برای بررسی بیشتر شرایط کشور در دوران جنگ، تحریم و محاصره دریایی و هوایی به گفت‌وگو با «علیرضا نوین»، نماینده مجلس پرداخته‌ایم:

به عنوان نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی فکر می‌کنید که آیا مردم باید نسبت به محاصره دریایی و هوایی نگران باشند؟
مردم عزیز ایران نباید از تبلیغات دشمن درباره تاثیرات محاصره دریایی و هوایی بر اقتصاد ایران وحشت کنند و نگران باشند. خوشبختانه در برابر محاصره دریایی اعمال شده از سوی دشمن، راه‌های جایگزین زیادی داریم که دولت در حال تلاش برای فعال‌سازی هر چه بیشتر آن‌هاست. توجه کنید که واردات و صادرات سالیانه کشور ما چیزی در حدود ۲۰۰ میلیون تن است که از این میزان، ۹۰ میلیون تن آن برای ما خیلی مهم‌تر بوده و باید اولویت مورد توجه ما در این شرایط باشد. این ۹۰ میلیون تن شامل کالاهای اساسی و مواد اولیه صنایع ماست. خوشبختانه با تدبیری که امام شهید ما حضرت آیت‌الله سید علی خامنه‌ای اندیشیده بودند کشور حدود ۶ ماه ذخیره برای کالاهای اساسی و مواد اولیه صنایع و کارخانجات دارد. درنتیجه محاصره دریایی در حال حاضر نتوانسته آن فشاری که آمریکایی‌ها انتظار داشتند را به ایران وارد کند. از سوی دیگر، همان‌طور که پیشتر هم توضیح دادم دولتی‌ها در حال تلاش برای فعال‌سازی کریدورهای زمینی برای جایگزینی مسیر دریایی هستند. از این‌رو باز هم تاکید می‌کنم که مردم از تبلیغات دشمن درباره وقوع قحطی در اثر محاصره دریایی و چنین حرف‌های بی‌پایه و اساسی نباید هیچ ترسی داشته باشند. همچنین مردم بدانند که بخش خصوصی ایران بسیار توانمند است و درنهایت به هر طریق ممکن، نیاز کشور را خرید و به داخل خواهد آورد و جای هیچ نگرانی نیست. من بیشتر از اینکه نگران تأمین کالاهای ضروری از سوی بخش خصوصی باشم نگران بروکراسی اداری و سنگ‌اندازی‌های دولت هستم که مسیر واردات را دشوار می‌کند. درباره محاصره هوایی هم مطمئن باشید رایزنی‌های لازم با کشورهای همسایه در حال انجام است و همان‌طور که سردار رضایی عزیز فرمودند هشدارهای لازم به سایر کشورها داده شده که جمهوری اسلامی ایران توانایی لازم برای مقابله به مثل را دارد. بنابراین مسئله محاصره هوایی را چندان جدی نمی‌دانم و مطمئنم دشمن در این عرصه هم شکست خواهد خورد.

همچنین بخوانید:

هشدار سازمان بازرسی به بانک مرکزی درباره وام ازدواج

آیا اقدامات دولت برای شرایط جنگ اقتصادی را کافی می‌دانید؟
قطعاً دولتمردان در حال تلاش برای رفع مشکلات کشور و دور زدن تحریم‌ها و محاصره دریایی هستند اما معتقدم باید تلاش بیشتری کنند. دو هفته پیش در مرز بازرگان بودم و انصافاً از مشکلاتی که در این پایانه مرزی با ترکیه وجود دارد متأسف شدم. چرا باید گمرک، ارزیاب، مرزبان و مدیر پایانه مرزی ما به صورت جزیره‌ای و غیرهماهنگ عمل کنند. واقعاً از دولت آقای پزشکیان توقع داریم این بی‌نظمی‌های اجرایی را در این شرایط جنگ اقتصادی علاج کند. وقتی دشمن در حال فشار به ماست دیگر خودمان که نباید برای خودمان در روند اجرایی کشور مشکل تراشی کنیم. چرا وزارت راه و شهرسازی و وزارت اقتصاد نمی‌نشینند و برای یک‌بار مشکلاتشان را با هم حل نمی‌کنند. بالاخره یک نفر باید مسئول کار شود و وضعیت اسف‌بار پایانه‌های مرزی ما را چاره کند. دیگر سستی بس است. سال‌ها به بازی بازی کردن گذرانده‌ایم اما دیگر وقت دفاع و جنگ اقتصادی است و بازی درآوردن معنایی ندارد. الآن در همین مرز بازرگان چون فرماندهی واحد نداریم نمی‌توانیم از تمام ظرفیتمان بهره ببریم. یعنی به جای اینکه روزانه ۵۰۰ کامیون حامل کالا از پایانه بازرگان رفت‌وآمد کنند؛ با بدعملی ما و بهانه‌تراشی‌های ترکیه این تعداد بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ دستگاه است. جالب است که طرف ترک هم فهمیده ما ایرانی‌ها درگیر اختلافات دستگاه‌های مسئول و بروکراسی اداری هستیم و فقط کالاهایی که به نفع خودش است را برای واردات به ترکیه در اولویت قرار می‌دهد. مثلاً ترک‌ها اجازه ورود سریع قیر را به کشورشان می‌دهند اما مواد غذایی و فاسدشدنی ایران را روزها و هفته‌ها پشت مرز معطل نگه می‌دارند. آقای پزشکیان باید به موضوع گمرکات ورود کند و در کنار آن برای موضوع ترکیه باید از دیپلماسی فعال اقتصادی بهره بگیرد. تا دولت به طور جدی به موضوع بهانه‌تراشی‌های طرف ترک ورود نکند این مشکل حل نخواهد شد. لطفاً دولتی‌ها درباره وقت ندادن مسئولان ترکیه هم بهانه نیاورند. چراکه اگر قرار بود دولت کاری کند آقای پزشکیان در اجلاس سران شانگهای آقای رجب طیب اردوغان را ملاقات کرد و باید این بحث‌ها همان‌جا مطرح می‌شد. اینکه مطرح نشده به خاطر دل‌مشغولی دولت نسبت به مسائل حاشیه‌ای و رها کردن مسائل اساسی کشور است.

همچنین بخوانید:

بانک مرکزی آمار وام ودیعه مسکن سال ۱۴۰۴ را جزو آمار سال ۱۴۰۵ منتشر کرد

به عنوان نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی نظر شما درباره مدیریت ارزی بانک مرکزی چیست؟
مدیریت ارزی بانک مرکزی افتضاح است. واجبات تأمین ارز کشور معطل‌مانده اما ما بعضاً می‌شنویم که بانک مرکزی برای مستحبات دسته چندم ارز تخصیص می‌دهد. ظاهراً آقای همتی و مدیران ایشان هنوز درک نکرده‌اند که ما در شرایط جنگ اقتصادی هستیم. الآن باید اولویت دولت و بانک مرکزی فقط امنیت سفره‌های مردم و بحث دارو و سلامت آن‌ها باشد. چه دلیلی دارد که فلان خودرو یا گوشی لوکس در این شرایط ارز دریافت می‌کند اما دولت می‌گوید که برای دارو ارز نداریم. من به عنوان نماینده مردم نسبت به مدیریت ارزی بانک مرکزی معترض هستم. متاسفانه بانک مرکزی در حال بهانه‌گیری است و بهانه می‌آورد که خود شما مجلسی‌ها به من اختیار قانونی برای مدیریت شناور ارز داده‌اید. به نظرم این قانون مدیریت شناور ارز باید در مجلس اصلاح شود تا ببینیم بهانه بعدی بانک مرکزی برای یله و رها بودن بازار ارز چیست. آقای همتی بدانید که ما نمایندگان مجلس، دلار بالای ۲۰۰ هزار تومان را از شما نمی‌پذیریم و باید به وظایف نظارتی خودتان بر بازار ارز عمل کنید. آقای همتی، با این ترک نظارت بر بازار ارز به معنای واقعی کلمه آرامش را از واردکنندگان و تولیدکنندگان این کشور ربوده‌اید. در جلساتی که با آقای همتی داشته‌ایم ایشان به صراحت بیان کرده‌اند در کشور و نزد بانک مرکزی ارز به مقدار کافی وجود دارد. حال سؤال ما از ایشان این است که دوست عزیز، چرا این ارز کافی را به صورت عادلانه و اولویت‌بندی شده تخصیص نمی‌دهی تا آشوب و تلاطم بازار پایان یابد.

مردم نسبت به عملکرد مجلس در این ماه‌های اخیر انتقاداتی دارند و بعضاً می‌گویند گویا نمایندگان مجلس وضعیت سخت معیشتی ما را نمی‌بینند. لطفاً در این مورد توضیح دهید.
من خودم را موظف می‌دانم که به مردم شریف و عزیز ایران درباره عملکرد مجلس گزارش کوتاهی بدهم. مردم عزیز بدانید و آگاه باشید که مجلس شورای اسلامی تمامی وظایفش را تمام و کمال انجام می‌دهد. درست است که صحن علنی مجلس تعطیل است اما ما نمایندگان مجلس لحظه‌ای وظایف نظارتی‌مان را رها نکرده‌ایم. دائم در حال سؤال و تذکر هستیم. حتی بدانید که چندین وزیر دولت چهاردهم به دلیل عملکرد ضعیفشان در صف استیضاح هستند و اتفاقاً استیضاح آن‌ها از سوی هیات رئیسه مجلس اعلام وصول هم شده است. اما قبل از اینکه ما بخواهیم به مسائل ورود کنیم این انتظار از دولت وجود دارد که در راستای اصلاح امور کمی بکوشد. ظاهراً دولت آقای پزشکیان قبول ندارد که در کشور مشکلاتی هم هست. چراکه پزشکیان در راستای ترمیم کابینه فعلی از طریق برکناری وزرای ضعیف هیچ کاری نمی‌کند. همچنین من حقیقتاً درباره بحث بودجه ۱۴۰۵ از دولت گلایه دارم. با این شرایط جنگی و محاصره دریایی چرا دولت چهاردهم درباره ارائه متمم و اصلاحیه لایحه بودجه به مجلس این‌قدر بی‌عملی نشان می‌دهد. آقای پزشکیان و آقایان مسئول در دولت چهاردهم، اصلاً حواستان هست که مهرماه شروع فصل نگارش لایحه بودجه ۱۴۰۶ است. خب وقتی بودجه ۱۴۰۵ این‌قدر بلاتکلیف و روی هواست؛ شما چه طور می‌خواهید برای ۱۴۰۶ بودجه بنویسید. واقعاً از برخی اقدامات دولت شوک زده هستم و دولتی‌ها را درک نمی‌کنم. درباره بحث خروج از NPT هم بدانید که اگر غلطی از دشمن سر بزند مجلس و تمامیت نظام جهت حرکت در این راستا آماده هستند.

همچنین بخوانید:

بانک مرکزی آمار وام ودیعه مسکن سال ۱۴۰۴ را جزو آمار سال ۱۴۰۵ منتشر کرد

مردم درباره وضعیت یله و رهای بازار که منجر به گران‌فروشی و احتکار شده انتقاداتی دارند. لطفاً ارزیابی خودتان درباره عملکرد دولت در این زمینه را بیان کنید.
بگذارید صریح سخن بگویم. وقتی کشوری در شرایط جنگ اقتصادی است باید بازار این کشور تحت رصد روزانه دولتمردان و مسئولان مربوطه باشد. انصافاً ما چنین عملکردی را از دولت پزشکیان نمی‌بینیم. آقای پزشکیان عزیز، وظیفه دولت نظارت بر بازار است. شما باید روزانه رصد کنید تا ببینید کمبودها چیست و دلیل این کمبودها را چاره کنید. بحث احتکار هم باید جدی گرفته شود و با محتکران برخورد جدی از سوی دولت و دستگاه‌های نظارتی تحت امرش صورت بگیرد. حتی قوای دیگر و سایر دستگاه‌های نظارتی کشور هم باید به کمک دولت بیایند. مسئولان عزیز لطفاً فراموش نکنید که ما در شرایط جنگی هستیم. کمی بیشتر تلاش کنید. نباید این احساس در جامعه وجود داشته باشد که دولتی‌ها خودشان را تنها با وعده افزایش مبلغ کالابرگ راحت کرده‌اند و کاری با تخلفات و جرائم بازار ندارند.

لطفاً درباره مسیرهای جایگزین محاصره دریایی و نقاط ضعف ایران در این زمینه توضیح دهید.
ببینید با شعار که قرار نیست مشکلات کریدوری کشور حل شود. ۲۰ سال است که بحث آزادراه تبریز-بازرگان مطرح شده اما از بیش از ۲۰۰ کیلومتر این مسیر فقط و فقط ۳۰ کیلومتر آن انجام شده است. این‌ها کم‌کاری و غفلت است. اگر می‌خواهیم دشمن نتواند با محاصره به ما ضربه بزند باید کمی هم خودمان تلاش کنیم. با شعار دادن و کاری نکردن که مشکلی حل نمی‌شود. باید انواع مختلف حمل‌ونقل شامل دریایی، زمینی و هوایی در ایران فعال باشد. این دشمن آمریکایی نیست که با محاصره دریایی به ما فشار وارد می‌کند بلکه کم‌کاری خودمان است که فقط و فقط چندین دهه به دنبال حمل‌ونقل دریایی رفتیم و آن را هم صرفاً محدود به جنوب کشور کردیم. خب وقتی حمل‌ونقل زمینی و هوایی کشور را در قالب فعال‌سازی کریدورهای بین‌المللی پیگیری نکنی دشمن هم از همین روزنه به دنبال ضربه به تو خواهد بود. درباره کریدور ارس هم خیلی غفلت کردیم. رهبر شهید ما ۱۰ سال تاکید داشتند که کریدور ارس باید اولویت کشور باشد اما دولت‌ها دست دست کردند و کار بر زمین ماند. حالا هم که دولت می‌گوید برای کریدور ارس مشکل بودجه ندارد؛ قرار نیست همین فردا این مسیر به بهره‌برداری برسد. این نکته را مدنظر داشته باشید که مسیر کریدور ارس سنگلاخی بوده و نیازمند احداث پل و تونل در طول آن هستیم. بنابراین اگر همین امروز هم شروع کنیم چند سالی طول می‌کشد تا کشور بتواند از مواهب آن بهره ببرد. از سوی دیگر، به دلیل تعلل مکرر ما، حالا رقیب این مسیر یعنی کریدور ترامپ (زنگزور) مطرح شده که متاسفانه از اهمیت کریدور ارس ما خواهد کاست. اما باز هم اگر می‌خواهیم که از مواهب عضویت در اوراسیا بهره ببریم و نیازهای کشور از طریق مرز ارمنستان وارد شود باید هر چه سریع‌تر کریدور ارس را فعال کنیم. یک مطلب تلخ دیگر هم بگذارید برای شما یادآوری کنم. حدود ۲۰ سال پیش ۱۴ کشور آسیایی شامل ایران توافق کردند که ۲۰ هزار کیلومتر مسیر از توکیو تا مرز بازرگان ایران احداث شود. تنها کشورهایی که به تعهدشان در این ۲۰ سال عمل نکرده‌اند ایران و افغانستان هستند. فرض کنید اگر ایران توانسته بود به این مسیر مهم حمل کالا بپیوندند الآن ما اصلاً قابل تحریم یا محاصره دریایی بودیم. قبول کنیم که کم‌کاری‌های خودمان، دشمن را به طمع انداخته است.

درباره آینده محاصره دریایی و هوایی چه تصوری دارید؟
معتقدم به لطف خدا جمهوری اسلامی ایران حتماً محاصره دریایی را خواهد شکست. این اتفاق را دور نمی‌بینم و معتقدم خیلی زود خبر آن را خواهیم شنید. چراکه نیروهای مسلح مقتدر ایران هم به خوبی بر تنگه هرمز تسلط دارند و هم در لبه دریای عمان آماده درگیری با ناوگروه‌های آمریکایی محاصره کننده ایران هستند. آمریکا اگر عاقل باشد به نفعش است که تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره به تفاهم اسلام‌آباد بازگردد. اما اگر چنین نکند ایران به زودی با قوه قهریه محاصره دریایی را خواهد شکست و بار دیگر هیمنه پوشالی آمریکا در برابر دیگر ملت‌ها فروخواهد ریخت. محاصره هوایی را هم چندان جدی و طولانی نمی‌بینم. چراکه ایران توان بالایی برای مقابله به مثل در این زمینه دارد و هیچ فرودگاهی در منطقه به دنبال دردسر با ایران نیست.

برخی اظهارنظرهای عجیب مسئولان دولتی مردم را نگران و بعضاً بازار را ملتهب کرده است. لطفاً در این زمینه توضیح دهید.
اگر یادتان باشد آقای پزشکیان گفتند که اگر ارز ترجیحی را حذف نمی‌کردیم قحطی می‌شد. هر چه قدر هم بخواهیم بگوییم این حرف از روی صداقت و سادگی ایشان است باز هم نمی‌شود بیان آن را در این شرایط کشور توجیه کرد. قطعاً این ادعا علمی و کارشناسی نیست. چراکه بحمدالله اصلاً در ایران ما امکان وقوع قحطی وجود ندارد. بنابراین آقای پزشکیان و مشاوران ایشان باید درباره سخنانی که از تریبون ریاست جمهوری بیان می‌شود دقت بیشتری به خرج بدهند. همچنین معتقدم به جای طرح چنین ادعاهای عجیبی، آقای پزشکیان و دوستان ایشان باید درباره گرانی‌هایی که در اثر حذف ارز ترجیحی ایجاد شده و سفره مردم را روز به روز کوچکتر می‌کند پاسخگو باشند. آقای همتی هم مراقبت کنند که دیگر با اظهارات نسنجیده بازار ارز را به هم نریزند. ایشان که مدیر بی‌تجربه‌ای نیستند. هم وزیر اقتصاد بوده‌اند و هم بار دومشان است که رئیس‌کل بانک مرکزی هستند. چنین اشتباهات مهلکی از ایشان بعید است.