بیتفاوتی دولت چهاردهم نسبت به تولید گندم سبب شد تا خودکفایی این محصول استراتژیک که در دولت سیزدهم محقق شد، امسال به باد رود و به سادگی یکی از میراثهای شهید رئیسی کنار گذاشته شود. بدین ترتیب دولت چهاردهم مجبور است امسال چند میلیارد دلار هم صرف واردات گندم کند.
در حالی که دولت سیزدهم موفق شد طی ۳ سال کشور را به خودکفایی در محصول استراتژیک گندم برساند، بیتفاوتی دولت چهاردهم سبب شده که از هماکنون با قطعیت میتوان گفت که امسال خودکفایی گندم از دست خواهد رفت.
دولت شهید رئیسی در سال ۱۴۰۰ در حالی شروع به کار کرد که کشور نیازمند واردات ۷ میلیون تن گندم بود اما طی ۳ سالی که آن دولت بر سر کار بود، با برنامهریزی دقیق سال به سال تولید گندم افزایش یافت و نهایتاً در سال ۱۴۰۳ ایران به خودکفایی گندم رسید و مسعود پزشکیان در حالی شروع به کار کرد که نیازمند واردات حتی یک کیلوگرم گندم هم نبود.
اما اکنون دولت چهاردهم در زمینه سیاستهای تولید گندم کاملاً دنده معکوس گرفته و همه کارهایی که دولت سیزدهم انجام داد تا تولید گندم بالا رود را کنار گذاشته است. مثلاً دولت سیزدهم قیمت خرید تضمینی گندم را در سطحی تعیین میکرد که مورد استقبال گندمکاران قرار گیرد اما دولت چهاردهم این کار را نکرد. همچنین دولت سیزدهم پول خرید تضمینی گندمکاران را در اسرع وقت واریز میکرد اما اکنون با وجود گذشت حدود ۴۰ روز از نخستین خرید تضمینی گندم هنوز پرداختی به کشاورزان انجام نشده است.
دولت سیزدهم چگونه ایران را در گندم خودکفا کرد
گندم یکی از کالاهای اساسی کشاورزی محسوب میشود که سهم زیادی در امنیت غذایی کشور دارد. از این رو تأمین این محصول از طریق افزایش تولید و رسیدن به خودکفایی از اهمیت بسزایی برخوردار است.
از همین رو وزارت جهاد کشاورزی در دولت سیزدهم اقدامات متعددی را برای رسیدن به این مهم در پیش گرفت، به طوری که با کاهش ۵۰ درصدی یارانه نهادههای کشاورزی (کود و سم) و افزایش ۲۰۰ درصدی خرید تضمینی در ۳ سال فعالیت خود نسبت به سال ۱۴۰۰ سعی کرد به این سمت حرکت کند.
اصلاح الگوی کشت یکی دیگر از برنامههای وزارت جهاد کشاورزی در دولت سیزدهم برای خودکفایی گندم بود که پس از ۵ دهه، برای خودکفایی در تولید محصولات اساسی کشاورزی انجام شد، به طوری که در این طرح میزان تولید گندم با افزایش قابل توجهی روبهرو شد.
در دولت سیزدهم با افزایش تولید، واردات گندم به شدت کاهشی شد. در سال ۱۴۰۰ به علت قیمت پایینی که دولت دوازدهم برای خرید تضمینی گندم قرار داد، میزان تولید به شدت کاهش یافت و کشور مجبور به واردات بیش از ۷ میلیون تن گندم شد؛ اما در دولت سیزدهم با رشد تولید گندم، کشور از واردات تقریباً بینیاز شد.

پیشبینی وزارت جهاد کشاورزی از افت شدید تولید گندم امسال
درحالیکه سال گذشته ۱۵ میلیون تن گندم در کشور تولید شد، وزارت جهاد کشاورزی به تازگی پیشبینی کرده برای سال زراعی جدید ۸ تا ۹ میلیون تن گندم تولید شود که به معنی کاهش حداقل ۶ میلیون تنی این محصول در سال جدید است.
میزان خرید درحالیکه میزان تضمینی گندم در سال زراعی گذشته توسط وزارت جهاد کشاورزی ۱۵ میلیون تن اعلام شده است که غلامرضا گلمحمدی، معاون وزیر و رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی اخیراً پیشبینی شوکآوری از وضعیت تولید گندم در سال زراعی جاری اعلام کرد.
گل محمدی معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس جدید سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی گفت: «با وجود کاهش ۳۰ درصدی بارندگی، پیشبینی وزارت جهاد کشاورزی تولید ۸ تا ۹ میلیون تن گندم در سال جاری است.»
از سوی دیگر، سهراب سهرابی مجری طرح گندم وزارت جهاد کشاورزی هم برآورد کرد؛ امسال ۱۲ میلیون تن گندم در کشور تولید شود و میزان خرید تضمینی به ۹ میلیون تن برسد.
تأثیر بارشها، مسائل فنی و تعیین نرخ خرید تضمینی مناسب برای گندم از فاکتورهای تاثیرگذار در افزایش تولید این محصول در کشور است اما نباید از اثربخشی تحقیقات آموز و ترویج میان کشاورزی و انتقال یافتههای علمی به زمین کشاورزی چشمپوشی کرد.
اعتراض گندمکاران به دولت چهاردهم
رئیس بنیاد ملی گندمکاران در این زمینه گفت: بنیاد گلایه دارد که با وجود قولهایی مبنی بر پرداخت بهموقع پول گندمهای تحویلشده با وجود گذشت حدود ۴۰ روز هنوز ریالی به هیچ گندمکاری پرداخت نشده است.
عطاالله هاشمی، رئیس بنیاد ملی گندمکاران و عضو شورای قیمتگذاری و اتخاذ سیاستهای حمایتی محصولات اساسی کشور در این خصوص به مهر گفت: اعضای بنیاد ملی گندمکاران گلایه دارند که با وجود قولهایی مبنی بر پرداخت بهموقع پول گندمهای تحویلشده از سوی کشاورزان به نهادهای دولتی در ۴۰ روز گذشته هنوز ریالی به هیچ گندمکاری پرداخت نشده است.
وی افزود: بر اساس قانون شورا، حداکثر ۴۸ ساعت پس از تحویل بار گندم باید مبلغ آن به حساب گندمکاران واریز شود که متأسفانه امسال هم شاهد تأخیر بیش از یک ماهه این موضوع هستیم.
عضو شورای قیمتگذاری و اتخاذ سیاستهای حمایتی محصولات اساسی کشاورزی ادامه داد: طبق قانون مصوب در صورت تأخیر در پرداخت دولت موظف است جریمه دیرکرد را به گندمکاران بپردازد.
رئیس بنیاد ملی گندمکاران یادآور شد: این رویه نشان میدهد ارادهای وجود دارد تا کشور در تولید محصولات استراتژیک مانند گندم خودکفایی پایدار نداشته باشد و نگاهها به واردات است.
این مسئول صنفی در ادامه سخنان خود به قیمت خرید تضمینی گندم در سال زراعی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ اشاره کرد و گفت: با توجه به افزایش هزینههای جانبی تولید گندم لازم است قیمت عادلانه برای آن تعیین و نرخ فعلی اصلاح شود.
به گزارش مهر، امسال نرخ خرید تضمینی گندم معمولی هر کیلوگرم ۲۰ هزار و ۵۰۰ تومان و گندم دوروم با مصارف صنعتی ۲۱ هزار تومان تعیین شده است.
بیبرنامگی دولت برای خرید گندم تضمینی
عضو کمیسیون کشاورزی مجلس، گفت: افزایش قیمت گندم دور از ذهن است و دولت برای آن برنامهای ندارد اما اعضای کمیسیون تلاش خود را انجام میدهند.
علیرضا عباسی، در خصوص احتمال افزایش قیمت خرید تضمینی گندم در سال زراعی جاری، گفت: اصلاح ساختار شورای قیمتگذاری محصولات اساسی توسط مجلس باعث شده تا در سالهای اخیر قیمت خرید تضمینی گندم بالاتر از نرخ جهانی باشد و کشاورز تمایل بیشتری برای کشت این محصول پیدا کنند و شاهد رشد تولید این محصول بودیم.
نماینده مردم کرج، اشتهارد و فردیس در مجلس شورای اسلامی با تاکید بر اینکه در سال زراعی جاری بعد از اعلام نرخ ۲۰ هزار و ۵۰۰ تومانی خرید تضمینی گندم شاهد افزایش ناگهانی نرخ ارز بودیم، عنوان کرد: کشاورزان توقع دارند با توجه به افزایش نرخ ارز قیمت گندم اصلاح شود، اما دولت در قانون بودجه اعتبارات لازم برای خرید این محصول را مدنظر قرار داده و اگر قرار باشد هزار تومان نرخ گندم را افزایش دهد باید ۱۲ هزار میلیارد تومان تأمین اعتبار انجام شود.
وی با اشاره به اینکه کشاورزان و اعضای کمیسیون کشاورزی بر افزایش قیمت نرخ خرید تضمینی گندم است، ادامه داد: وزیر جهاد کشاورزی سال گذشته عضو کمیسیون کشاورزی بود و در حمایت از کشاورزان خواستار افزایش نرخ خرید تضمینی بود اکنون نیز توقع داریم صادقانه از کشاورزان حمایت و نرخ را افزایش دهند.
این نماینده مردم در مجلس با بیان اینکه برداشت من عدم افزایش قیمت خرید تضمینی گندم است زیرا دولت برای تأمین ۲۵۰ هزار میلیارد تومان اعتبار مورد نیاز خرید تضمینی گندم مشکلاتی داشت، تصریح کرد: افزایش قیمت گندم دور از ذهن است و دولت برای آن برنامهای ندارد اما اعضای کمیسیون تلاش خود را انجام میدهند./