مسعود پزشکیان در حالی قرار است امروز راهی سفر آمریکا شود که استدلال‌های قوی درباره اشتباه بودن این سفر مطرح است و در این مطلب به آنها پرداخته‌ایم.

۱. مخالفت با سفر در شرایط جنگی
شرایط جنگی، حملات نظامی، تحریم‌ها و وضعیت امنیتی کشور با یک سفر عادی دیپلماتیک سازگار نیست. حضور پزشکیان در نشست سازمان ملل نباید بدون توجه به شرایط تقابل نظامی و ضرورت حفظ آمادگی سیاسی و امنیتی انجام شود.

همچنین بخوانید:

آمریکا در محاصره شوک نفتی هرمز

۲. سازمان ملل؛ نهادی با قدرت بازدارندگی محدود
سازمان ملل و نهادهای بین‌المللی، در جلوگیری از حمله به ایران و مهار اقدامات آمریکا و اسرائیل کارآمدی کافی نشان نداده‌اند. بر همین اساس، حضور در این نهاد چه ابزار عملی برای تأمین امنیت یا جلوگیری از تجاوز فراهم می‌کند؟

همچنین بخوانید:

۲۰ کشوری که بار کسری بودجه آمریکا را به دوش می‌کشند

۳. ضرورت دستاوردهای ملموس و قابل اندازهگیری
منتقدان خواستار آن هستند که سفر پزشکیان صرفاً به سخنرانی و دیدارهای نمادین محدود نشود. از نظر آنان باید مشخص شود که آیا سفر می‌تواند به کاهش تحریم‌ها، دستیابی به توافق مشخص، دریافت تضمین‌های عملی یا کاهش فشارهای اقتصادی منجر شود؟

۴. نگرانی از ارسال پیام ضعف
هرگونه مذاکره یا انعطاف دیپلماتیک نباید به‌عنوان نتیجه فشار نظامی و اقتصادی دشمن تفسیر شود. بنابراین، سفر پزشکیان باید با مواضع روشن درباره حاکمیت ملی، امنیت، حقوق ایران و خطوط قرمز جمهوری اسلامی همراه باشد.

۵. بی‌اعتمادی به مذاکره با آمریکا
یکی از محورهای انتقادی، تردید نسبت به قابل اعتماد بودن تعهدات آمریکا است. منتقدان با اشاره به تجربه‌های گذشته استدلال می‌کنند که مذاکره به خودی‌خود تضمین کننده امنیت نیست و هر گفت‌وگویی باید با تضمین‌های عملی، راستی‌آزمایی و حفظ ظرافت‌هایی ‌ همراه باشد.

همچنین بخوانید:

۲۰ کشوری که بار کسری بودجه آمریکا را به دوش می‌کشند

۶. محدودیت‌های آمریکا و مسئله عزت ملی
محدودیت‌های اعمال شده از سوی آمریکا برای هیئت ایرانی، از جمله محدودیت تردد، زمینه طرح این پرسش را ایجاد کرده است که آیا حضور پزشکیان بدون تعیین شروط متقابل با جایگاه و عزت ملی سازگار است؟ منتقدان بر ضرورت حفظ شأن نمایندگی جمهوری اسلامی و جلوگیری از تبدیل سفر به نمایش قدرت کشور میزبان تأکید می‌کنند.

۷. احتمال غلبه حاشیه بر متن سفر
منتقدان نگرانند که اظهارات خارج از سخنرانی رسمی، مصاحبه‌ها یا دیدارهای حاشیه‌ای، پیام‌هایی متفاوت یا قابل تفسیر ایجاد کند. از این منظر، هماهنگی میان رئیس جمهور، وزارت امور خارجه و تیم رسانه‌ای برای جلوگیری از برداشت‌های دوگانه ضروری است.

۸. اولویت مسائل داخلی و اقتصاد کشور
زمان، انرژی سیاسی و هزینه سفر پزشکیان باید با نیازهای داخلی کشور سنجیده شود. کنترل تورم، مدیریت بازار ارز، حمایت از تولید و اشتغال و کاهش فشار معیشتی، از جمله موضوعاتی هستند که دولت باید آنها را در اولویت قرار دهد و در این شرایط، سفر پزشکیان زیر سوال است.

۹. بازتعریف سطح و شکل حضور در سازمان ملل
برخی کارشناسان با توجه به شرایط جنگی، مخالفتی با اصل حضور دیپلماتیک ایران در سازمان ملل ندارند اما گزینه‌هایی مانند اعزام وزیر امور خارجه، هیئت محدود یا کاهش سطح حضور مقامات ایران را اقدام منطقی‌تری تا حضور شخص رئیس دولت می‌دانند.

۱۰. نگرانی از تبدیل سفر به ابزار مشروعیت‌بخشی به آمریکا
برگزاری نشست سازمان ملل در خاک آمریکا و حضور رئیس‌جمهور ایران، قطعا به فرصتی برای عادی‌سازی رفتارهای خصمانه واشنگتن یا نمایش نقش میانجی‌گرانه این کشور تبدیل خواهد شد. از این منظر، نباید حضور دیپلماتیک، به معنای پذیرش سیاست‌های آمریکا تلقی شود.