چرا با وجود تخصیص ارز ۲۸۵۰۰ تومانی، کالاهای مشمول این نوع ارز افزایش یافته است؟
در نمودار زیر، نشان دادیم که ارز ۲۸۵۰۰ به نسبت تخصیص، اصابت کرده و حذف آن سفرهٔ مردم را به شدت تهدید خواهد کرد.
ارز 28500
تأمین شده برای 8 ماه ابتدایی سال 1404
مجموع: 9.7 میلیارد دلار
واردات روغن خام و دانههای روغنی
حدود 2.5 میلیارد دلار
حداقل 90 درصد از دانههای روغنی و روغن خام مورد نیاز کشور وارداتی است. روغن مصرف خانوار (مایع و جامد) در کارخانههای داخلی از استحصال روغن خام و دانههای روغنی تولید میشود.
حدود 70 درصد از هزینهٔ تولید یک بطری روغن مایع یا یک قوطی روغن جامد خوراکی، متأثر از ارز 28500 و مابقی هزینهها (خرید بطری پلاستیکی، قوطی فلزی، هزینهٔ تبدیل و توزیع و…) با ارز تجاری و آزاد انجام میشود.
واردات نهادهٔ دامی
(ذرت، جو، کنجاله)
حدود 3.9 میلیارد دلار
از کل نهادههای وارداتی، حدود 50 درصد سهم مرغداریها (مرغ گوشتی و مرغ تخمگذار) و مابقی سهم دامها (گاو گوشتی و گاو شیرده) میباشد.
از کل هزینهٔ تولید مرغ، تنها 30 درصد آن مربوط به نهادههای وارداتی با ارز 28500 و از کل هزینهٔ تولید دام تنها 15 درصد آن مربوط به نهادههای وارداتی (با ارز 28500) میباشد و مابقی هزینههای تولید (ریز مغذی طیور، علوفهٔ دام، واکسن و…) با ارز تجاری و آزاد محاسبه میشوند.
به همین دلیل است که طی سالهای گذشته با وجود ثابت ماندن ارز 28500 ولی گران شدن ارز نیمایی و آزاد، هزینهٔ تولید گوشت آنها افزایش یافته است.
همچنین در تولید لبنیات، علاوه بر هزینهٔ تولید شیر (با توجه به دلایل فوق)، هزینهٔ بستهبندی آنها (پت بطری، جعبهٔ کاغذی و آلومینیومی، برچسب و…) با نرخ ارز نیمایی و آزاد انجام میشود نه با ارز 28500 تومانی.
واردات برنج خارجی
حدود 600 میلیون دلار
امسال به دلیل کمبارشی، تولید برنج ایرانی کاهش یافت و درنتیجهٔ گران شدن برنج ایرانی، تقاضا برای برنج خارجی افزایش یافت.
متاسفانه دولت بجای افزایش تخصیص ارز برای واردات برنج خارجی در یک حرکت کاملاً اشتباه و سؤالبرانگیز، ارز 28500 برای واردات برنج خارجی را کاهش و ناگهان متوقف کرد و همین موضوع باعث احتکار و افزایش شدید قیمت برنج خارجی در بازار گردید!
همزمان بوقهای تبلیغاتی به صدا درآمدند که ببینید ارز 28500 برای برنج اصابت نکرده و باید کلاً حذف شود و ارز باید آزاد شود و…
به نظر شما آیا تعمدی در کار بوده است؟!
میزان ارز تأمین شده برای واردات گندم، دارو، تجهیزات پزشکی، واکسن و…: حدود 2.7 میلیارد دلار
– اگر ارز 28500 حذف و گران شود، همانطور که سال 1401 شاهد بودیم، کالاهای اساسی مشمول ارز 28500 (از مرغ و گوشت تا شیر، پنیر، خامه، کره، ماست، برنج خارجی، روغن مایع و روغن جامد، دارو و تجهیزات پزشکی) بین 30 تا 300 درصد گران خواهد شد.
– آیا غیر از گرانسازی، راهکاری وجود دارد؟ قطعاً بله
دکتر حسین صمصامی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس