صندوق بین‌المللی پول هشدار داده جنگ ایران اقتصاد جهان را با یک شوک هم‌زمان تورمی و ضد رشد روبه‌رو کرده است. جنگ، یک شوک «جهانی اما نامتقارن» ایجاد کرده، چشم‌انداز بسیاری از اقتصادها را تیره‌تر کرده، قیمت انرژی را بالا برده و به‌ویژه برای کشورهای واردکننده انرژی و اقتصادهای آسیب‌پذیرتر خطرات غذایی و تورمی را افزایش داده است. معنای این هشدار آن است که جنگ ایران فقط یک بحران منطقه‌ای نیست، بلکه از مسیر نفت، گاز، کود شیمیایی و حمل‌ونقل، به مسئله‌ای برای رشد و ثبات قیمت‌ها در کل اقتصاد جهانی تبدیل شده است.

به گزارش مسیر اقتصاد، صندوق بین‌المللی پول در تازه‌ترین ارزیابی خود، جنگ ایران را یک شوک منفی برای اقتصاد جهان توصیف کرده است؛ شوکی که از یک‌سو قیمت‌ها را بالا می‌برد و از سوی دیگر رشد را کند می‌کند. بلومبرگ گزارش داده که از نگاه IMF، این جنگ یک شوک «جهانی، اما نامتقارن» است؛ یعنی اثر آن همه کشورها را یکسان درگیر نمی‌کند، اما تقریباً هیچ اقتصاد مهمی از پیامدهای آن بیرون نمی‌ماند. رویترز هم به نقل از همین نهاد نوشته جنگ، چشم‌انداز کشورهایی را که تازه از بحران‌های قبلی در حال بازیابی بودند، تضعیف کرده است.
انرژی؛ نخستین مسیر سرایت شوک

همچنین بخوانید:

اقتصاد ایران در تله IMF؟

مسیر اصلی سرایت این شوک، بازار انرژی است. اختلال در نفت و گاز، به‌ویژه در منطقه خلیج فارس، هزینه واردات را بالا برده و فشار تازه‌ای بر تورم جهانی وارد کرده است. رویترز گزارش داده که IMF به‌طور مشخص هشدار داده جنگ ایران به افزایش قیمت نفت، گاز، کودهای شیمیایی و دیگر کالاهای پایه منجر شده و همین موضوع برای کشورهایی که به واردات انرژی وابسته‌اند، فشار بیشتری ایجاد می‌کند. این فشار به‌ویژه برای اقتصادهای کم‌درآمد و واردکنندگان خالص انرژی سنگین‌تر است.
شوکی که فقط قیمتی نیست

بلومبرگ روی یک نکته مهم دست گذاشته است: بسیاری از کشورهای آفریقا و آسیا که به واردات نفت وابسته‌اند، اکنون حتی با وجود پذیرش قیمت‌های بالاتر هم برای دسترسی به عرضه کافی با مشکل روبه‌رو شده‌اند. این یعنی مسئله فقط گران شدن انرژی نیست؛ در بعضی کشورها، خودِ دسترسی به عرضه نیز دشوارتر شده است. به همین دلیل، جنگ ایران از نگاه IMF یک شوک صرفاً قیمتی نیست، بلکه می‌تواند در برخی اقتصادهای آسیب‌پذیر به بحران تأمین هم تبدیل شود.
از تورم تا کاهش رشد اقتصادی

اهمیت این هشدار در آن است که اثر جنگ را نباید فقط در بازار نفت دید. وقتی قیمت انرژی بالا می‌رود، هزینه حمل‌ونقل، تولید، برق، مواد غذایی و حتی تأمین مالی هم تحت فشار قرار می‌گیرد. به همین دلیل، نتیجه نهایی فقط تورم بالاتر نیست؛ رشد اقتصادی هم ضعیف‌تر می‌شود. رویترز گزارش کرده IMF شدت این اثر را وابسته به مدت جنگ، دامنه گسترش آن و میزان آسیب به زیرساخت‌ها می‌داند. به بیان دیگر، اگر جنگ طولانی‌تر شود یا به بخش‌های بیشتری از زیرساخت انرژی و تجارت سرایت کند، هم فشار تورمی بیشتر می‌شود و هم رشد اقتصادی در بخش‌های بیشتری از جهان افت می‌کند.
هشداری برای اقتصاد جهانی

جمع‌بندی هشدار IMF روشن است: جنگ ایران اکنون به یک مسئله جهانی تبدیل شده است. اقتصاد جهان با شوکی روبه‌رو شده که هم‌زمان قیمت‌ها را بالا می‌برد و رشد را پایین می‌آورد؛ ترکیبی که هم برای بانک‌های مرکزی، هم برای دولت‌های بدهکار و هم برای خانوارهایی که با هزینه‌های بالاتر انرژی و غذا روبه‌رو هستند، نگران‌کننده است. در چنین شرایطی، هرچه جنگ طولانی‌تر شود، احتمال آنکه این شوک از بازار انرژی به بخش‌های گسترده‌تری از اقتصاد جهانی سرایت کند، بیشتر خواهد شد.