تداوم بسته ماندن تنگه هرمز، بازار انرژی آمریکا را زیر فشار سنگینی قرار داده است؛ بهگونهای که قیمت بنزین به ۴.۴۷ دلار و گازوئیل به ۶.۴۵ دلار در هر گالن رسیده، قیمت نفت از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرده و ذخایر گازوئیل ۱۳ درصد پایینتر از میانگین پنجساله قرار گرفته است؛ شرایطی که با تشدید هزینههای حملونقل و بازگشت فشارهای تورمی، اقتصاد و معیشت آمریکاییها را با چالش تازهای مواجه کرده است.
مسدود ماندن تنگه هرمز میتواند فشار بر اقتصاد آمریکا را از بازار انرژی به حملونقل، تولید، تورم و قدرت خرید خانوارها منتقل کند.شدت این پیامدها به مدت اختلال، میزان کاهش عرضه نفت و گاز، مسیرهای جایگزین و واکنش دولت آمریکا و بازار جهانی بستگی دارد.
۱.افزایش شدید قیمت بنزین و گازوئیل
آمریکا بخش عمده نفت مورد نیاز خود را مستقیماً از خلیج فارس تأمین نمیکند؛ اما قیمت نفت در بازار جهانی تعیین میشود؛ بنابراین حتی اگر واردات مستقیم آمریکا از منطقه محدود باشد، بستهماندن هرمز میتواند هزینه سوخت در این کشور را بالا ببرد.
در گزارش FactCheck.org، کارشناسان توضیح دادهاند که افزایش قیمت جهانی نفت پس از اختلال در هرمز به رشد بیش از ۵۰ سنتی قیمت متوسط هر گالن بنزین در آمریکا کمک کرده است.
در صورت تداوم اختلال در تنگه هرمز این تبعات بر اقتصاد و مردم آمریکا ایجاد خواهد شد:
* افزایش هزینه رفتوآمد خانوارها.
* رشد هزینه حملونقل کالا.
* فشار بر شرکتهای حملونقل، کشاورزی و صنایع وابسته به گازوئیل.
* احتمال انتقال هزینه سوخت به قیمت مواد غذایی و کالاهای مصرفی.
۲.تورم بیشتر و کاهش قدرت خرید
گازوئیل نقش مهمی در زنجیره تأمین آمریکا دارد.افزایش قیمت آن فقط هزینه پمپبنزین را بالا نمیبرد؛ بلکه میتواند هزینه رساندن کالا از مزرعه و کارخانه به فروشگاه را افزایش دهد.
رویترز درباره رکورد قیمت گازوئیل هشدار داده که اثر این سوخت بر اقتصاد از طریق حملونقل، کشاورزی و ساختوساز گسترده است و افزایش هزینهها میتواند به فشار تورمی دامن بزند.
در چنین شرایطی، اگر رشد دستمزدها از رشد هزینههای زندگی عقب بماند، قدرت خرید خانوارها کاهش پیدا میکند.این مسئله بهخصوص برای خانوارهای کمدرآمد و شاغلانی که وابستگی بیشتری به خودرو دارند، اهمیت دارد.
۳.افزایش نرخ بهره و فشار بر تولید
افزایش قیمت انرژی میتواند تورم را بالا نگه دارد.اگر بانک مرکزی آمریکا برای مهار این تورم به سیاست پولی سختگیرانهتر ادامه دهد، هزینه تأمین مالی برای خانوارها و بنگاهها افزایش خواهد یافت.
گزارشهای رویترز در سپتامبر ۲۰۲۶ به ارتباط میان شوک انرژی، نگرانیهای تورمی و احتمال تداوم نرخهای بهره بالا اشاره کردهاند.
پیامدهای احتمالی عبارتاند از:
* گرانتر شدن وام مسکن و تسهیلات تجاری.
* کاهش سرمایهگذاری شرکتها.
* فشار بر بازار مسکن و مصرف خانوارها.
* افزایش خطر رکود تورمی؛ یعنی همزمانی رشد ضعیف اقتصاد با تورم بالا.
رکود تورمی یک سناریوی احتمالی است، نه نتیجه قطعی بستهماندن هرمز.شدت آن به واکنش بازار و سیاستگذاران بستگی دارد.
۴.افزایش فشار بر ذخایر راهبردی و هزینه دولت
آمریکا ممکن است برای کاهش اثر شوک انرژی از ذخایر راهبردی نفت و سایر اقدامات اضطراری استفاده کند؛ اما این ابزارها محدود هستند و نمیتوانند بهطور نامحدود جایگزین عرضه پایدار جهانی شوند.
در گزارش سپتامبر رویترز، ذخیره راهبردی نفت آمریکا در پایینترین سطح از سال ۱۹۸۲ قرار داشت.ادامه اختلال عرضه میتواند تصمیمگیری درباره استفاده از ذخایر و تأمین امنیت انرژی را دشوارتر کند.
از سوی دیگر، تداوم درگیری نظامی هزینههای مستقیم بودجه آمریکا را افزایش میدهد.رویترز به نقل از دفتر بودجه کنگره آمریکا گزارش کرده که هزینه جنگ ایران تا اول اوت ۲۰۲۶ به ۳۸ میلیارد دلار رسیده و برآورد شده بود هزینهها ماهانه حدود ۳ میلیارد دلار افزایش یابد.
این ارقام مربوط به هزینه جنگ است و نباید تمام آن را هزینه مستقیم بستهماندن هرمز دانست.
۵.احتمال فشار بر رشد اقتصادی و خطر رکود تورمی
اگر اختلال هرمز طولانی شود و قیمت انرژی همچنان بالا بماند، شرکتها با افزایش هزینه تولید و توزیع مواجه میشوند.خانوارها نیز بخشی از درآمد خود را به سوخت و کالاهای ضروری اختصاص خواهند داد.
در چنین سناریویی، احتمال کاهش مصرف، سرمایهگذاری و رشد اقتصادی افزایش مییابد.فایننشال تایمز گزارش داده است که شوک انرژی و محدودیت ظرفیت پالایش، همراه با افزایش قیمت سوخت، خطر کاهش رشد اقتصادی و تشدید تورم را به وجود آورده است.
تداوم بستهماندن تنگه هرمز میتواند اقتصاد آمریکا را با یک فشار زنجیرهای مواجه کند: افزایش قیمت نفت و سوخت، رشد هزینه حملونقل و تولید، تشدید تورم، دشوارتر شدن سیاست پولی و احتمال کاهش رشد اقتصادی.با این حال، آمریکا تولید نفت داخلی، ظرفیت پالایش و امکان استفاده از مسیرهای جایگزین و ذخایر راهبردی را در اختیار دارد؛ بنابراین شدت آسیب به مدت اختلال و میزان موفقیت این راهکارها وابسته است.
اگر تنگه هرمز همچنان بسته بماند، شوک انرژی میتواند از پمپبنزینهای آمریکا به کارخانهها، مزارع، فروشگاهها و بازارهای مالی این کشور سرایت کند؛ گازوئیل گرانتر، هزینه حملونقل را بالا میبرد، تورم را تشدید میکند و بانک مرکزی را میان مهار گرانی و حمایت از رشد اقتصادی گرفتار خواهد کرد.در این سناریو، اقتصاد آمریکا با آزمونی روبهرو میشود که هزینه آن فقط در قیمت نفت و بنزین خلاصه نخواهد شد.
بر اساس تازهترین دادههای منتشرشده توسط رویترز، والاستریت ژورنال، مرکز اطلاعات انرژی آمریکا EIA، اتحادیه خودروی آمریکا AAA و دیگر منابع معتبر، فشار اقتصادی ناشی از بسته ماندن تنگه هرمز بر اقتصاد آمریکا در ماههای اخیر بهطور محسوسی تشدید شده است.اقتصاد آمریکا هماکنون با بحران قیمت انرژی، کاهش حاشیه اطمینان ذخایر سوخت و بازگشت فشارهای تورمی مواجه است.
بنزین و گازوئیل رکورد میزنند
طبق دادههای EIA، متوسط قیمت بنزین معمولی در آمریکا در هفته منتهی به ۱۴ سپتامبر به ۴.۳۱۹ دلار در هر گالن رسید؛ در حالی که یک ماه قبل این رقم ۴.۰۰۶ دلار بود؛ یعنی در یک ماه حدود ۷.۸ درصد افزایش یافته است.
اتحادیه AAA نیز در ۱۹ سپتامبر متوسط قیمت بنزین آمریکا را حدود ۴.۴۷۶ دلار در هر گالن اعلام کرد؛ این رقم بیش از ۱ دلار بالاتر از یک سال قبل بود.
همچنین رویترز در گزارش ۲۰ سپتامبر نوشت متوسط قیمت بنزین معمولی آمریکا به ۴.۴۷ دلار رسیده و تنها طی یک ماه حدود ۴۰ سنت افزایش یافته است.
شرایط گازوئیل حتی نگرانکنندهتر است.رویترز گزارش داد که در ۱۰ سپتامبر متوسط قیمت گازوئیل آمریکا برای نخستین بار در تاریخ از ۶ دلار به ازای هر گالن عبور کرد.
آخرین داده هفتگی EIA تا ۱۴ سپتامبر، متوسط قیمت گازوئیل را ۶.۲۸۵ دلار نشان میدهد.این رقم در ۱۰ اوت ۵.۲۵۷ دلار بود؛ یعنی طی حدود پنج هفته نزدیک به ۱۹.۵ درصد افزایش یافته است.
گزارش تازه MarketWatch نیز متوسط قیمت گازوئیل را در روز جمعه ۶.۴۵ دلار اعلام کرده و آن را رکورد تاریخی دانسته است.
اهمیت گازوئیل فقط به رانندگان محدود نمیشود؛ این سوخت برای کامیونها، قطارها، کشتیها، ماشینآلات سنگین و تجهیزات کشاورزی حیاتی است.به همین دلیل افزایش قیمت آن میتواند از مسیر حملونقل، کشاورزی و زنجیره توزیع کالا به قیمت مواد غذایی و کالاهای مصرفی منتقل شود.
ذخایر سوخت؛ حاشیه امنیت آمریکا در حال کاهش
یکی از مهمترین نشانههای فشار بازار انرژی، وضعیت ذخایر فرآوردههای نفتی است.
بر اساس گزارش EIA برای هفته منتهی به ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶ وضعیت ذخایر نفت آمریکا به شرح جدول است:
مشکل اصلی در فرآوردههای پالایشی، بهویژه گازوئیل است که ذخایر آن ۱۳ درصد پایینتر از میانگین پنجساله قرار دارد.
ذخیره راهبردی نفت؛ پایینترین سطح از ۱۹۸۲
در بخش مهمتر ماجرا، ذخایر راهبردی نفت آمریکا (SPR) به حدود ۲۸۵ میلیون بشکه رسیده است؛ رویترز این رقم را پایینترین سطح از نوامبر ۱۹۸۲ گزارش کرده است.
یعنی آمریکا در شرایطی که بازار جهانی نفت با شوک عرضه و قیمت بالای نفت مواجه است، نسبت به گذشته حاشیه اطمینان کمتری در ذخیره راهبردی خود دارد.
پالایشگاهها؛ ظرفیت تقریباً تماماً درگیر است
یکی از مشکلات اساسی بازار آمریکا، فقط کمبود نفت خام نیست؛ بلکه ظرفیت پالایش و تولید فرآورده نیز تحت فشار قرار گرفته است.
EIA در اوایل سپتامبر اعلام کرد از ماه مارس، واردات بنزین آمریکا شامل بنزین نهایی و مواد ترکیبی ۳۲ درصد پایینتر از میانگین پنجساله ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ بوده است.همزمان، اختلال پالایشگاهها در روسیه، خاورمیانه و چین عرضه جهانی فرآوردههای پالایشی را محدود کرده است.
نفت بالای ۱۰۰ دلار؛ موتور جدید تورم آمریکا
قیمت نفت نیز فشار مضاعفی ایجاد کرده است.دادههای EIA نشان میدهد قیمت نفت شاخص آمریکا یعنی WTI در ۱۵ سپتامبر به حدود ۱۰۷ دلار و برنت به حدود ۱۳۰.۸ دلار در هر بشکه رسیده بود.
رویترز در ۱۶ سپتامبر نیز قیمت برنت را ۱۰۵.۸۳ دلار و WTI را ۱۰۲.۴۳ دلار گزارش کرد.
بنابراین افزایش قیمت فرآوردهها فقط نتیجه افزایش قیمت نفت خام نیست؛ اختلال پالایش، محدودیت عرضه فرآورده و پایین بودن ذخایر گازوئیل نیز در تشدید قیمتها نقش دارند.
تورم آمریکا؛ انرژی دوباره به شاخص قیمتها برگشته است
در اوت ۲۰۲۶، شاخص قیمت مصرفکننده آمریکا:
• ۰.۴ درصد نسبت به ماه قبل افزایش یافت؛
• در مقیاس سالانه ۳.۴ درصد رشد کرد؛
• تورم هسته ماهانه ۰.۳ درصد افزایش یافت؛
• تورم هسته سالانه ۲.۴ درصد بود.
نکته مهمتر، سهم سوخت در این افزایش است: قیمت بنزین در ماه اوت ۳.۹ درصد افزایش یافت و بهتنهایی بیش از یکسوم افزایش ماهانه تورم را رقم زد.
قیمت سایر سوختهای موتوری که گازوئیل را نیز دربر میگیرد، در اوت ۹.۶ درصد در یک ماه و حدود ۴۴ درصد در یک سال افزایش یافت.
همزمان، دستمزد واقعی ساعتی در اوت ۰.۳ درصد نسبت به سال قبل کاهش یافت و برای پنجمین ماه متوالی نزولی بود؛ یعنی فشار تورم انرژی در شرایطی اتفاق میافتد که قدرت خرید واقعی دستمزدها نیز تحت فشار است.
جهش قیمت بنزین و گازوئیل آمریکا
متوسط قیمت خردهفروشی آمریکا در چند هفته منتهی به ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶، بر اساس دادههای EIA به ثبت رسیده است (جدول ۲).
شهریور ۳۰, ۱۴۰۵
شهریور ۲۸, ۱۴۰۵
شهریور ۲۸, ۱۴۰۵
شهریور ۲۴, ۱۴۰۵
شهریور ۲۳, ۱۴۰۵
شهریور ۲۰, ۱۴۰۵
شهریور ۳۰, ۱۴۰۵
شهریور ۳۰, ۱۴۰۵
شهریور ۳۰, ۱۴۰۵
شهریور ۳۰, ۱۴۰۵
شهریور ۳۰, ۱۴۰۵
