شوکهای اقتصاد جهان با مدیـریت ایـران بر تنگه هرمـز
انفجار انتظارات تورمی در آمـریکا
بر اثر جنگ علیه ایران و افزایش شدید قیمتها در جهان، انتظارات تورمی یکساله در آمریکا از ۳.۸ درصد به ۴.۸ درصد جهش کرد. بانک مرکزی آمریکا، فدرال رزرو، در تله سیاست پولی گرفتار شده و نه میتواند نرخ بهره را کاهش دهد (چون تورم بالاست) و نه میتواند افزایش دهد (چون اقتصاد در معرض رکود است).
ژاپــــن چوب حـراج به ذخایـر راهبردی نفت زد
اختلال ناشی از جنگی که ائتلاف آمریکایی صهیونی علیه ایران راه انداختهاند در بازار نفت، ژاپن را مجبور کرد تا ذخایر راهبردیاش را برای دومین بار روانه بازار کند. وزارت اقتصاد، تجارت و صنعت ژاپن اعلام کرد که به دلیل اختلال در جریان نفت از طریق تنگه هرمز، این کشور از اول ماه می (ماه آینده)، آزادسازی بخشی از ذخایر ملی نفت خود را معادل حدود ۲۰ روز عرضه آغاز خواهد کرد.
بحران گازوئیل، تهدیدی بزرگتر از بنـزیـن برای اقتصاد جهانی
نیویورکتایمز در تحلیلی هشدار داده که بحران گازوئیل بهمراتب جدیتر از افزایش قیمت بنزین شده و میتواند فشار بیشتری به اقتصاد جهانی وارد کند. از زمان آغاز جنگ آمریکا علیه ایران، قیمت گازوئیل حدود 45 درصد رشد کرده؛ در حالی که افزایش قیمت بنزین حدود 35 درصد بوده است. پیش از جنگ، پالایشگاههای منطقه خلیج فارس نقش مهمی در تأمین گازوئیل و سوخت جت داشتند و تمرکز آنها بیشتر بر این فرآوردهها بود تا بنزین.
ژاپنیها خرداد ماه درد جنگ با ایـران را کاملاً حس میکنند
وزیر بازرگانی ژاپن میگوید، مصرفکنندگان ژاپنی احتمالاً از حدود ماه ژوئن (خرداد) تأثیر جنگ با ایران را در قبوض برق و گاز طبیعی خود مشاهده خواهند کرد.
ژاپن بیش از ۹۵ درصد نفت خود را از غرب آسیا تأمین میکند و بسته شدن تنگه هرمز به یکی از دغدغههای امنیت انرژی این کشور تبدیل شده است؛ بهطوریکه تاکنون مجبور شده است تا ذخایر ملی نفت خود را برای کاهش قیمت روانه بازار کند.
جنگ علیه ایـران سرمایه بازارهای بورس جهان را فراری داد
بر اساس گزارش بلومبرگ بازارهای سهام جهانی به دلیل تنشهای سیاسی و نظامی در خاورمیانه و تأثیرات آن بر اقتصاد جهانی که باعث نگرانی سرمایهگذاران شده وارد فاز فروش گسترده سهام شدند. در ایالات متحده، بازارها نیز تحت تأثیر این تحولات قرار گرفتند و شاخصهای اصلی مانند SP 500 و داوجونز با کاهش قابل توجهی مواجه شدند. به گفته کارشناسان، این روند میتواند ادامه یابد تا زمانی که وضعیت در خاورمیانه روشنتر شود.
جنگ با ایـران، غذای اروپایـیها را جیـرهبندی میکند
رئیس بانک مرکزی اروپا، کریستین لاگارد، هشدار میدهد که به دلیل اختلال در تامین کودهای شیمیایی، ممکن است جیرهبندی مواد غذایی اعمال شود چراکه یک سوم کودهای شیمیایی از طریق تنگه هرمز حمل میشود. موسسه امریکن انترپرایز گزارش داده که قیمت کودهای شیمیایی از زمان بسته شدن تنگه هرمز بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است.
شوک کشاورزان آمریکایـی از جهش قیمت کود در پـی جنگ علیه ایـران
فایننشال تایمز گزارش داد: بحران کود در آمریکا همزمان با جنگ علیه ایران و بسته شدن تنگه هرمز تشدید شد. «حدود 70 درصد کشاورزان توان پرداخت کامل هزینه کود را ندارند.» در سراسر آمریکا، کشاورزان از افزایش عظیم قیمت کودهای شیمیایی ناشی از جنگ ایران در شوک هستند و پاییز امسال ترسناک خواهد بود. رهبران بخش کشاورزی زنگ هشدار را به صدا درآوردهاند.
اختلال در تولید محصولات کشاورزی در دنیا با حمله به ایــران
با توجه به اینکه ۷۰ تا ۸۰ درصد کودهای شیمیایی پایهای بر گاز طبیعی متکی بوده و حدود ۲۵ درصد ترافیک جهانی از مسیر تنگه هرمز عبور میکند، تولید محصولات کشاورزی مختل میشود که به کمبود و افزایش شدید قیمت میانجامد. به ازای هر ۱۰ درصد کاهش استفاده از کود، تولید گندم بین ۵ تا ۱۲ درصد، برنج ۷ تا ۱۵ درصد و ذرت ۸ تا ۱۵ درصد کاهش مییابد. این اعداد در اقتصاد جهانی بسیار بزرگ هستند.
افزایش قیمت بنزیـن در جـهان با بسته شدن تنگه هرمز
بر اساس دادههای آماری استخراجشده از نقشه جهانی قیمت سوخت در بازه زمانی ۲۳ فوریه تا ۱۳ آوریل ۲۰۲۶، بازار انرژی با یکی از شدیدترین شوکهای قیمتی خود در پی حمله آمریکا و اسرائیل به ایران و بسته شدن تنگه هرمز روبرو شده است.
در صدر این تحولات، کشور میانمار با ثبت رکورد بیسابقه ۱۰۱.۱ درصد افزایش قیمت، بنزین را به لیتری ۱.۵۸ دلار رسانده که نشاندهنده بیش از دو برابر شدن هزینهها در کمتر از دو ماه است.
رویگردانی شدید از دلار
فایننشال تایمز نوشت که جنگ ایران ضعف دلار را آشکار کرده و روند فاصلهگیری کشورها از دلار شتاب گرفته است. سهم دلار از ذخایر جهانی ارز و طلا برای اولین بار در ۲۶ سال به زیر ۵۰ درصد سقوط کرده است. ری دالیو، بنیانگذار بزرگترین صندوق سرمایهگذاری جهان، نبرد بر سر تنگه هرمز را «لحظه سوئز نهایی برای دلار آمریکا» توصیف کرده و هشدار داده ناتوانی واشنگتن در حفظ جریان انرژی، منجر به رویگردانی جهانی از دلار خواهد شد.
کمای ۶ مــاهه تولیـد نفت اعراب خلیج فارس
بانک آمریکایی گلدمن ساکس هشدار داد که در پی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، ۵۷ درصد از تولید نفت خلیج فارس از مدار خارج شده و بازگشت کامل عرضه به بازار جهانی، دستکم ۶ ماه زمان خواهد برد. طبق این تحلیل، ۱۴.۵ میلیون بشکه از تولید روزانه نفت خلیج فارس (معادل ۵۷ درصد عرضه پیش از جنگ) از مدار خارج شده است.
سـوخت در ســوئد جیـرهبندی میشـود
نخستوزیر سوئد، اولف کریسترسون، هشدار داد که کشورش ممکن است مجبور شود مصرف انرژی را برای شهروندانش محدود کند اگر تأمین انرژی از خاورمیانه به دلیل جنگ در ایران همچنان مختل شود.
اختلال در مسافرتهای هوایـی آمریکا
گزارشهای اخیر از والاستریت ژورنال حاکی از تغییرات گسترده در استراتژی مالی خطوط هوایی ایالات متحده است. در پی تنشهای منطقهای و وقوع جنگ، بهای سوخت جت با جهشی خیرهکننده از ۲.۵۰ دلار به ۴.۲۳ دلار رسیده که نشاندهنده افزایشی ۶۹ درصدی در این بخش حیاتی است. از آنجایی که سوخت بهطور میانگین ۲۵ درصد از هزینههای جاری ایرلاینها را تشکیل میدهد، این نوسان شدید باعث رشد ۱۷ درصدی در کل هزینههای عملیاتی شرکتهای هواپیمایی شده است.
فاجعه درآمدی کشورهای حاشیه خلیج فارس با بسته شدن هرمـــز
به گزارش فایننشال تایمز جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و متعاقب آن اختلال در تنگه هرمز منجر به کاهش بیسابقه درآمدهای ارزی کشورهای شورای همکاری خلیج فارس شده است. بر اساس جدیدترین دادههای منتشر شده از سوی این نشریه، دولتهای عربی منطقه افتهای تاریخی بین ۶۵ تا ۸۵ درصدی را در درآمد هفتگی نفت خود نسبت به سطوح پیش از جنگ تجربه میکنند.
ضرر هنگفت بزرگتر یـن صندوق سرمایهگذاری جهان از جنگ منطقه
صندوق ثروت دولتی نروژ، بزرگترین صندوق جهان که روزگاری نماد ثبات مالی بود، حالا قربانی جنگ منطقهای علیه ایران شده است. این صندوق در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ میلادی، متحمل ضرری معادل ۱۲۷۰ میلیارد کرون (حدود ۱۳۵ میلیارد دلار) شده است. این خسارت سنگین تحت فشار کاهش ارزش سهام در بازارهای جهانی و همچنین افزایش ارزش پول ملی نروژ رقم خورده است.
سراسیمگی غولهای مالی دنـیا از جنگ ایـران
بانک جهانی و صندوق بینالمللی پول که تا دیروز شعار انرژی پاک میدادند سراسیمه به سمت تأمین مالی پروژههای نفت و گاز دویدهاند.
جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران فقط خاورمیانه را به هم نریخته. بلکه اولویتهای غولهای مالی دنیا را هم زیر و رو کرده. صندوق بینالمللی پول ( IMF) و بانک جهانی که همیشه شعار «توسعه پایدار» و «انرژی پاک» میدادند، الآن یک مرتبه معادله را عوض کردهاند.