مقایسه اطلاعات مرکز آمار درباره میانگین تغییرات فصلی در جمعیت شاغل کشور در دولتهای اخیر بیانگر آن است که دولت شهید رئیسی موفقترین دولت در ایجاد و حفظ اشتغال در کشور بوده است و دولتهای قبل و بعد از آن عملکرد تقریبا یکسانی داشتهاند. در دولت شهید رئیسی وضعیت اشتغالزایی تقریبا دو برابر دولتهای قبل و بعد از آن بوده است. بر اساس گزارش مرکز آمار، تعداد شاغلان هر فصل نسبت به فصل مشابه سال قبل، به عنوان شاخص تغییر در آمار شاغلان محاسبه میشود. در شرایطی که اقتصاد کشور دچار رکود شود، طبیعی است که تعداد شاغلان نسبت به فصل مشابه سال قبل کمتر خواهد شد و شاخص اشتغالزایی منفی خواهد بود. اما اگر سیاستهای دولت در ایجاد رونق در اقتصاد به نتیجه برسد، شاهد افزایش تعداد شاغلان نسبت به فصل مشابه سال قبل خواهیم بود و شاخص اشتغالزایی مثبت میشود.
علت مقایسه تعداد شاغلان در هر فصل نسبت به فصل مشابه سال قبل، این است که به علت تغییرات آبوهوایی و وجود مشاغل فصلی در کشور، مقایسه تعداد شاغلان نسبت به فصل قبل همان سال، آمار منحرفکنندهای به دست میدهد. مثلا طبیعی است که تعداد شاغلان در پاییز هر سال نسبت به تابستان همان سال، به علت کاهش مشاغل فصلی در بخشهای کشاورزی و ساختوساز کمتر میشود و نمیتوان این نزول را نشانه رکود اقتصاد دانست. بلکه باید تعداد شاغلان در فصل پاییز هر سال را نسبت به پاییز سال قبل مقایسه کرد تا در شرایط فصلی و موسمی یکسان، وضعیت اشتغال را سنجید.
نصف شدن اشتغالزایـی در دولت چهاردهم
دولت چهاردهم از اواسط تابستان 1403 شروع به کار کرد اما طبیعی است که با توجه به تشکیل کابینه از اول شهریور، خروجی سیاستهای اقتصادی آن را باید از پاییز 1403 به حساب آورد. بنابراین دولت چهاردهم تاکنون 3 فصل عملکردی داشته است: پاییز و زمستان 1403 و بهار 1404.
طبق گزارش مرکز آمار میانگین تغییرات فصلی در جمعیت شاغل در دوره دولت چهاردهم تاکنون 228 هزار نفر بوده است.
این درحالی است که در 12 فصل عملکرد دولت شهید رئیسی (پاییز 1400 تا تابستان 1403) میانگین تغییرات فصلی در جمعیت شاغل 434 هزار نفر بود. مقایسه این دو رقم نشان میدهد که در دولت چهاردهم تاکنون وضعیت اشتغالزایی نسبت به دولت شهید رئیسی نصف شده است. البته دولت پزشکیان نسبت به دولتهای احمدینژاد و روحانی، عملکرد خیلی متفاوتی در اشتغال نداشته است.
در 32 فصل عملکرد دولت حسن روحانی میانگین تغییرات فصلی در جمعیت شاغل 227 هزار نفر و در دولت احمدینژاد 286 هزار نفر بود.
مقایسه آمار عملکرد دولتهای اخیر در میانگین تغییرات فصلی در جمعیت شاغل نشان میدهد دولت شهید رئیسی تقریبا 2 برابر سایر دولتها در زمینه اشتغالزایی موفق بوده است. در دولت پزشکیان وضعیت اشتغالزایی به روند دولتهای قبل از شهید رئیسی بازگشته اما نسبت به دولت سیزدهم تقریبا نصف شده است.