درحالیکه واحدهای تولیدی با مشکلات ناشی از قطع برق و گاز دستوپنجه نرم میکنند، عملکرد ضعیف وزیر صمت در حمایت از صنایع، انتقادات گستردهای را از سوی تولیدکنندگان به همراه داشته است. سکوت وزیر و حضورنیافتن او در جلسات با صنعتگران، میزان نارضایتی از مدیریت اتابک را به اوج رسانده و برخی تولیدکنندگان خواستار استیضاح وی شدهاند.
عملکرد ضعیف وزیر صمت در مواجهه با بحران انرژی و ارائه نکردن راهکارهای مؤثر برای کاهش فشار بر صنعتگران، به نگرانیهای عمیق تولیدکنندگان دامن زده است. این وضعیت در حالی رخداده که او پیش از تصدی وزارت، خود یکی از منتقدان جدی عملکرد دولت در مدیریت مسائل انرژی و تولید بود. حال، تولیدکنندگان میگویند، نهتنها به وعدههای که داده عملی نشده، بلکه پاسخگویی و تعامل وزارتخانه با صنعتگران نیز به صفر رسیده است.
سکوت در برابر بحران انرژی
در ماههای اخیر، واحدهای تولیدی با بحرانهای جدی ناشی از قطع برق و گاز مواجه شدهاند که خسارات قابلتوجهی به آنها وارد کرده است. عباس جبال بارزی، نایبرئیس کمیسیون صنایع اتاق بازرگانی ایران با انتقاد از عملکرد وزیر صمت به خبرنگار چارسوق، گفت: وزیر صنعت،معدن و تجارت نهتنها در موضوع انرژی، بلکه در دیگر حوزهها نیز عملکرد قابلتوجهی نداشته است. انتظار میرفت برنامههای توسعهای خود را بهطور واقعی ارائه و برای تحقق اهداف برنامه هفتم پیشرفت، اقداماتی عملی در دستور کار قرار دهد.
وی، تأکید کرد: باید وزیر صمت بر اجرای ماده ۲۵ قانون بهبود فضای کسبوکار اصرار ورزد و خسارات وارده به صنایع ناشی از بحران انرژی را جبران کند.
نایبرئیس کمیسیون صنایع اتاق بازرگانی ایران،افزود: وزارت نیرو اعلام کرده که باید صنایع ۸۰ درصد برق موردنیاز خود را تأمین کنند. اگر چنین است، پس وظیفه وزارت نیرو چیست؟ وزیر صمت بهعنوان متولی صنعت باید از حقوق صنایع دفاع کند و با حضور در جلسات با تولیدکنندگان، راهحلهایی برای این بحران ارائه دهد نه اینکه هیچ واکنشی نداشته باشد و تولیدکنندگان که خودشان با مشکلات تولید،تأمین مواد اولیه، افزایش نرخ ارز و … روبرو هستند را، تنها بگذارد.
وی، ادامه داد: تولیدکنندگان بهشدت مشکلدارند و با وضعیت پیشآمده، نمیتوانند به فعالیت خود ادامه دهند. ادامه این مسیر و توجه نکردن سیاستگذاران به چالشهای صنعتگران، تولید را متوقف میکند و این امر باعث افزایش بیشازحد تورم خواهد شد. تأکید میکنم اگر میخواهیم نرخ تورم کاهشی شود، بایداز مشکلات کشور کاسته شود و اشتغالزایی داشته باشیم، رفع این مشکلات تنها با مدد تولید و همراهی تولیدکنندگان میسر است و در غیر این صورت،هیچ نتیجه مثبتی در اقتصاد نخواهیم داشت.
حضورنیافت در جلسات؛ بیتوجهی به مشکلات صنعتگران
یکی از مهمترین انتقادات تولیدکنندگان، غیبت وزیر صمت در جلسات با صنعتگران و فعالان اقتصادی در محافل مختلف ازجمله اتاق بازرگانی است. این عدم حضور نهتنها به افزایش نارضایتیها دامن زده، بلکه به گفته بسیاری از فعالان اقتصادی، تعامل میان وزارتخانه و واحدهای تولیدی را به پایینترین سطح رسانده است. برخی از تولیدکنندگان معتقدند وزیر صمت نهتنها پاسخی به انتقادات ندارد، بلکه تمایلی به شنیدن مشکلات نیز از خود نشان نمیدهد.
خواسته تولیدکنندگان؛ پاسخگویی یا استیضاح
عملکرد نامناسب وزیر صمت در مدیریت بحران انرژی، برخی از تولیدکنندگان را به طرح موضوع استیضاح او سوق داده است. تولیدکنندگان تأکیددارند که باید وزیر در برابر مشکلات صنعت، موضع شفافی اتخاذ کند و با ارائه برنامههای عملی، از زیانهای بیشتر جلوگیری کند.
به گفته فعالان صنعتی، باید وزیر صمت بهعنوان مسئول صنعت کشور، نقش فعالی در حل مشکلات انرژی ایفاء کند.هرچند او متولی تأمین انرژی نیست، اما وظیفه دارد تا با تعامل با وزارت نیرو و دیگر نهادهای ذیربط، فشار کمبود انرژی را از دوش صنعتگران بردارد.
وضعیت اسفبار وزارت نیرو
وضعیت پیشآمده برای صنایع آنقدر اسفبار شده که سید زمان حسینی، مجری طرح نیروگاههای صنایع شرکت توانیر، گفته است: صنایع تحت عنوان ماده ۴ قانون مانع زدایی از صنعت برق، ملزم به احداث نیروگاه شدند تا برق موردنیاز خود را تأمین کنند. در شرایطی که این اتفاق نیفتد، صنعت برق کشور هیچ تعهدی برای تأمین برق آنها نخواهد داشت.
وی با اشاره به وجود ناترازیها، می افزاید: در شروع دولت سیزدهم با یک ناترازی قابلتوجه در تولید و مصرف برق مواجه بودیم، در همین راستا تفاهمنامهای بین وزارت نیرو و وزارت صمت مبادله شده و در سال ۱۴۰۱ تبدیل به قانون شده است.
حسین موحدی،عضو اتاق بازرگانی درباره تأمین برق واحدهای صنعتی و اظهارنظر مجری طرح نیروگاههای صنایع شرکت توانیر به خبرنگار چارسوق،گفت: موضعگیری وزارت نیرو جای تأسف دارد. این وزارتخانه بهجای آنکه بسترهای لازم را فراهم و برای تأمین برق صنایع کشور اقدام کند، بهصورت کلی خودش را عقب کشیده، مقصر خاموشیها را صنایع میداند و اعتقاد دارد که ما باید نیروگاه میساختیم. خیلی بهتر بود که آقای حسینی متن کامل قانون را خوانده و میگفت که این وزارتخانه برای تأمین مالی و کمک به واحدهای صنعتی، چه اقداماتی را انجام داده است. از وزارتخانهای که برای دریافت مجوز ،باید مدت طولانی صبر کرد و همهچیز برمبنای رانت است، چگونه میتوان انتظار داشت که همراهی لازم را داشته باشد؟.
وی،گفت: در حال حاضر ما با کمبود برق و گاز روبرو هستیم و اگر حاملهای انرژی تأمین نشود،مشکلات ما افزونتر خواهد شد. دولت حاضر نیست تسهیلات پرداخت کند، حاضر نیست حمایت قانونی کند وحاضر نیست برای تأمین انرژی همراهی داشته باشد، اما انتظار دارد که تولیدکننده از جیب خود که بهشدت کوچکشده است،نیروگاه سازی کند؟ مگر میشود با چنین فرمولی حرکت کرد؟ دولت درحال تضعیف تولید و تولیدکننده کشور است.
اتابک برای همفکری هم صنعتگران را فرانخوانده است
پیشازاین مهدی بستانچی، رئیس شورای هماهنگی شهرکهای صنعتی سراسر کشور، گفته بود: انتظار صنعتگران از وزارت صمت این است که به هنگام وقوع بحران در جایگاه نهاد بالادستی، بهعنوان تسهیلگر وارد عمل شده، در شرایط بحران، صنعت نقش وزارتخانه را در تسهیلگری لمس کند و وزیر با برگزاری جلسات، بررسی مشکلات و اعلام نتایج به صنعتگران، نشان دهد که در تلاش برای ایفای نقش خود بهعنوان تسهیلگر است. بااینحال از ابتدای شروع بحران تاکنون ، از وزیر صمت شاهد عملکردی که گویای این موارد باشد نبودهایم.
وی،افزود: حتی ممکن است وزارت صمت برای کاهش فشار بحران، تمام تلاش خود را بکنداما دستاوردی حاصل نشود. در این شرایط کمترین انتظاری که از وی وجود دارد آن است که از طریق رسانهها اعلام کند که با صنعتگران همراه است ، همه تلاش خود را کرده و از صنعتگران عذرخواهی کند.
بستانچی، تصریح کرد: صنعتگران راهکارهایی دارند که میتواند در پیشبرد تولید در بحران انرژی مؤثر باشد ودرواقع آنها آماده هستند برای عبور از شرایط کنونی با دولت همفکری کنند، اما آقای اتابک حتی برای همفکری هم صنعتگران را فرانخواندهاند و در ارتباط با صنعتگران عملکردی بهکل منفعل داشتهاست. درحالیکه انتظار صنعتگران این است تا در کشوری مانند ایران، وزیر صمت با مشکلات آنها زندگی کند و در کف صنعت کشور حضورداشته باشد. مگر غیرازاین است که وزیر صمت برای حل همین مشکلات از مجلس رأی اعتماد گرفته است؟ وی وزیر شده تا جهش تولید را رقم بزنند، بنابراین اگر بنا را بر تغییر رویکرد کنونی خود نگذارد، باید استعفاء دهند تا ما همچنان سوابق درخشان وی در صنعت را، پیش از انتصابش بهعنوان وزیر صمت در ذهن داشته باشیم.
افزایش تورم در پی کاهش تولید زمستانه
یونس اکبرپور پایدار، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی ایران نیز در دراینباره، گفت: بانی صنعت در کشور، وزارت صمت است و انتظار میرود هر اتفاقی برای صنعت بیفتد، وزارت صمت پیش از صنعتگران تحت تأثیر قرار گرفته و بخش خصوصی در پیشبرد امور، محل مشورت وی باشد. بااینحال متأسفانه در یک ماهی که فشار کمبود برق و گازبر صنایع سنگینی میکند،هیچگونه اظهارنظری را از سوی وی درباره احوال صنایع شاهد نبودیم.
وی، اضافه کرد: هرروز قطعی برق در کشور ۱۰۰هزار دلار ضرر در پی دارد و بیتردید کمبودهای کنونی در ماههای آینده تأثیر خود را بر تورم خواهد گذاشت. در این شرایط انتظار صنعتگران مطالبه حقوق ازدسترفته آنها توسط وزیر صمت از وزارت نیرو و اظهار این موضوع است که صنعتگران تابستان را با قطعی برق و زمستان را با قطعی برق و گاز سپری میکنند. اما در این روزهای سخت،عملکرد وزارت صمت نتوانسته رضایت خاطر صنعتگران را جلب کند.
اکبرپور، تصریح کرد: صنعتگران تبریزی توانستند با مقاومت و استدلال ،قطعی برق را از دو روز در هفته گذشته به یک روز در هفته جاری کاهش دهند، انتظار ما این بود که وزارت صمت اعلام کند که به هنگام کمبود نباید قطعی برق صنایع در اولویت باشد، اما متأسفانه آقای اتابک چنانکه انتظار میرفت با شدت عمل، برخورد و مواضع خود را مشخص نکرد.
درنتیجه باید گفت که وزیر صمت که روزگاری از منتقدان جدی مدیریت دولت بود، اکنون با عملکردی بهمراتب ضعیفتر، نهتنها انتظارات صنعتگران را برآورده نکرده، بلکه به موج نارضایتیها نیز دامن زده است. پاسخگونبودن، غیبت در جلسات، و ارائه ندادن راهکارهای مؤثر، اعتماد صنعتگران به وزارت صمت را بهشدت کاهش داده است. در شرایطی که صنعت کشور به حمایت بیشتری نیاز دارد، انتظار میرود وزیر صمت بهجای سکوت و بیتفاوتی، اقدامات ملموسی برای عبور از بحران فعلی انجام دهد.