21:12 - 2026/05/16

وضعیت بازار مرغ پس از حذف ارز ترجیحی

به دلیل کمبود عرضه شاهد قیمت بالای مرغ هستیم که بحران نقدینگی و تضعیف تولیدکنندگان کوچک از دلایل این مشکل است.
سید فرزاد طلاکش با اشاره به وابستگی شدید صنعت دام و طیور به واردات گفت: بیش از 85 درصد نهاده‌های دامی و بخش بزرگی از دارو و واکسن‌ها وارداتی است. مبنای اولیه دولت برای آزادسازی قیمت‌ها، ارز 112 هزار تومانی بود، اما اکنون این نرخ به 145 هزار تومان رسیده است. این یعنی هزینه‌های تولید در کل زنجیره حدود 35 درصد افزایش یافته و قیمت منطقی مرغ برای مصرف‌کننده (با احتساب سود عادلانه) باید حدود 360 هزار تومان باشد؛ در حالی که به دلیل کمبود عرضه، اکنون در بازار شاهد قیمت‌های بالای 400 هزار تومان هستیم.

طلاکش عدم تعادل فعلی بازار را ناشی از سه عامل اصلی و محقق نشدن وعده‌های دولتی دانست:

1. بحران نقدینگی: با 5 برابر شدن هزینه‌ها پس از آزادسازی ارز، دولت قول تأمین نقدینگی داده بود که عمل نکرد. در حال حاضر دولت 15 ماه بدهی ارزی به واردکنندگان دارد.

2. تضعیف تولیدکنندگان کوچک: 80 درصد مرغداران ایران (حدود 19 هزار واحد) ظرفیت زیر 30 هزار قطعه دارند. این تولیدکنندگان توان خرید دانه با قیمت‌های جدید را ندارند و به همین دلیل میزان جوجه‌ریزی در ماه‌های بهمن، اسفند و فروردین به شدت کاهش یافته است.

3. عدم اصلاح اعتبار کالابرگ‌ها: اعتبار یک میلیون تومانی کالابرگ‌ها بر اساس محاسبات قدیمی (ارز 112 تومانی) است. با گران شدن مرغ، قدرت خرید مردم کاهش یافته و سفره‌های پروتئینی با مشکل جدی مواجه شده است.

وی در توضیح وضعیت فعلی بازار اظهار داشت: مرغداران به دلیل مشکلات مالی، مرغ‌ها را با وزن کمتر و زودتر از موعد به کشتارگاه می‌فرستند تا هزینه دان کمتری بپردازند. از سوی دیگر، به دلیل گرانی شدید سایر محصولات پروتئینی، تقاضا برای مرغ به شدت افزایش یافته و این شکاف میان «تولید کم» و «تقاضای بالا»، قیمت‌ها را به صورت غیرمنطقی بالا برده است.

طلاکش با حمایت از موضع وزارت جهاد کشاورزی در خصوص عدم مداخله مقامات استانی در قیمت‌گذاری، تصریح کرد: تولید در همه استان‌ها یکسان نیست و 10 تا 12 استان قطب اصلی تولید کشور هستند. وقتی مقامات استانی برای کاهش مقطعی قیمت فشار می‌آورند، بازار کلان کشور به هم می‌ریزد. این نوع مداخلات، «سرکوب تولید» است و در درازمدت باعث نابودی مرغداران و گرانی بیشتر می‌شود.

دبیر فدراسیون دام و طیور تأکید کرد: ایران جزو کشورهایی است که ناگزیر به تولید داخلی است. واردات مرغ و تخم‌مرغ به دلیل محدودیت‌های لجستیکی، عمر کوتاه ماندگاری محصولات و حجم بالای نیاز کشور (1,5 میلیون تن تخم‌مرغ و 2.5 میلیون تن مرغ)، حتی با دو برابر قیمت جهانی هم امکان‌پذیر نیست. بنابراین تنها راه، حمایت از تولید داخل است.

درخواست از دولت: کالابرگ‌ها را به‌روز کنید
طلاکش در پایان خاطرنشان کرد: از دولت تقاضا داریم اعتبار کالابرگ‌ها را متناسب با نرخ فعلی ارز و تورم اصلاح کند تا قدرت خرید مردم ترمیم شود. اگر اقتصاد سفره مردم تنظیم نشود، تولیدکننده نیز آسیب‌دیده و امنیت غذایی کشور به خطر می‌افتد. ما نیازمند یک برنامه بلندمدت و ثبات در تصمیم‌گیری هستیم تا هر ماه شاهد نوسان قیمت نباشیم.

توزیع مرغ منجمد به کمک تنظیم بازار آمد
بنا بر گفته کارشناسان، با توجه به افزایش روند جوجه‌ریزی‌ها و توزیع مرغ منجمد در راستای تنظیم بازار انتظار می‌رود که نقدینگی واحدهای مرغداری و افزایش رقم کالابرگ خانوار صورت بگیرد تا بازار به تعادل و آرامش برسد.
بررسی‌ها از سطح بازار نشان می‌دهد که قیمت مرغ نوساناتی در بازار داشته است که فعالان امر کاهش جوجه ریزی و افزایش هزینه‌های تولید را عامل اصلی این امر می‌دانند، اما به طور کلی مرغ در محدوده قیمت‌های ارشادی در حال عرضه است که دولت با افزایش مبلغ کالابرگ می‌تواند کاهش قدرت خرید خانوار را جبران کند.

در همین ارتباط اکبر فتحی معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی وزارت جهاد گفت: در ایام جنگ تولیدکنندگان محصولات پروتئینی ازجمله مرغ و تخم مرغ خود را کمتر از قیمت تمام شده عرضه کردند و در حال زیان بودند که پس از برقراری آتش‌بس، متعادل شدن قیمت اقلامی در دستور کار قرار گرفت.

به گفته وی، اکنون هر کیلو تخم مرغ به نرخ ارشادی ۲۱۰ هزار تومان رسیده و همواره تولید مرغ روند منطقی خود را طی می‌کند و نگرانی بابت تولید محصولات پروتئینی، لبنی و سایر کالاهای اساسی وجود ندارد.

فتحی ادامه داد: با توجه به آزادسازی نرخ نهاده‌های دامی در سال گذشته، قیمت اقلامی همچون مرغ و تخم مرغ باید با سود متعارف تعیین و عرضه شود چراکه این اقلام بخشی از سفره غذایی مردم را تشکیل می‌دهند، در این راستا بازرسان وزارت جهاد و سایر دستگاه‌های ذی‌ربط با تشدید نظارت‌ها با گران‌فروشان برخورد می‌کنند.

جوجه ریزی اردیبهشت به ۱۲۰ میلیون قطعه می‌رسد

محمدرضا صدیق پور دبیر انجمن تولیدکنندگان جوجه یک‌روزه با بیان اینکه وضعیت تامین نهاده‌های دامی به حد مطلوبی رسیده است، گفت: واحدهای مرغ گوشتی که تا چند وقت پیش انگیزه‌ای برای جوجه ریزی نداشتند، تا حدی به جوجه ریزی ترغیب شدند و به‌واسطه شرایط صفی برای خرید جوجه تشکیل شده است که خوشبختانه با برنامه‌ریزی صورت گرفته، تولید جوجه روبه افزایش است.

به گفته وی، برای اردیبهشت پیش‌بینی می‌شود که تولید جوجه به ۱۱۵ تا ۱۲۰ میلیون قطعه برسد که عدد قابل قبولی است و برای خرداد به ۱۳۰ میلیون قطعه خواهد رسید که از نظر میزان تولید و مصرف، مازاد تولیدی برای تولیدکنندگان در بر خواهد داشت که با هماهنگی با وزارت جهاد این موضوع را مدیریت خواهیم کرد.

صدیق پور ادامه داد: بنا بر آمار در فروردین ۹۵ میلیون قطعه جوجه ریزی صورت گرفت چراکه به‌واسطه شرایط مرغداران تمایلی به جوجه ریزی نداشتند و این امر باعث شد برخی گله‌های مادر نتوانند به تولید ادامه دهند که با تولک بری برخی گله‌های جوان به چرخه تولید بازمی‌گردند که براین اساس جوجه ریزی خرداد به ۱۳۰ میلیون قطعه خواهد رسید که با هماهنگی با وزارت جهاد در آینده نزدیک این موضوع مدیریت خواهد شد تا شاهد نوسانات قیمت مرغ و جوجه در بازار نباشیم.

محدودیتی در توزیع مرغ منجمد نداریم

پرویز جعفری مدیرعامل پشتیبانی امور دام گفت: با توجه به ذخایر مناسب و مکفی مرغ، به طور مستقیم و غیرمستقیم توزیع مرغ منجمد در حال انجام است.

به گفته وی، در حال حاضر پشتیبانی امور دام هر کیلو مرغ منجمد با نرخ ۲۴۰ هزارتومان عرضه می‌کند که درنهایت با قیمت ۲۵۵ هزارتومان توسط مباشران توزیع به مصرف‌کننده می‌رسد.

جعفری با بیان اینکه محدودیتی در توزیع مرغ منجمد نداریم، افزود: طی فراخوان عمومی اعلام کردیم که هر یک از شهرها در صورت نیاز، مرغ منجمد توزیع می‌شود و تاکنون مشکلی در بحث عرضه ناشی از شرایط مکفی ذخایر نداریم.

مدیرعامل پشتیبانی امور دام گفت: تولید قراردادی در راستای حمایت از تولید انجام می‌شود، در مقطعی قیمت جوجه بسیار پایین بود و پشتیبانی امور دام با تولید قراردادی به دنبال جذابیت بازار است، اما در شرایط کنونی تقاضا برای جوجه یک‌روزه بالاست که براین اساس نیازی به تولید قراردادی نیست. گفتنی است ۱۲۰ هزار تن مرغ از طریق تولید قراردادی در بازار عرضه شد.

حبیب اسدالله نژاد مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی کشور گفت: برآوردها حاکی از آن است که جوجه ریزی اردیبهشت به ۱۲۰ میلیون قطعه برسد که نسبت به ماه قبل ۲۴ میلیون قطعه رشد داشته است.

به گفته وی، با توجه به حجم تولید و سرانه مصرف بعد از حذف ارز ترجیحی، نیاز کشور به طور کامل قابل تامین است به طوری که کمبودی در بحث عرضه نداریم.

اسدالله نژاد با بیان اینکه روند جوجه‌ریزی‌ها افزایشی است، افزود: بر اساس برآوردهای صورت گرفته، جوجه ریزی خرداد ۱۰ میلیون قطعه رشد خواهد داشت.

مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی ادامه داد: با تحقق ۱۲۰ میلیون قطعه جوجه ریزی، ۲۲۰ هزار تن گوشت مرغ تولید خواهد شد که براین اساس نیاز روزانه ۷ تا ۷ هزار و ۵۰۰ تن قابل تامین است.

این مقام مسئول قیمت کنونی مرغ را در حاشیه نرخ منطقی دانست و گفت: با توجه به افزایش هزینه‌های تولید و سایر مؤلفه‌ها، قیمت منطقی است، اما پرداخت کالابرگ تاثیری در بازار مرغ ندارد چراکه ابتدا قرار بود تنها به محصولاتی که ارز آنها حذف شده، تخصیص یابد.

با توجه به افزایش روند جوجه‌ریزی‌ها و توزیع مرغ منجمد از سوی پشتیبانی امور دام پیش‌بینی می‌شود که جلوی نوسانات قیمت بالاتر از نرخ ارشادی گرفته شود و تنها دولت برای پایداری تولید و افزایش قدرت خرید خانوار باید نسبت به تامین نقدینگی واحدهای مرغداری و افزایش رقم کالابرگ اقدام کند.