در اسفندماه ۱۴۰۳، نرخ جهانی نفت خام کاهش داشته است به نحوی که نرخ نفت خام عمان، دبی و برنت در اسفندماه نسبت به ماه گذشته به ترتیب ۸، ۷ و ۶ درصد (به طور میانگین ۷ درصد) کاهش داشته است.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سودآوری در صنعت پالایش نفت کرک اسپرد است که از تفاوت بین قیمت یک بشکه نفت خام و یک بشکه فرآورده نفتی حاصل می‌شود و نقش مهمی در تعیین حاشیه سود پالایشگاه‌ها دارد.

روند کرک اسپرد در اسفندماه 1403

مهناز محمودخانی، کارشناس اداره میزهای صنعت و رتبه‌بندی ناشران سازمان بورس توضیح داد: در اسفندماه 1403، نرخ جهانی نفت خام کاهش یافته به نحوی که نرخ نفت خام عمان، دبی و برنت در اسفندماه نسبت به ماه گذشته به ترتیب 8، 7 و 6 درصد (به طور میانگین 7 درصد) نزول کرده است. نرخ جهانی نفت خام عمان، دبی و برنت در اسفندماه 1403 نسبت به مدت مشابه سال قبل به ترتیب 12، 9 و 13 درصد کاهش داشته است؛ این امر به دلیل افزایش تنش‌های تجاری ناشی از اعمال تعرفه‌ها توسط ایالات متحده، افزایش امید فعالان بازار نسبت به توافق اوکراین با روسیه، برنامه‌های اوپک پلاس برای افزایش تولید و کاهش تقاضای چین در اسفندماه بوده است.

همچنین بخوانید:

رفع چالش بحران سوخت بخش کشاورزی به کجا رسید؟

به گفته کارشناس اداره میزهای صنعت و رتبه‌بندی ناشران سازمان بورس، نرخ میعانات گازی نیز در اسفندماه نسبت به بهمن‌ماه 5 درصد کاهش داشته است. نرخ جهانی قیمت بنزین‌های اکتان 95 خلیج فارس، 95 سنگاپور و 92 سنگاپور در اسفندماه نسبت به بهمن‌ماه سال 1403 به ترتیب 6، 5 و 5 (به طور میانگین 5 درصد) کاهش داشته است. نرخ انواع نفت گاز و نفت کوره با درجات مختلف گوگرد نیز در اسفندماه نسبت به بهمن‌ماه به ترتیب دارای کاهش 7 و 4 درصدی بوده است.

همچنین بخوانید:

فرصت میلیارد دلاری ترانزیت انرژی

روند نرخ خوراک شرکت‌های پالایشگاهی

کارشناس اداره میزهای صنعت و رتبه‌بندی ناشران سازمان بورس، تاکید کرد: به طور کلی نرخ خوراک شرکت‌های پالایشگاهی نسبت به نرخ محصولاتشان بدون نظر گرفتن تغییر در ترکیب تولید پالایشگاه‌ها، کاهش بیشتری را داشته باشد. نرخ خوراک شرکت‌های پالایشگاهی در اسفندماه نسبت به بهمن‌ماه به طور میانگین 7 درصد کاهش داشته است. همین امر باعث شده کرک اسپرد کل شرکت‌های پالایشی در اسفندماه نسبت به بهمن‌ماه به طور میانگین یک درصد افزایش داشته باشد. میزان کرک اسپرد در اسفندماه نسبت به مدت مشابه سال قبل 8 درصد افزایش داشته است.

مهناز محمودخانی گفت: کرک اسپرد کل نمادهای شپنا، شبندر و شتران به ترتیب 7، 5 و 3 درصد در اسفندماه نسبت به بهمن‌ماه رشد داشته است و کرک اسپرد نمادهای شبریز، شاوان و شراز به ترتیب 1، 2 و 5 درصد کاهش داشته است. علت اصلی کاهش کرک اسپرد کل نمادهایی چون شراز به خاطر وجود درصد بیشتر محصول نفت گاز در سبد تولیدی این پالایشگاه است. 44 درصد تولید نماد پالایشگاه شیراز اختصاص به محصول نفت گاز دارد.

وی اعلام کرد: کرک اسپرد بنزین تمام نمادهای پالایشگاهی در اسفندماه نسبت به بهمن‌ماه افزایش داشته است. کرک اسپرد نمادهای شپنا، شبندر، شتران، شبریز، شاوان و شراز به ترتیب 8، 13، 26، 12، 7 و 6 درصد در اسفندماه نسبت به بهمن‌ماه افزایش داشته است؛ این امر به این دلیل بوده است که درصد کاهش نرخ خوراک نسبت به نرخ محصولات بیشتر بوده است.

به گفته محمودخانی، در این ماه، برخی نمادها دارای تغییر در ترکیب محصولات خود بوده‌اند به نحوی که نمادهای شبندر و شبریز در این ماه برخلاف ماه قبل، 100 درصد بنزین تولیدی خود را به ترتیب به تولید بنزین اکتان 87 معمولی (کاهش کیفیت) و بنزین اکتان 91 یورو 5 (افزایش کیفیت) اختصاص داده‌اند.

همچنین بخوانید:

فرصت میلیارد دلاری ترانزیت انرژی

او افزود: در اسفندماه 1403، میزان تولید انواع بنزین صنعت پالایشگاهی 3 درصد افزایش داشته است. پالایشگاه نفت لاوان و بندرعباس به ترتیب 52 و 13 درصد دارای افزایش در میزان تولید بنزین در اسفندماه نسبت به بهمن‌ماه بوده‌اند؛ به نحوی که میزان تولید بنزین اکتان 87 معمولی و نیز بنزین اکتان 87 یورو 5 در اسفندماه نسبت به بهمن‌ماه 17 درصد افزایش داشته است.

بورس اوراق بهادار تهران,

به گفته او، از سوی دیگر، میزان تولید اکتان 91 یورو 5، 9 درصد کاهش داشته، این امر عمدتاً به دلیل در پیش بودن تعطیلات نوروزی و افزایش تقاضای بنزین در کل کشور در اسفندماه بوده است که باعث شده است که ترکیب تولید صنعت پالایشگاهی تغییر یابد. به نحوی که در بهمن‌ماه که 51 درصد بنزین تولیدی پالایشگاه‌های مورد بررسی از نوع اکتان 91 یورو 5 بوده است در اسفندماه به 45 درصد رسید و از سویی بنزین اکتان 87 با رشد 6 درصدی، 48 درصد بنزین تولیدی پالایشگاه‌ها را به خود اختصاص داد؛ با این حال به علت کاهش نرخ خوراک، در کل روند کرک اسپرد بنزین پالایشگاه‌ها در اسفندماه نسبت به بهمن‌ماه صعودی بوده است.

محمودخانی گفت: کرک اسپرد نفت گاز تمام نمادهای پالایشی در اسفندماه نسبت به بهمن‌ماه کاهش یافته است. کرک اسپرد نفت گاز نمادهای شپنا، شبندر، شتران، شبریز، شاوان و شراز به ترتیب 5، 6، 4، 5، 7 و 10 درصد کاهش داشته است. این امر به دلیل کاهش کمتر مبلغ خوراک نسبت به مبلغ نفت گاز بوده است به نحوی که نرخ نفت گاز شرکت‌های پالایشگاهی به طور میانگین 6 دلار بر بشکه در اسفندماه نسبت به ماه قبل کاهش داشته در حالی که نرخ خوراک به طور میانگین 5 دلار بر بشکه نزول کرده است.

او تاکید کرد: کرک اسپرد نفت کوره تمام نمادهای پالایشگاهی در اسفندماه نسبت به بهمن‌ماه افزایش داشته است. کرد اسپرد نمادهای شپنا، شبندر، شتران، شبریز، شاوان و شراز به ترتیب 191، 92، 105، 174، 55، 74 درصد رشد داشته است؛ این امر به دلیل کاهش بهای تمام شده خوراک پالایشگاه‌ها بوده است.

تحلیل روند کرک اسپرد شرکت‌های پالایشگاهی

کارشناس اداره میزهای صنعت و رتبه‌بندی ناشران سازمان بورس، توضیح داد: تحلیل یک ساله روند کرک اسپرد شرکت‌های پالایشگاهی در سال 1403 حاکی از این امر دارد که تا مهرماه، کرک اسپرد شرکت‌های پالایشگاهی روند نزولی و بعد از آن روند صعودی داشته که این امر به علت افزایش نرخ‌های جهانی محصولات نسبت به نرخ خوراک و از سویی تغییرات در ترکیب تولید محصولات پالایشگاهی بوده است؛ چون در دستورالعمل قیمت‌گذاری محصولات صنعت پالایشگاهی در سال 1402 برخلاف دستورالعمل سال 1401، شرکت‌هایی که بنزین دارای کیفیت پائین را تولید کنند نسبت به سایر محصولات دارای کیفیت بالاتر، آسیب بیشتری خواهند دید؛ از این رو به نظر می‌رسد شرکت‌های پالایشگاهی استراتژی تولیدی خود را با الهام گرفتن از این موضوع، تغییر داده‌اند. به طور نمونه نماد شراز که تا شهریورماه 1403، 100 درصد بنزین تولیدی خود را به اکتان 87 معمولی اختصاص داده بود، در مهرماه تغییر رویه داده و اکنون 100 درصد بنزین تولیدی این پالایشگاه به اکتان 91 یورو 5 تعلق گرفته است.

محمودخانی اعلام کرد: در سال 1403، شرکت‌های پالایشگاهی عدم‌النفعی معادل 331,015 میلیارد ریال را بابت دستورالعمل ابلاغی سال 1402 متحمل شده‌اند. عدم‌النفع شرکت‌های پالایش نفت بندرعباس و تهران به سبب تولید به طور میانگین 85 و 100 درصدی بنزین اکتان 87 معمولی در 12 ماه 1403، به ترتیب به میزان 104,498 و 69,412 میلیارد ریال بوده است. شرکت پالایش نفت اصفهان به سبب مقدار فروش بالا، به‌رغم تولید بنزین با کیفیت اکتان 91 یورو 5، به دلیل افزایش ضریب کاهشی در فرمول محاسباتی انواع بنزین، مشمول بیشترین مبلغ عدم‌النفع به میزان 90,534 میلیارد ریال شده است.