جهت بررسی هر چه بهتر شرایط جنگی میان ایران و آمریکا و تبعات آن برای جهان، به گفت‌وگو با «علی سقائیان»، سفیر پیشین ایران در برزیل و ارمنستان پرداخته‌ایم:

آیا حمله به ایران تصمیم ترامپ به تنهایی بوده است؟
قطعاً خیر. شک نکنید که یک تیم پشت سر ترامپ است و افرادی او را هدایت می‌کنند. حتی معتقدم فراز و فرودها، توئیت‌ها و تهدیدهای ترامپ کاملاً برنامه‌ریزی‌شده است؛ اما در مورد ایران خوشبختانه تیر ترامپ و تیم هدایت‌کننده او به سنگ برخورد کرده و هیچ کدام از اهداف آن‌ها محقق نشده است. البته ترامپ و تیم او این شکست در برابر ایران را پیش‌بینی نمی‌کردند و از این‌رو کاملاً حیرت‌زده هستند. چراکه ایران با ارائه الگوی نامتقارنی از نبرد توانست هم پاسخ قاطعی در صحنه جنگ به آمریکایی‌ها دهد و هم همسایگان جنوبی خلیج فارس را که سرزمینشان مبدأ تجاوز به خاک ایران بود ادب کند. آمریکایی‌ها فکر می‌کردند با تهدید نظامی و حمله به رأس نظام درنهایت ایران عقب‌نشینی کرده و الگوی ونزوئلا تکرار می‌شود اما دنیا به وضوح دید که عقب‌نشینی در ادبیات مقاومتی ایران جایی ندارد. سیاست اصولی ایران این است که آمریکا باید از منطقه غرب آسیا خارج شود. شک نکنید که به زودی ما به این خواسته به حقمان خواهیم رسید.

همچنین بخوانید:

جنگ ایران و بحران ین؛ پشت پرده کمک مالی واشنگتن به توکیو

شکست در برابر ایران چه تبعاتی برای شخص ترامپ در آمریکا داشته است؟
وضعیت ترامپ درنتیجه تبعات شکستی که از ایران متحمل شده به شکلی است که مخالفین او در انتخابات پیش رو دست بالا را دارند. ملت آمریکا از ترامپ نمی‌پذیرند که با وجود شعار ارزان‌سازی، قیمت سوخت و برخی دیگر از نیازهای ضروری زندگی روزمره مردم در آمریکا بالا رفته است. همچنین ترامپ به مردم آمریکا وعده پایان دادن به جنگ‌های بی‌پایان این کشور در سراسر جهان را داده بود اما اکنون شاهدیم که یک جنگ جنایتکارانه جدید علیه ایران را آغاز کرده و به خاطر منافع اسرائیل مالیات‌دهندگان آمریکایی را به دردسر انداخته است. درنتیجه معتقدم که ترامپ و تیم راست‌های افراطی همراه او، در انتخابات دو ماه دیگر، شکست بسیار سختی را متحمل خواهند شد. همچنین انتخابات داخلی رژیم صهیونیستی در پیش است و با شکست‌هایی که نتانیاهوی جنایتکار متحمل شده اکنون مخالفان او دست بالا را دارند. درنتیجه حذف نتانیاهو از صحنه سیاست اسرائیل و تضعیف ترامپ در صحنه سیاست آمریکا دور از تصور نخواهد بود.

اعمال مدیریت بر تنگه هرمز از سوی ایران به چه دلیلی است؟
اعمال مدیریت بر تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به تجاوز غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده است. ما آشکارا اعلام کرده‌ایم که تنگه هرمز بر روی کشورهایی که اقدامی علیه تمامیت ارضی و منافع ملی ما صورت ندهند باز است. منتها با توجه به اقدامات خصمانه آمریکا و برخی دول متحد این کشور، لازم است سازوکار مدیریتی جدیدی بر تنگه هرمز حاکم شود تا امنیت منطقه غرب آسیا بیشتر و بهتر تأمین گردد. این مطلب که ایران بخواهد عوارض عبور و مرور یا عوارض زیست‌محیطی از کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز دریافت کند امری پذیرفته شده در حقوق بین‌الملل است و دلیلی برای مخالفت با این تصمیم ایران وجود ندارد. از سوی دیگر، ایران با تلاشی که در مذاکرات با طرف عمانی بر سر تعیین سازوکار جدید مدیریتی تنگه هرمز دارد به دنبال اثبات حسن نیست خود به سایر طرف‌های منطقه‌ای است. حتی در جریان باشید که جمهوری اسلامی ایران نظر مشورتی همه کشورهای ساحلی خلیج فارس را در زمینه نوع مدیریت تنگه هرمز دریافت و بررسی کرده است. خلاصه اینکه ایران چاره‌ای جز اعمال حاکمیت بر تنگه هرمز ندارد. چراکه تأمین امنیت ایران و منطقه در آینده منوط به حذف بیگانگان از این آبراه استراتژیک است.

همچنین بخوانید:

ایران یا آمریکا؛ کدام‌یک از وابستگی کره‌جنوبی به تنگه هرمز امتیاز می‌گیرد؟

با توجه به شناختی که از منطقه آمریکای جنوبی دارید لطفاً درباره شرایط ونزوئلا پس از ربایش رئیس‌جمهور این کشور از سوی آمریکا توضیح دهید.
ونزوئلا باید درس عبرتی برای عده‌ای ساده‌لوح باشد که فکر می‌کنند آمریکا به دنبال توسعه و سعادت کشورهاست. طبق شاخص‌های اقتصادی وضعیت مردم ونزوئلا پس از ربایش مادورو نسبت به دوران مادورو و چاوز خیلی بدتر شده است. این در حالی است که جانشین مادورو در برابر آمریکا دائماً عقب‌نشینی کرده است؛ یعنی عقب‌نشینی مطلق در برابر قدرت قلدری چون آمریکا و حتی دادن امتیازات مهم نفتی هم باعث نشده که آمریکایی‌ها قدمی در راه بهبود شرایط اقتصادی و معیشتی مردم ونزوئلا بردارند؛ بنابراین شک نکنید اگر ایران هم به‌مانند ونزوئلا عقب‌نشینی می‌کرد؛ سرنوشتی بسیار بد در انتظار اقتصاد ملی ما بود و قطعاً آمریکایی‌ها نفت و منابع ایران را تصرف و غارت می‌کردند. برای همین معتقدم در موضوع دفاع در برابر تهاجم ناجوانمردانه آمریکا و مدیریت تنگه هرمز، ایران باید قاطعانه بایستد و یک قدم هم عقب‌نشینی نکند. چراکه سعادت مردم و آینده کشور در گروی حفظ تنگه هرمز است.

درباره محاصره دریایی اعمالی علیه ایران آیا مردم باید نگران باشند؟
هیچ کس حق ندارد مانع صدور آزادانه نفت ایران شود. آمریکایی که دائماً از مدیریت ایران بر تنگه هرمز انتقاد می‌کند با کدام اجازه در حقوق بین‌الملل، محاصره دریایی علیه ایران اعمال کرده است. البته مردم نگران این محاصره نباشند و مطمئن باشند با تدابیری که اندیشیده شده هم نفتمان را صادر خواهیم کرد و هم اقلام ضروری مردم را به راحتی وارد خواهیم کرد و مسیرهای جایگزین در این زمینه وجود دارد. اصلاً مگر کشوری که ۱۵ همسایه زمینی و دریایی دارد قابل تحریم است. در زمان سفارتم در ارمنستان ما حتی مسیر دریای سیاه را هم برای حمل‌ونقل کالا از طریق گرجستان و ارمنستان به ایران آزموده‌ایم و مردم عزیز ایران مطمئن باشند اگر لازم باشد در کنار دریای کاسپین (خزر)، ما می‌توانیم مسیر دریای سیاه را هم برای رفع نیازهای کشور به خدمت بگیریم. همچنین مراودات ریلی و جاده‌ای ایران با همه همسایگان و از طریق آسیای میانه با چین برقرار است. پس جای هیچ نگرانی نیست. سیاست جمهوری اسلامی ایران نیز واضح بوده و اعلام شده است. ما آشکارا هشدار داده‌ایم که اگر آمریکا بخواهد جلوی صادرات نفت ایران را بگیرد؛ یک قطره نفت از تنگه هرمز و غرب آسیا خارج نخواهد شد؛ بنابراین صراحتاً اعلام می‌کنم که امروز تنگه هرمز مهم‌ترین بخش امنیت ملی ماست که اگر آن را از دست بدهیم آمریکا همه چیزهای دیگرمان را هم از دستمان خواهد گرفت.
توصیه شما به کسانی که می‌گویند تنگه هرمز ارزش درگیری با آمریکا را ندارد چیست؟
این آقایان اول پاسخ بدهند که مگر درگیری ما با آمریکا بر سر تنگه هرمز آغاز شد؟ آیا این آمریکا و رژیم خبیث صهیونیستی نبودند که به بهانه‌های واهی و برای سرنگونی نظام و تجزیه کشور به ما حمله کردند؟ حتی با این وجود هم جمهوری اسلامی تاکنون تنگه هرمز را به طور کامل مسدود نکرده است. ولی شک نکنید اگر ایران اراده کند یک قطره نفت نه از تنگه هرمز و نه از تنگه باب المندب عبور نخواهد کرد. سؤال من از کسانی که می‌گویند تنگه هرمز را فوراً به طور کامل باز کنیم و اصطلاحاً بدهیم برود این است که آیا آمریکا و متحدانش که هر کدام به نحوی در تجاوز علیه ایران نقش داشته‌اند نباید تنبیه شوند؟ آیا آمریکا و متحدانش نباید بالاخره حق قانونی ایران در مدیریت تنگه هرمز را به رسمیت بشناسند؟ چرا برخی افراد ساده‌لوح اهمیت تنگه هرمز را به درستی درک نمی‌کنند. آیا این دوستان نمی‌بینند که اروپا در آستانه زمستان است و با انسداد تنگه هرمز از گاز قطر محروم شده است؟ آیا افزایش قیمت بنزین و تبعات آن بر انتخابات پیش روی آمریکا و شکست احتمالی ترامپ را مدنظر ندارند؟ آیا از فشاری که به واسطه کاهش جریان انرژی عبوری از تنگه هرمز به اقتصادهای نفتی منطقه و اقتصادهای شرق آسیا چون ژاپن آمده بی‌خبرند؟ واقعاً حیرت می‌کنم وقتی که میزان ساده‌انگاری برخی درباره تنگه هرمز و اهمیت آن را می‌بینم. از این‌رو معتقدم جمهوری اسلامی باید به هر نحو ممکن و بدون توجه به تحلیل‌های ساده‌انگارانه عده‌ای در داخل، این جواهر گران‌بها یعنی تنگه هرمز را تحت کنترل نگه دارد. چراکه امنیت ملی و سرنوشت کشور شوخی‌بردار نیست.

به عنوان یک دیپلمات سابق، توصیه شما به آمریکایی‌ها چیست؟
به آمریکایی‌ها توصیه می‌کنم که بیش از این با ایران قدرتمند وارد تقابل و درگیری نظامی نشوند. آنچه تاکنون دیده‌اند تنها بخش کوچکی از توان نظامی و موشکی ماست. حتی موشک‌هایی که تعجب آن‌ها را برانگیخته آخرین نسل از موشک‌های ما نیست و هنوز شگفتی‌های فراوانی برای ارائه در میدان نبرد داریم؛ بنابراین ایران را با برخی کشورهای دیگر قیاس نکنند و با ما به زبان احترام سخن بگویند. چراکه دیر یا زود، چه بخواهند و چه نخواهند ما آن‌ها را از غرب آسیا اخراج خواهیم کرد.