در حالی که دولت چهاردهم از کمبود منابع ارزی سخن می‌گوید و از سوی دیگر بر ضرورت کنترل مصرف بنزین تاکید دارد؛ وزارت صمت خواستار اختصاص ۱.۴ میلیارد دلار ارز برای واردات خودروهای لاکچری شده که اتفاقاً مصرف بنزین بالایی هم دارند.

نامه عجیب
اخیراً معاون صنایع ماشین‌آلات و تجهیزات وزارت صمت خواستار استثنا شدن ردیف تعرفه خودروهای وارداتی از سقف سهمیه ارزی شده است.
معاون صنایع ماشین‌آلات و تجهیزات وزارت صمت در نامه‌ای به محمدصادق مفتح، جانشین وزیر در امور بازرگانی، نوشته است: به منظور اجرای تکالیف قانونی در اجرای مصوبه هیات وزیران با موضوع واردات خودروی سواری از محل بند (ر) تبصره (۱) ماده واحد قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور، خواهشمند است، دستور فرمایید ردیف تعرفه‌های ذیل در سقف اعداد اعلامی از فرآیند مجوز سهمیه بهینه‌سازی مصارف ارزی و از سقف سهمیه ارزی دفتر صنایع خودرو، نیرو محرکه و حمل‌ونقل مستثنا شود.
در نامه معاون وزیر صمت، جدولی از سهمیه ارزی موردنیاز برای واردات خودروها ارائه شده است. طبق این جدول، برای خودروهای بالاتر از ۳۰۰۰ سی.سی حدود ۵۶۱ میلیون دلار، برای خودروهای ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ سی.سی حدود ۵۶۱ میلیون دلار و برای خودروهای ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ سی.سی هم ۲۶۹ میلیون دلار ارز اضافه درخواست شده است. درواقع معاون وزیر صمت برای واردات خودروهای با حجم موتور بالاتر از ۲۰۰۰ سی.سی درخواست اختصاص سهمیه ارزی ۱.۴ میلیارد دلار کرده است.

همچنین بخوانید:

خریداران خودرو، بلاتکلیف میان وعده تحویل و صف‌های طولانی شکایت

کارسازی وزارت صمت برای واردات خودروهای لاکچری
خودروهای با حجم موتور ۲۰۰۰ سی.سی به بالا، جزو خودروهای لوکس و گران‌قیمت محسوب می‌شوند که اکثراً هم دارای ۶ یا ۸ سیلندر هستند و از لحاظ مصرف بنزین، پرمصرف محسوب می‌شوند. اساساً خودروهای در کلاس ۲۰۰۰ سی.سی به بالا در دنیا خودروهای لاکچری و گران‌قیمت هستند که بازار هدف آنها هم اقشار مرفه جامعه هستند. مزیت‌های رقابتی در این نوع خودروها، آپشن‌های رفاهی بیشتر و موتورهای قوی‌تر است و با توجه به اینکه اقشار مرفه خریدار آنها هستند اصولاً مقدار مصرف بنزین مورد توجه تولیدکنندگان و خریداران نیست. به همین دلیل شرکت‌های خودروساز در طراحی و تولید این خودروها به تنها چیزی که توجه ندارند، میزان مصرف بنزین است بلکه تلاش آنها تولید خودروهایی با موتورهای قوی‌تر و آپشن‌های رفاهی بیشتر است که طبیعی است سبب افزایش مصرف بنزین آنها می‌شود.

تأثیر صفر بر بازار خودروی ایران
از سوی دیگر واردات خودروهای لاکچری هیچ تاثیری برای تنظیم بازار خودروی ایران ندارد چراکه اقشار هدف آنها دهک بسیار ثروتمند جامعه است و قیمت تمام‌شده این نوع خودروها هم بالاتر از ۵ میلیارد تومان می‌شود.
این در حالی است که برای تنظیم بازار خودروی داخل، ضروری است خودروهای اقتصادی، با مصرف پایین و قیمت زیر ۱۵ هزار دلار یا حداکثر ۲۰ هزار دلار وارد شود تا بتواند بر بازار خودروهای پرمشتری داخلی اثر بگذارد و با ایجاد رقابت، قیمت‌ها را پایین بیاورد. هم‌اکنون عمده توان خرید مردم در بازار خودرو، محدوده یک میلیارد تومان به پایین است؛ بنابراین اگر خودروهایی وارد شود که در دامنه قیمتی یک تا ۲ میلیارد تومان به بازار عرضه شود، می‌تواند با اثرگذاری بر این دامنه قیمتی، به تدریج موجب کاهش قیمت خودروهای زیر یک میلیارد تومان هم بشود؛ اما هرچقدر هم خودروهای لاکچری با قیمت‌های چند میلیاردی و حتی چند ده میلیارد تومانی وارد شود، تاثیری بر بازار پرتقاضای خودروی کشور که محدوده یک میلیارد تومان به پایین است ندارد.

همچنین بخوانید:

چرا التهاب بازار خودرو تشدید شد؟

مگر دولت ارز دارد؟
این درخواست وزارت صمت برای تخصیص ۱.۴ میلیارد دلار ارز برای واردات خودروهای لاکچری، با اظهارات و مواضع کلان دولت چهاردهم هم در تناقض است. در حالی که مسئولان دولت چهاردهم بارها گفته‌اند که برای واردات کالاهای اساسی، مواد اولیه کارخانجات و بنزین دچار کمبود ارز هستند، چطور قرار است برای رفاه اقشار ثروتمند جامعه بیش از یک میلیارد دلار ارز اختصاص پیدا کند؟ وقتی مسئولان سازمان برنامه و بودجه از کسری بودجه بالا سخن می‌گویند و بر ضرورت حذف بودجه برخی دستگاه‌ها تاکید دارند، عجیب است که بخش دیگری از دولت به دنبال تأمین ارز برای واردات خودروهای لاکچری و چند میلیاردی هستند.
مسعود پزشکیان در همین یکی دو ماه اخیر چند بار بیان کرده که دولت برای یک میلیارد دلار، دچار مشکل است: امروز برای یک میلیارد دلار چانه می‌زنیم… برای یک میلیارد دلار زمین و زمان را به هم می‌ریزیم… وضعیت کشور طوری است که ما دیگر حتی یک میلیارد دلار هم نمی‌توانیم جور کنیم. مردم فرض کنند اصلاً ما وجود نداریم، خودتان شهرتان را بسازید.

خودروهای پرمصرف، برخلاف شعار دولت
از سوی دیگر، در حالی که دولت چهاردهم به شدت به دنبال کاهش مصرف بنزین است و مسئولان ارشد دولت در هفته‌های اخیر درباره ضرورت کنترل مصرف بنزین سخنرانی‌های توجیهی پرشماری داشته‌اند و واردات بنزین را نکوهش کرده‌اند، عجیب است که وزارت صمت به دنبال واردات خودروهایی است که پرمصرف هستند. خودروهای لاکچری با موتورهای بالای ۲۰۰۰ سی.سی مصرف سوخت بیشتر از ۱۵ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر دارند یعنی بیش از ۲ برابر مصرف پراید و تیبا که بازهم معنایش دادن یارانه بیشتر به مشتریان این خودروها یعنی پولدارها است.
ضمن این که از لحاظ فنی هم لزومی به وجود موتورهای بالای ۲۰۰۰ سی.سی نیست چون طراحی موتورهای خودرو هم‌اکنون پیشرفت کرده و با گذاشتن سیستم‌های توربو و GDI عملاً موتورهایی با حجم کمتر از ۲۰۰۰ سی.سی کارایی موتورهای حجیم حتی با حجم ۳۵۰۰ سی.سی (مثل خودروهای ۸ سیلندر) را دارند و توان و گشتاور بالایی هم ایجاد می‌کنند.

واردات خودروهای لوکس به نفع چه کسانی است؟
با توجه به حقایق فوق، اصرار بر واردات خودروهای لوکس صرفاً به سود عده محدودی واردکننده است که با واردات این نوع خودروها، روی هر خودرو چند میلیارد تومان سود به جیب می‌زنند. البته ثروتمندان هم می‌توانند خودروهای لاکچری و چند ده میلیارد تومانی مدنظر خود را بخرند و در سطح شهرها دور دور کنند و بنزین بسوزانند و مانور اشرافیت به راه بیاندازند.
لازم به ذکر است که دولت سیزدهم واردات خودروهای با قیمت بالاتر از ۲۰ هزار یورو را ممنوع کرده بود تا صرفاً خودروهای با قیمت متوسط به پایین به کشور وارد شود؛ اما دولت چهاردهم سال گذشته این مصوبه را کنار گذاشت و واردات خودروهای لوکس را مجدداً آزاد کرد که سبب شد در یک سال اخیر حجم بالایی از منابع ارزی اختصاص‌یافته به واردات خودرو، صرف واردات خودروهای لوکس شود و تاثیری بر بازار اصلی و پرمشتری نداشته باشد.
دولت چهاردهم اخیراً نیز تعرفه واردات خودروهای لوکس را پایین‌تر هم آورد. بدین ترتیب تعرفه خودروهای ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ سی.سی که پیش‌تر قرار بود ۱۵۵ درصد باشد، به ۱۳۰ درصد کاهش یافته است. همچنین، خودروهای ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ سی.سی که در آستانه ممنوعیت یا تعرفه‌های ۱۸۰ درصدی بودند، اکنون با تعرفه ۱۴۵ درصدی امکان ورود دارند. حتی برای خودروهای بالای ۳۰۰۰ سی.سی که سال‌ها ورودشان به کشور ممنوع بود، تعرفه ۱۶۵ درصدی (به‌جای ۱۹۰ درصد پیشنهادی) تعیین شده است.