طرح «مدیریت خرید نان» وزارت کشور، بدون ابلاغ عمومی و بدون توجیه نانوایان و شهروندان، روی کارتخوانهای نانواییها در استانهای مرکزی، خوزستان و زنجان فعال شد. اما آنچه در عمل رخ داد یک شوک اجرایی بود.
به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری فارس، رسانهها از طرح «مدیریت خرید نان» به عنوان «سهمیهبندی پنهانی» یاد کردند، در حالی که مسئولان استانی در ابتدا هرگونه سهمیهبندی را تکذیب میکردند.
سقف با نرخ یارانهای، مازاد با نرخ آزاد
بر اساس آنچه از جزئیات طرح کشف شده، سهمیه ماهانه هر فرد، با نرخ یارانهای ۲۳۰۰ تومان تعیین شده است. اگر خرید از این سقف فراتر رود، نان با نرخ آزاد ۱۲۶۵۰ تومان محاسبه میشود؛ یعنی بیش از پنج برابر نرخ یارانهای.
البته پیگیری فارس نشان میدهد، ۹۹ درصد مردم متوجه اجرای طرح نخواهند شد. مبنای محاسبه سرپرست خانوار است و مجموع خرید اعضا در سقف خانوار لحاظ میشود. مسئولان تأکید دارند که این طرح «محدودیتی برای مصرف روزانه خانوارهای عادی» ایجاد نمیکند و هدف آن خریدهای حجیم و تجاری است.
آمارهایی که منطق طرح را میسازند
توجیه اصلی طرح، دادههایی است که نشان میدهد بخش کوچکی از جامعه، سهم بزرگی از نان یارانهای را جذب میکند. بر اساس گزارشها، ۵ درصد از کارتهای بانکی حدود ۳۵ درصد از کل نان کشور را خریداری میکنند، در حالی که سهم اصناف تنها ۵ درصد است. گزارشهایی نیز از مصرف ماهانه حدود ۵ تن نان توسط یک خانوار وجود دارد. مقصد بخشی از این انحراف، دامداریها، مرغداریها و مصارف غیرسفرهای عنوان شده است.