متقاضیان وام ازدواج و وام اشتغال مددجویان نسبت به اهمال بانکها در پرداخت این تسهیلات و عدم نظارت بانک مرکزی گلایه دارند
مسئله تسهیلات خُرد از جمله مهمترین موارد حمایتی دولت در شرایط بحرانها و وضعیت فعلی کشور است؛ با این وجود انواع و اقسام تسهیلات خُرد با سختگیری عجیب و سلیقهگرایی شبکه بانکی به طور کامل محدود شده است و وضعیت صفوف چند صد هزار نفری در انتظار دریافت وام اشتغال مددجویان و ازدواج جوانان خود به خوبی گواه این است که تسهیلات خُرد حمایتی آخرین اولویت بانک مرکزی برای پرداخت است!
این وضعیت سبب شده است که متاسفانه صف وام ازدواج و فرزندآوری به بیش از 1.1 میلیون نفر برسد و عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی دولت چهاردهم، در جلسات کمیسیون تلفیق با این استدلال که میخواهد صف وام ازدواج را از بین ببرد؛ اجازه افزایش سقف وام فردی ازدواج را نداد. این در حالی است که در دو سال اخیر دلار از حدود 60 هزار تومان به 180 هزار تومان رسیده و قیمت همه کالاها را افزایش داده ولی باز هم وام ازدواج تغییری نکرد و در سه سال اخیر یک ریال وام ازدواج را افزایش ندادند و حالا هم باید در صف منتظر دریافت وام ازدواج باشند شاید کسی که الآن ثبتنام کند؛ سال بعد نصیبش شود!
صف وام اشتغال مددجویان
وضعیت در دیگر وام خُرد حمایتی تعیینشده در قانون بودجه بسیار بدتر است؛ صف وام اشتغال مددجویان نیز به بیش از 300 هزار ثبتنامی رسیده است و این مددجویان که جزو اقشار بسیار آسیبپذیر و پایین جامعه هستند؛ هیچ دسترسی مناسبی به منابع بانکی ندارند و تنها امیدشان به وام اشتغال است؛ موضوعی که اصلاً جزو اولویتهای آخر بانک مرکزی نیز نیست زیرا هنوز پرداخت منابع مرتبط با وام اشتغال مددجویان قانون بودجه 1404 تمام نشده است و هرساله با تأخیر ششماهه، ابلاغ سهمیه هر بانک نیز عقب میافتد و به نیمه دوم سال موکول میشود.
این وضعیت یعنی اینکه مددجویان باید اولاً در صف سنگین وام اشتغال ثبتنام شده بمانند و همچنین پرداخت وام اشتغال نیز هرساله با تأخیر بسیار انجام میشود و در انتها نیز آن اتفاقی که نباید میافتد و دیگر هیچ کار خاصی با وام اشتغال اعطایی به مددجویان مبتنی بر قانون بودجه یک یا دو سال قبلش انجام نشود. نمونه عینی این موضوع نیز افزایش وحشتناک قیمت خودرو است که به برخی از مددجویان برای فعال شدن در صنعت حملونقل کشور، اعطا میشد ولی حالا با این افزایش شدید قیمتها، خرید خودرو نیز با وام اشتغال و کمک نهادهای عمومی از بین رفته است زیرا مبلغ وام اشتغال به قیمت دو سال پیش است و هیچ کارکردی بعد از دو سال تأخیر در پرداخت وام اشتغال به مددجویان نخواهد داشت!
مجلس شورای اسلامی نیز به این رویکرد غیرمنطقی و غیرعقلانی بانک مرکزی و شبکه بانکی اعتراض دارد و در همین راستا نیز پیگیر ابلاغ سهمیه وام اشتغال مددجویان در همین ابتدای سال از بانک مرکزی است. بانک مرکزی که اذعان این را دارد که وقت وحدت است؛ الآن باید با مردم و مددجویان نهادهای حمایتی وحدت کند و تسهیلات خُرد حمایتی نظیر وام اشتغال مددجویان یا وام ازدواج جوانان را در صدر اولویت پرداخت نظام بانکی قرار دهد نه اینکه آن را در نقطه آخر قرار دهد!
در همین رابطه در روزهای اخیر، نمایندگان مجلس نسبت به این اهمالکاری واضح بانک مرکزی و لزوم حمایت ویژه از پرداخت وامهای خُرد نظیر وام اشتغال مددجویان واکنش نشان دادند.
مجلس بر عملکرد بانک مرکزی نظارت خواهند کرد
جبار کوچکینژاد عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس در همین رابطه اظهار کرد: همه ساله مبالغ نسبتاً خوبی برای وام اشتغال در نظر گرفته میشود. اما وقتی نوبت به اجرای مصوبات میرسد، عملکرد مناسبی را از بانکها نمیبینیم. متقاضیان با شرایط سختگیرانه بانکها روبرو میشوند و نمیتوانند به مبالغ به موقع دسترسی پیدا کنند. این مسائل باعث میشود که در عمل هدف قانونگذار در زمینه اشتغالزایی محقق نشود. در حال حاضر با توجه به توقف مسیر پرداخت وام اشتغال سال جدید به دلیل عدم ابلاغ سهمیه هر بانک جهت پرداخت وام اشتغال مددجویان، مجلس و دیوان محاسبات بر عملکرد بانک مرکزی و سپس نظام بانکی نظارت خواهند کرد و در صورت عدم ابلاغ این موضوع، اقدامات بعدی را انجام خواهد داد.
همچنین احمد انارکی محمدی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با اشاره به گره خوردن پرداخت وام اشتغال با اهمالکاری بانک مرکزی گفت: تأخیر در تعیین سهم بانکها توسط بانک مرکزی باعث توقف پرداخت تسهیلات اشتغال مددجویان شده است. با توجه به گرانیها و افزایش هزینهها، باید هرچه سریعتر این وامها پرداخت شود؛ چراکه مددجویان و اقشار ضعیف جامعه برای ایجاد اشتغال و تأمین معیشت خود به این تسهیلات نیاز دارند.
بنابراین مسئله تسهیلات خُرد از جمله مهمترین موارد حمایتی دولت در شرایط بحرانها و وضعیت فعلی کشور است؛ با این وجود انواع و اقسام تسهیلات خُرد با سختگیری عجیب بانک مرکزی و سلیقهگرایی شبکه بانکی به طور کامل محدود شده است و وضعیت صفوف چند صد هزار نفری در انتظار دریافت وام اشتغال مددجویان و ازدواج جوانان خود به خوبی گواه این است که تسهیلات خُرد حمایتی آخرین اولویت بانک مرکزی برای پرداخت است.