بنابر گفته کارشناسان، با توجه به جمعیت مناسب دام و عرضه در میادین نسبت به تقاضا، کمبودی نداریم که در بحث نوسان قیمت اثر بگذارد و تنها ضعف در نظارتها منجر به افزایش چشمگیر قیمت از دامداری تا بازار شده است.
براساس آمار سالانه یک میلیون تا یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن گوشت در داخل مصرف میشود که بیش از ۹۰۰ هزار تن آن از تولید داخل و مابقی مبادی واردات تامین میشود، هرچند برخی کارشناسان معتقدند که بعد از حذف ارز ترجیحی، سرانه مصرف گوشت قرمز کاهش داشته است.
البته در بازار گوشت اختلاف فقط بر سر میزان واردات نیست، بلکه پرسش اصلی این است که برای تامین پایدار گوشت باید روی واردات حساب باز کرد یا تولید داخل را تقویت کرد؟ از طرفی برای تعدیل قیمت و کنترل بازار چه اقداماتی باید انجام شود؟ چراکه بررسیها نشان میدهد قیمت دام و گوشت قرمز در مغازهها هیچ سنخیتی با یکدیگر ندارد.
براساس گفته کارشناسان، میانگین قیمت هر کیلو دام ۶۷۰ هزار تومان است که براین اساس لاشه درب کشتارگاه یک میلیون و ۴۰۰ تا یک میلیون و ۴۵۰ هزار تومان باید عرضه شود و با سود منطقی به مصرفکننده برسد که متاسفانه به دلیل فاصله چشمگیر قیمتها، هر کیلو گوشت بالای ۲ میلیون تومان به دست مصرفکننده میرسد که تشدید نظارتها میتواند جلوی گرانفروشی را بگیرد.
مرتضی معتمد مدیرکل دفتر بازرگانی داخلی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به ظرفیتهای تولید گوشت قرمز در کشور، گفت: ایران از اقلیم مناسبی برای تولید گوشت دام سبک برخوردار است، اما خشکسالی، کاهش منابع آبی و افت کیفیت مراتع، صنعت دامپروری کشور را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
به گفته وی، کاهش مراتع و افزایش وابستگی دامداریهای بسته به نهادههای وارداتی، از جمله عواملی است که هزینه تولید را افزایش داده و در مقاطعی، صنعت دام را با مشکلات جدی مواجه کرده است.
معتمد با بیان اینکه بخشی از نیاز گوشت قرمز کشور از طریق واردات تامین میشود، افزود: مصرف سالانه گوشت قرمز در کشور حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن است که حدود ۹۳۰ تا ۹۵۰ هزار تن آن در داخل تولید میشود و مابقی باید از طریق واردات تأمین شود.
مدیرکل دفتر بازرگانی داخلی وزارت جهاد کشاورزی درباره قیمت گوشت وارداتی بیان کرد: قیمت جهانی گوشت گوسفند حدود ۶.۵ تا ۷ دلار است و در صورت واردات گوشت بره با مشخصات مورد پسند مصرفکننده ایرانی، قیمت تمامشده میتواند به حدود ۸.۵ تا ۹ دلار برسد. این محاسبات بر مبنای نرخ ارز تالار مرکز مبادله انجام میشود، همچنین بخشی از اختلاف قیمتها میتواند ناشی از ضعف یا عدم نظارت باشد و اصناف نیز در نظارت بر واحدهای زیرمجموعه خود مسئولیت دارند.
افشین صدر دادرس مدیرعامل اتحادیه دام سبک با بیان اینکه مشکلی در تولید و عرضه دام نداریم، گفت: در حال حاضر عرضه دام به وفور در حال انجام است به طوریکه میزان عرضه بیش از تقاضاست.
به گفته وی، در شرایط فعلی مشکلی در تولید گوشت قرمز نداریم و با ورود به نیمه دوم سال، نگرانیها در خصوص پشتیبانی از تولید و تامین نقدینگی مورد نیاز دامداران تشدید میشود.
مدیرعامل اتحادیه دام سبک تولید سالانه گوشت قرمز در کشور را بالای ۹۰۰ هزار تن اعلام کرد و افزود: کمتر از ۱۰۰ هزار تن نیاز به گوشت صنعتی داریم که در این ایام وارد شده و در خصوص تامین گوشت خانوار نیازی به واردات نداریم و تولید داخل جوابگوی نیاز کشور است، همچنین زایشهای پاییز دام سبک تا اواسط آبان استمرار دارد و از طرفی به دلیل کاهش قدرت خرید خانوار، افزایش تولید دام در ابتدای سال و عدم اصلاح کالابرگ با انباشتگی دام روبرو هستیم. همچنین با اضافه شدن زایشهای پاییز به جمعیت تولید، کمبودی در عرضه گوشت داخل نداریم.
صدردادرس با بیان اینکه گرانی گوشت قرمز ناشی از سوء مدیریت دولت و ضعف در نظارتهاست، گفت: ضعف در نظارتها منجر به فاصله چشمگیر قیمت از درب کشتارگاه تا توزیع در بازار است که تمامی این موارد به زیان تولیدکننده و مصرفکننده است.
به گفته وی، بعد از حذف ارز ترجیحی، قیمت تمام شده تولید افزایش یافت و از طرفی تورم موجود در جامعه بر مؤلفههای تولید اثرگذار است، به طور میانگین قیمت هر کیلو دام ۶۷۰ هزار تومان است که براین اساس لاشه درب کشتارگاه یک میلیون و ۴۰۰ تا یک میلیون و ۴۵۰ هزار تومان باید عرضه شود، اما متاسفانه در خردهفروشیها قیمت بالای ۲ میلیون تومان عرضه میشود که این امر ناشی از ضعف در نظارتها بر خردهفروشی است.
مصرف ماهانه ۷۰ هزار تن گوشت قرمز در کشور
رضا سالمی دبیر انجمن فرآوردههای خام دامی گفت: در اوایل سال به مسئولان وزارت جهاد اعلام کردیم که با توجه به میزان تولید ماهانه ۵۰ تا ۵۵ هزار تن و مصرف ۶۵ تا ۷۰ هزار تن، کسری ۱۰ تا ۱۵ هزار تن در ماه باید از طریق واردات جبران شود.
به گفته وی، با توجه به شرایط جنگ و تعطیلی دانشگاهها و مدارس، مصرف کاهش یافت و از طرفی به دلیل نوسان نرخ ارز و تکنرخی شدن ارز عملا تولیدکنندگان قادر به ادامه تولید نبودند، از این رو دام خود را زودتر از موعد مقرر عرضه کردند.
سالمی ادامه داد: با حذف ارز ترجیحی و افزایش هزینههای تولید و نیاز به نقدینگی بیشتر، برخی دامداران پرواربندی ادامه ندادند و همه این عوامل موجب شده تا بنابر پیشبینیهای قبلی قیمت دام طی روزهای اخیر ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش یافته و به تناسب آن قیمت گوشت نوسان داشته است.
این مقام مسئول با اشاره به آینده بازار گوشت بیان کرد: در ۶ ماهه دوم سال با استمرار وضعیت فعلی شاهد افزایش قیمت گوشت و فرآوردههای گوشتی در بازار خواهیم بود.
به گفته وی، بنابر آمار از ابتدای سال تاکنون ۱۶ تا ۱۷ هزار تن گوشت قرمز وارد شده که کسری واردات گوشت از ابتدای سال به دلیل موجودی مناسب گوشت در کشور و کاهش مصرف نسبت به سال قبل، عملا به دلیل کاهش مصرف شوک قیمتی در بازار خود را نشان نداد، اما در نیمه دوم سال با بازگشایی دانشگاهها و مدارس و عادی شدن شرایط کشور، میزان گوشت فعلی جوابگوی نیاز کشور را نمیدهد.
سالمی ادامه داد: افزایش قیمت گوشت تاثیر خود را بر افزایش دیگر محصولات پروتئینی همچون مرغ و تخممرغ میگذارد و عملا این افزایش قیمت به آنها قابل تعمیم است و دولت با تعیین تکلیف ارز واردات گوشت با حداقل زمان ارز تخصیص بدهد چراکه این نگرانی در واردکنندگان وجود دارد که با ورود و ترخیص کالا، چنانچه منتظر تخصیص ۲ تا ۳ ماهه ارز باشند، همین امر موجب شده تا آنها اقدام به واردات نکنند که دولت باید این دغدغه واردکنندگان رفع کند تا گوشت وارد کشور شود.
این مقام مسئول با بیان اینکه قیمت ارز در تالار مبادله به دلیل نوسان نرخ مشخص نیست، گفت: این نگرانی در واردکننده وجود دارد که قیمت ارز در تالار مبادله بالا رود و واردکنندگانی که کالا را آوردند، متحمل زیان شوند، از این رو بحث واردات مغفول مانده و تجار تمایلی به واردات ندارند.
وی با اشاره به تاثیر محاصره دریایی بر واردات گوشت قرمز تصریح کرد: سالهاست با تحریمها روبرو هستیم، از این رو در تامین زنجیره کالاهای اساسی که وارداتی است با ۲ مشکل مواجه هستیم که مسئله نخست آن خرید و پرداخت وجه است، اما در شرایط فعلی به دلیل محاصره دریایی واردات کالا باید از مسیرهای جدید انجام شود که براین اساس مشکلی در تامین گوشت نداریم و تنها محاصره دریایی قیمت تمام شده کالا را بهواسطه افزایش هزینههای حمل تحت تاثیر قرار میدهد که واردکنندگان با مدیریت صحیح به دنبال کاهش هزینهها هستند.
گفتنی است تقویت تولید، کاهش هزینههای تامین مالی و ایجاد بازار مطمئن برای دامدار در کنار واردات گوشت برای مصارف صنعتی و تشدید نظارتها میتواند منجر به ایجاد آرامش بازار و تعادل قیمت شود.