراری تماس تلفنی در کلان‌شهر تهران وجود نخواهد داشت. چه برسد به اینترنت یا سایر بسترهای ارتباطی که در همگی ما با بحران روبه‌رو بودیم. با بررسی‌های کارشناسی مشخص شد که دلیل اصلی این بحران، عدم توسعه زیرساخت‌های لازم به‌خصوص از سال 96 بوده و وقتی دلیل این عدم توسعه را جویا شدیم به این نتیجه رسیدیم که اپراتورهای ارائه‌دهنده خدمات ثابت و سیار از آنجایی که حدود 7 سال هیچ افزایش تعرفه‌ای نداشتند درنتیجه امکان توسعه متوازن زیرساخت‌ها با تقاضای رو به رشد را نداشته‌اند. در چنین حالتی دو راه پیش روی وزارت ارتباطات دولت شهید رئیسی و شخص من بود: یا باید از منابع مالی دولت به اپراتورها پرداختی انجام می‌دادیم یا تعرفه‌های خدماتی آن‌ها را پس از 7 سال عدم تغییر، اندکی افزایش می‌دادیم. خب قاعدتاً با توجه به شرایط دولت، راه‌حل دوم برای ما میسرتر بود؛ اما دال مرکزی دولت شهید رئیسی جلوگیری از عدم فشار به مردم از طریق افزایش قیمت‌های در اختیار دولت بود؛ بنابراین شهید رئیسی کلیه اختیارات قانونی وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی جهت افزایش قیمت را با مصوبه سران قوا تعلیق کرده بودند تا مبادا مردم از طریق افزایش‌های ناگهانی قیمت‌ها و تعرفه‌های تحت نظارت دولت، دچار شوک و بحران شوند. این مورد را با شرایط امروز مقایسه کنید که هر اپراتور یا خودروساز یا مجموعه‌ای که دلش می‌خواهد بدون مصوبه ستاد تنظیم بازار یا سایر نهادهای قانونی افزایش قیمت‌های سرخود اعمال کرده و دولت و مردم را در کار انجام شده قرار می‌دهد؛ اما در آن زمان ما برای بحث افزایش تعرفه‌های اپراتورها یک سال درگیر مجوز ستاد تنظیم بازار به ریاست دکتر مخبر بودیم که مبادا مردم متضرر شوند. درنهایت من خدمت مرحوم رئیسی عرض کردم شما دائماً به ما تاکید می‌کنید که کیفیت شبکه و خدمات ما به مردم باید افزایش یابد اما بدون افزایش تعرفه‌ها که 7 تا 8 سال است تقریباً ثابت مانده چنین چیزی غیرممکن است. گرچه این نکته را هم بگویم که ما روش‌های غیرقیمتی را هم هم‌زمان در وزارتخانه به اجرا گذاشته بودیم و جلوی بحران را تا حدودی گرفته بودیم اما بدون افزایش 34 درصدی تعرفه‌ها آن هم بعد از 7 تا 8 سال عدم تغییر، امکان افزایش ملموس کیفیت شبکه ارتباطی ثابت و سیار کشور ابداً وجود نداشت. درنهایت ما یک تعهد 10 بندی از اپراتورها گرفتیم که ریال به ریال این افزایش 34 درصدی فقط باید صرف توسعه زیرساخت‌های شبکه ثابت و سیار ارتباطی کشور شود و حق ندارید یک ریال آن را سود سهامدار پرداخت کنید و به این شکل پس از نزدیک به 2 سال تلاش ما، شهید رئیسی عزیز به صورت مشروط پذیرفتند که تعرفه‌ها 34 درصد یعنی زیر نرخ تورم سالیانه کشور افزایش یابد. این نکته را هم باید بگویم که درخواست ابتدایی اپراتورها افزایش 100 درصدی تعرفه‌ها بود که از سوی شهید رئیسی و وزارت ارتباطات به صورت محکم رد شد. استدلال اپراتورها هم این بود که ما 7 تا 8 سال افزایش مؤثر تعرفه نداشته‌ایم و نیازمند 100 درصد افزایش هستیم تا بتوانیم کیفیت شبکه را بالا ببریم اما شهید رئیسی به دلیل فشاری که این افزایش سرسام‌آور می‌توانست به مردم وارد کند در ابتدا مخالفت کردند؛ اما نهایتاً به شرط و شروط پذیرفتند افزایش قیمت اعمالی 34 درصدی که پایین‌تر از تورم سالیانه بود با دقت و نظارت اعمال شود.

اما در مرحله اجرا انتقادات بسیاری به شخص شما وارد شد. حتی شنیده شد که شخص شهید رئیسی در جلسه هیات دولت از شما انتقاد کرده‌اند.

چهارشنبه روزی در دی‌ماه 1402 بود که من درنهایت پس از جلسه هیات دولت با شهید رئیسی مطرح کردم که می‌خواهم تصمیم وزارت ارتباطات در افزایش قیمت تعرفه اپراتورها را در حیاط دولت از طریق خبرنگاران به اطلاع مردم برسانم. پس از توصیه‌های دلسوزانه ایشان نهایتاً مطلب را اعلام کردم اما اتفاقاتی افتاد که باعث ایجاد مشکلاتی در روزهای پنج‌شنبه و جمعه برای وزارت ارتباطات، مجموعه دولت و مردم شد. اولین اتفاق مشکل‌ساز، کج‌سلیقگی اپراتورها در عدم تعریف بسته‌های اقتصادی و به صرفه برای مصرف‌کننده و حذف برخی بسته‌های قبلی پرطرفدار بدون تعریف هیچ جایگزینی بود. دومین مورد هم یک جریان هدفمند رسانه‌ای بود که به دروغ تیترها و مطالب فراوانی درباره افزایش 100 تا 300 درصدی تعرفه‌های اینترنت منتشر کردند و سعی در خالی کردن دل مردم و تبلیغ علیه دولت سیزدهم داشتند. درنهایت هیچ گاه فراموش نمی‌کنم که جمعه صبح زود در مسیر وزارتخانه بودم که حدود ساعت 6:30 تلفن همراهم زنگ خورد و مرحوم شهید رئیسی پشت خط بودند. ایشان به قدری ناراحت و نگران از فشار احتمالی وارد شده به مردم در اثر افزایش تعرفه‌ها بودند که بیان داشتند تمام شب را بیدار مانده بودند و خوابشان نبرده بود. انصافاً هیچ گاه شهید رئیسی را این میزان عصبانی و دلخور ندیده بودم. ایشان بنده را بازخواست کردند و توضیح خواستند. ایشان فرمودند آقای زارع پور رسانه‌ها ادعا کرده‌اند شما افزایش 100 تا 300 درصدی در تعرفه‌ها اعمال کرده‌اید و این قرار ما نبود. من به ایشان توضیح دادم که برخی شیطنت‌های رسانه‌ای رخ داده و ایشان به من دستور دادند که باید شخصاً در اولین فرصت خودم برای مردم شفاف‌سازی کنم و جلوی سوءاستفاده‌های احتمالی را بگیرم که از طریق شبکه‌های اجتماعی شخصی خودم فوراً اطاعت امر کردم. انصافاً از سال 98 که افتخار همکاری با شهید رئیسی را داشتم تاکنون اینگونه ایشان را برافروخته ندیده بودم و بر شخص من ثابت شد که ایشان در مباحث مربوط به تضییع حقوق مردم با احدی از جمله من وزیر شوخی ندارند. ایشان حتی اشاره داشتند که چرا افزایش قیمت‌ها را پنج‌شنبه و جمعه اعمال کرده‌اید و مگر نمی‌دانید مردم عزیز ما از افزایش قیمت‌های آخر هفته با توجه به تجربه عجیب بنزین در سال 98 خاطره خوشی ندارند. البته توضیح دادم که این هم از کج‌سلیقگی اپراتورها بوده و انتقاد ایشان را پذیرفتم.

همچنین بخوانید:

خصوصیات و عملکرد حجت‌الاسلام‌والمسلمین شهید رئیسی در دوران ریاست جمهوری

دستور مشخص شهید رئیسی به شما در آن شرایط چه بود؟

ایشان 3 مأموریت فوری به من ابلاغ کردند: نخست شفاف‌سازی و پاسخ به شبهات، دوم فعال‌سازی بسته جبرانی برای همه مردم و سوم عدم اعمال افزایش تعرفه‌ها برای ترافیک داخلی. مورد اول و دوم را فوراً انجام دادیم اما اعتراف می‌کنم که در مورد سوم دست و پای من حقیقتاً شل شد. چراکه در آن زمان 55 درصد ترافیک کشور خارجی و 45 درصد ترافیک داخلی بود؛ یعنی در صورت اعمال دستور شهید رئیسی میزان افرایش 34 درصدی تعرفه‌های اینترنت درنهایت به چیزی کمتر از 20 درصد تقلیل می‌یافت. خیلی اصرار از سوی من صورت گرفت تا ایشان از این تصمیم برگردند اما ایشان پافشاری داشتند که ترافیک داخلی نباید افزایش تعرفه داشته باشد. افراد بسیاری را در دولت واسطه کردم اما ایشان همچنان بر سر تصمیمشان محکم ایستاده بودند. درنهایت به شخص من فرمودند: «آقای زارع پور، همه چیز را که من نباید به شما بگویم. این عدم افزایش نرخ تعرفه ترافیک داخلی نظر مقام معظم رهبری است»؛ یعنی شهید رئیسی عزیز یک ولایتمدار و ولایت‌پذیر کامل بودند و حتی اگر من پافشاری نمی‌کردم حاضر نبودند اعلام کنند که تصمیمی که گرفته‌اند منطبق بر نظر حضرت آقاست. این یعنی هیچ گاه نمی‌خواستند مسئولیت هیچ چیزی را بر دوش ولی‌فقیه زمان قرار دهند و این از صفات بارز ایشان بود. به نظرم این نمونه‌ای ملموس از ولایت‌پذیری بی‌چون و چرای این شهید عزیز است.

از شیطنت‌های رسانه‌ای گفتید. چه میزان فشار از جانب رسانه‌ها در دولت سیزدهم حس می‌کردید و آیا فضای انتقادی رسانه‌ها حقیقتاً به دنبال اصلاح بود و یا مسئله دیگری مانند تسویه‌حساب‌های سیاسی در میان بود؟

عده‌ای که در دولت شهید رئیسی از کاه ضعف‌ها و اشتباهات، کوه می‌ساختند امروز برای جناح خودشان برعکس عمل می‌کنند و هر ضعف بزرگ کوه مانندی را کاهسازی می‌کنند. انصافاً توپخانه‌های رسانه‌ای ناجوانمردانه علیه شهید رئیسی و دولت ایشان کار کردند. حداقل در حوزه خودم من شهادت می‌دهم که توپخانه رسانه‌ای قدرتمندی مأموریت تخریب دولت سیزدهم را داشت و خیلی در حق شهید عزیز ما مرحوم رئیسی جفا شد. این افراد امروز متاسفانه در قدرت برای جناح و جریان خودشان اگر هزار برابر دولت سیزدهم هم خطا و اشتباه داشته باشد دستاوردسازی می‌کنند.

شهید رئیسی چه مقدار به توان داخلی باور داشت.

شهید رئیسی به معنای واقعی کلمه به مفهوم «ما می‌توانیم» اعتقاد داشتند و در هر سفر خارجی که داشتند با افتخار دستاوردهای جوانان نخبه ایرانی را سر دست می‌گرفتند و به طرف مقابل عرضه می‌کردند. نمونه این نوع نگاه شهید رئیسی سفر ایشان به اندونزی بود. ایشان در این سفر بسیار مهم که پس از بیش از یک دهه از سوی رئیس‌جمهوری ایران انجام می‌شد؛ یک ربات جراح ساخت ایران به نام «سینا» را به رئیس‌جمهوری اندونزی هدیه کردند و طی این سفر هم یک نمایشگاه از توانمندی‌های ایران در عرصه‌های علمی در اندونزی برگزار شد. یک نکته مهم هم که لازم است بگویم این است که تنها رقیب ربات جراح ایرانی «سینا»، ربات جراح آمریکایی «داوینچی» است و شهید رئیسی با تلاشی که داشتند شخصاً برای تولید نخبگان ایرانی بازاریابی می‌کردند. نسخه الکترونیک، سامانه ثنا، احراز هویت غیرحضوری، پابندهای هوشمند زندانیان و ده‌ها طرح دیگر همگی از اموری بود که شهید رئیسی در قوه قضائیه و دولت با اینکه برایشان در زمان خودش دردسرزا و هزینه زا بود پیگیری کردند و به نتیجه رساندند و امروزه ثمره آن را در بهبود کیفیت زندگی مردم می‌بینیم. اصلاً هوشمندسازی با بهره‌گیری از توان داخلی شعار شهید رئیسی بود.

مهم‌ترین توصیه شهید رئیسی به وزرا و مسئولان دولتی چه بود.

تاکید همیشگی شهید رئیسی به همه ما مدیران و وزرا این بود که به حاشیه‌ها توجه نکنید و به خدمتتان به مردم ادامه دهید. اصلاً این مشی مدیریتی شهید رئیسی بود. هیچ گاه یادم نمی‌رود در جلسه آخر هیات دولت پیش از شهادت ایشان، اختلافی میان سران قوا اتفاق افتاده بود و هجمه شدیدی علیه دولت وجود داشت اما شهید رئیسی حاضر نشد مصاحبه‌ای انجام دهد و اختلافات را دامن بزند. او این مسائل را حواشی می‌دانست و تمام فکر و ذهنش خدمت به مردم ایران بود. ایشان می‌فرمودند: «من مأمور به وحدتم و بنابراین مانند شهید بهشتی مأمور به سکوتم. حاضرم از آبروی خودم بگذرم اما آرامش کشور و مردم که خواست رهبری است خدشه‌دار نشود. حتی اگر دولت من یک دوره‌ای بشود هر آنچه صلاح مردم است باید عمل شود». همچنین شهید رئیسی درون دولت هم به همدلی معتقد بود. ایشان می‌فرمودند: «شما وزرا هفته‌ای دو مرتبه سر میز دولت با هم دیدار می‌کنید. از شما نمی‌پذیرم اختلافات شما یا دستگاه‌های زیرمجموعه شما به رسانه‌ها کشیده شود و مردم را نگران کند».

مشخصاً نظر شهید رئیسی درباره اینترنت چه بود؟

شهید رئیسی معتقد بود اینترنت مردم نباید به هیچ بهانه‌ای قطع شود. هیچ گاه در دوره ریاست جمهوری شهید رئیسی اینترنت ثابت و همراه بین‌المللی و داخلی کشور به صورت یکجا و سراسری قطع نشد و این از افتخارات دولت سیزدهم است. حتی در فتنه 1401 ما ساعات محدودی در شهرهای محدودی اینترنت بین‌المللی خط را محدود می‌کردیم و شهید رئیسی اجازه ایجاد مشکل در زندگی و کسب‌وکار مردم با قطع سراسری شبکه بین‌المللی اینترنت را نمی‌دادند. البته از حق نگذریم که شرایط جنگی امروز با آن روزها متفاوت است؛ اما کسانی که آن روزها برای آن قطعی محدود و به خاطر اعمال مصوبه شورای امنیت کشور (شاک) دولت شهید رئیسی را ناجوانمردانه زیر ضرب بردند امروز کارهای هم جناحی‌های خودشان را توجیه و دستاوردسازی می‌کنند. در آبان 98 شاهد بودیم این دوستان با اینترنت کشور چه کردند؛ اما ما در دولت شهید رئیسی و با تاکید ایشان، پوشش شبکه ملی اطلاعات را در عرض 2 سال از 20 درصد به 60 درصد رساندیم و اینکه امروز در شرایط جنگی، مشکلات زندگی و کسب‌وکار مردم با استفاده از سکوهای داخلی کمتر شده از برکات همان راهبری صحیح شهید رئیسی در دولت است. مردم بدانند که دغدغه شهید رئیسی تا روزهای آخر پیش از شهادتشان افزایش سرعت اینترنت بود. ایشان با پیگیری شدید پروژه فیبر نوری از وزارت ارتباطات قصد داشتند سرعت اینترنت مردم را از 16 تا 17 به 1000 مگابیت بر ثانیه افزایش دهند. این پروژه فیبر نوری هم از مواردی است که شهید رئیسی به خود من فرمودند حتی اگر شیرینی آن را مردم در دولت‌های آینده بچشند باز هم ما موظفیم آن را انجام دهیم و وظیفه ما خدمت است. شاید لازم باشد مردم بدانند زیرساختی که باعث شده مردم با هر یک از کارت‌های بانکی‌شان بتوانند از مبلغ کالابرگشان خرید کنند هم نتیجه تلاش دولت شهید رئیسی است که این دولت در حال استفاده از آن است.