برای بررسی دقیق‌تر شرایط کشور و چرایی مشکلات اقتصادی به گفت‌وگو با «نادرقلی ابراهیمی»، نماینده مجلس شورای اسلامی پرداخته‌ایم: آیا آنگونه که دولتمردان ادعا می‌کنند مشکلات اقتصادی و گرانی‌های اخیر به دلیل شرایط جنگی است؟ اصولاً معتقدید دولت...
«نادرقلی ابراهیمی»، نماینده مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با چارسوق:
برای بررسی دقیق‌تر شرایط کشور و چرایی مشکلات اقتصادی به گفت‌وگو با «نادرقلی ابراهیمی»، نماینده مجلس شورای اسلامی پرداخته‌ایم:
آیا آنگونه که دولتمردان ادعا می‌کنند مشکلات اقتصادی و گرانی‌های اخیر به دلیل شرایط جنگی است؟ اصولاً معتقدید دولت چهاردهم آرایش جنگی لازم در برابر جنگ اقتصادی دشمن را دارد؟
ما ۴۷ سال است که درگیر جنگ و تحریم هستیم و هیچ کدام از این موارد برای ما جدید نیست. بنابراین جنگ یا تحریم نباید برای عده‌ای از مسئولان به بهانه‌ای برای توجیه کاستی‌ها و ضعف‌ها تبدیل شود. در این شرایط جنگ اقتصادی، تمامی حاکمیت از جمله دولت باید آرایش جنگی مناسب به خود بگیرند. الان دقیقاً آرایش جنگی دولت در قبال کنترل گرانی‌ها کجاست. آرایش جنگی دولت در برابر رشد وحشتناک نقدینگی به چه شکل است. آرایش جنگی قوه قضائیه در برابر مفسدین اجتماعی و اقتصادی که راست راست در کشور می‌چرخند و به ریش ملت می‌خندند را چه زمانی قرار است مشاهده کنیم. ملت مبعوث که محکم پای کار کشور و انقلاب ایستاده‌اند از مسئولان، توقع جدیت بیشتر و اهتمام حداکثری دارند. براساس بررسی‌های صورت گرفته، جنگ و شرایط جنگی نهایتاً ۲۰ تا ۲۵ درصد بر گرانی‌ها مؤثر بوده است. اما خداوکیلی باقی این گرانسازی هایی که صورت می‌گیرد را نباید بر گردن جنگ و شرایط جنگی بیندازیم. مردم فداکار ایران به شدت از گرانی‌ها در فشارند اما متاسفانه ما از سیاست‌های اقتصادی دولت اینگونه استنباط می‌کنیم که لیبرالی و منطبق بر بازار آزاد است. سؤال ما از جناب آقای پزشکیان این است که مگر در شرایط جنگی می‌توان سیاست‌های اقتصادی بازار آزاد منطبق بر سازوکار عرضه و تقاضا را در کشور اجرایی کرد. چرا سیاست‌های اقتصادی دولت پزشکیان اینقدر لیبرالی است. چرا بانک مرکزی هر روز دارد نرخ ارز مرکز مبادله را بالا می‌برد و به ارز آزاد هم چراغ سبز جهت رشد نشان می‌دهد. واقعاً ما در حال حرکت به چه سمت و سویی هستیم. من معتقدم عده‌ای عامدانه، در راستای موفقیت دشمن در جنگ اقتصادی حرکت و فتنه اقتصادی می‌کنند تا تاب‌آوری مردم را بشکنند. مطمئن باشید که مجلس دیگر اجازه تداوم این روند را نخواهد داد و ما از آقای پزشکیان خواسته‌ایم که هر چه سریع‌تر درباره تیم و برنامه اقتصادی‌اش بازنگری کند.
شما مدعی هستید که نمایندگان مجلس از دولت آقای پزشکیان خواسته‌اند درباره تیم و برنامه اقتصادی‌شان بازنگری کنند. اتفاقاً یکی از انتقادات مردم به عملکرد مجلس این است که به نظر می‌رسد نمایندگان در برابر اتفاقات جاری کشور دچار نوعی رخوت و سستی شده‌اند و خیلی با دولت مماشات می‌کنند. به عنوان مثال، در دولت شهید رئیسی برای یک‌دهم چنین اشتباهاتی که در حال رخ دادن است وزرا به مجلس احضار و استیضاح می‌شدند اما الان خبری از استیضاح نیست. لطفاً شفاف بگویید در مجلس چه خبر است؟
مردم در جریان باشند که نمایندگان مجلس تاکنون دومرتبه طرح‌هایی برای ایجاد ثبات در بازار ارز و بهبود ارزش پول ملی کشور تهیه و ارائه داده‌اند. متاسفم بگویم که همراهی لازم با ما وجود ندارد و اصلاً در سیستم مجلس این طرح‌ها اعلام وصول نمی‌شود. سؤال خود من هم از برخی همکارانم این است که مگر ما نمی‌خواهیم مشکل مردم را حل کنیم. مگر ما نمایندگان مجلس خادم مردم نیستیم. چرا برای حل مشکلات مردم کاری نمی‌کنیم. ما که نباید فقط به فکر حل مشکلات یک قشر خاص ۲ تا ۳ هزار نفری باشیم که تمامی شریان‌های اقتصادی مملکت را در اختیار گرفته‌اند. ایران ۹۰ میلیون نفری باید محور تلاش‌های ما باشد. مردم مطمئن باشند که ما تلاش فراوانی در مجلس می‌کنیم تا روندهای غلط اصلاح شود. حتی به چند وزیر تاکنون کارت زرد داده‌ایم و شک نکنید که اگر عملکردهای غلط تیم اقتصادی دولت پزشکیان اصلاح نشود؛ به زودی مجلس وارد فاز برخوردهای جدی‌تر با وزرا خواهد شد. البته بخشی از انتقاد مردم به عملکرد مجلس و سایر دستگاه‌های نظارتی را وارد می‌دانم. چراکه اگر در دولت شهید رئیسی یک چای دبش کشف شد و آقایان دولت ایشان را بیچاره کردند؛ الان ۱۰۰ چای دبش هست و آنگونه که لازم است برخوردی صورت نمی‌گیرد. ملت مبعوث پس از ۷ ماه مجاهدت کف میادین و خیابان‌ها، انتظار تغییر و تحول اساسی و برخورد با مفاسد و کم‌کاری‌ها را دارند و دیگر هیچ توجیهی را از ما نخواهند پذیرفت.
این سؤال جدی برای مردم وجود دارد که وقتی رئیس‌جمهور آمریکا توئیت می‌زند که نرخ دلار در ایران به ۳ میلیون ریال یا ۳۰۰ هزار تومان خواهد رسید؛ چرا دقیقاً عملکرد مسئولان ذیربط به این شکل است که گویا سیستم اقتصادی ایران به خواسته رئیس‌جمهور آمریکا لبیک گفته است. نظر شما در این زمینه چیست؟
برخی مسئولان باید پاسخ بدهند که چرا در نقش پیاده نظام جنگ اقتصادی ترامپ ظاهر شده‌اند. چگونه است که وقتی ترامپ ملعون توئیت می‌زند که نرخ ارز و نرخ تورم در ایران فلان قدر خواهد شد دقیقاً مرکز مبادله ارزی ما سریعاً در همان راستا نرخ ارز را افزایش می‌دهد. اصلاً معلوم است چه خبر شده و برخی مسئولان دارند چه می‌کنند. تکلیف ارزهایی که از گذشته به کشور بازنگشته دقیقاً چیست و چه کسی باید پیگیر حل این مسئله باشد. مگر ما در این کشور بحث پیمان‌سپاری ارزی نداریم. مگر براساس قانون، بحث سیاست‌گذاری پولی و ارزی با بانک مرکزی نیست. خب جناب آقای همتی بیایند و پاسخگوی این وضعیت باشند. آقایان یک چای دبش در دولت شهید رئیسی کشف و آن دولت را بیچاره کردند. حالا که ما ۱۰۰ مورد مشابه چای دبش داریم و کسی هم رسیدگی نمی‌کند. اعتبارات، منابع، قدرت پولی و رانت اقتصادی هم‌اکنون در دست اقشار خاصی قرار گرفته که از هرگونه پاسخگویی معاف هستند. مگر آقای مدنی زاده قول نداده بود که با تزریق ۶۰ همت به بازار سرمایه مشکل آن را حل خواهد کرد. خب این ۶۰ همت در دست چه کسانی قرار گرفت و تکلیفش چه شد. چرا کاری کرده‌ایم که تورم و معیشت دو پاشنه آشیل مباحث اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ما شده‌اند. متاسفانه سیستم حکمرانی اقتصادی دولت ایران معلول است. وگرنه هر آدم عاقلی متوجه می‌شود که در شرایط جنگ اقتصادی نباید بی‌جهت و بی‌هدف در بازار ارز کشور ارزپاشی کرد. آقایان بانک مرکزی باید درباره این ۲ میلیارد دلار ارزی که در حال فروش آن در بازار هستند توضیح شفاف ارائه کنند. همچنین باید پاسخ بدهند در شرایط که مدعی محدودیت منابع ارزی کشور در شرایط جنگ اقتصادی هستند؛ چگونه خودروهای لوکس در حال واردات به کشور است. آقایان همتی و مدنی زاده بهانه نیاورند که با ارزپاشی و فروش سکه می‌خواهند نقدینگی سرگردان بازار را جمع کنند. بلکه توضیح بدهند که براساس تکلیف قانونی‌شان تاکنون چه مقدار از منابع سرگردان را به سمت فعالیت‌های مولد هدایت کرده‌اند. قطعاً عملکرد تیم اقتصادی دولت پزشکیان بسیار ضعیف بوده و این برای ما ننگ است که عملکرد برخی مجموعه‌های دولتی در راستای تحقق هدف‌گذاری‌های ترامپ در بحث نرخ ارز و تورم است.
وضعیت درآمدهای ارزی دولت در شرایط جنگ اقتصادی به چه شکل است؟ آیا آنگونه که دولتمردان مدعی‌اند گرانی ارز ناشی از کاهش درآمدهای ارزی در شرایط جنگی است؟
ما نمایندگان مجلس شورای اسلامی اطلاعات موثقی داریم که بحمدالله صادرات نفتی و غیرنفتی کشور وضعیت بسیار خوبی دارد و ارز حاصل از صادرات هم با روش‌های نوین و غیرقابل رصد برای دشمن در حال بازگشت به داخل کشور است. همچنین براساس آمار رسمی بانک مرکزی، ۱۰۰ درصد درآمد ارزی فروش نفت کشور محقق شده و دولت در این زمینه ابداً در فشار نیست. همچنین نفتی که در بودجه ۵۴ دلار برای هر بشکه پیش‌بینی کرده بودیم را بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه می‌فروشیم. علاوه بر آن ۸۰ میلیون بشکه پیش‌فروش نفت هم رخ داده است. بنابراین مسئولان دولتی باید توضیح بدهند که در این شرایط خوب درآمدی که بیان کردم دقیقاً چه بهانه‌ای برای گرانی ارز وجود دارد.
هدف دولت پزشکیان از حذف ارز ترجیحی در دی‌ماه ۱۴۰۴ چه بود و آیا این هدف محقق شده است؟
دولت مدعی بود که با یکسان‌سازی نرخ ارز به دنبال حذف رانت و بهبود شرایط معیشت مردم است. دولتی‌ها مدعی بودند که ارز ترجیحی به هدف که همان سفره‌های مردم است برخورد نمی‌کند. اما این روزها به عیان می‌بینیم که ظاهراً تحلیل دولتمردان اشتباه بوده است. متاسفانه آنچه دولت پزشکیان در دی‌ماه ۱۴۰۴ انجام داد و بلایی که بر سر اقتصاد ایران آورد یک شوک‌درمانی ارزی تمام‌عیار بود. در حالی که براساس قانون برنامه هفتم توسعه، دولت موظف بود نرخ ارز ترجیحی را طی ۵ سال و به تدریج حذف کند؛ دولت پزشکیان در همان سال دوم برنامه هفتم توسعه به یکباره ارز ترجیحی را حذف و کشور را به این اوضاع دچار کرد که قیمت‌ها لحظه‌ای بالا می‌رود. ما از دولت چهاردهم سؤالات بسیاری داریم. آقایان مسئول باید پاسخ بدهند که چرا برخلاف وعده آن‌ها نرخ ارز بازار آزاد با حذف ارز ترجیحی کاهش نیافت و به نرخ مرکز مبادله نزدیک نشد. الان دقیقاً شرایط طوری شده که کاملاً برعکس است. یعنی بانک مرکزی هر چه قدر هم روزانه نرخ ارز مرکز مبادله را بالا می‌برد باز هم به نرخ بازار آزاد نمی‌رسد و نرخ بازار آزاد دائماً افزایشی و در حال فرار است. بنابراین دولت نه تنها نتوانست نرخ ارز آزاد را با حذف ارز ترجیحی کاهش دهد بلکه در عمل یکسان‌سازی نرخ ارز هم رخ نداده است. یعنی دولت کاملاً در بحث یکسان‌سازی نرخ ارز شکست‌خورده است. به بیان دیگر، دولت درحذف رانت ارزی هم مغلوب شده است. چراکه بالاخره فاصله‌ای که میان نرخ ارز مرکز مبادله و بازار آزاد وجود دارد نیز نوعی رانت است. بنابراین دولت به هیچ کدام از اهدافی که داشت نرسیده و ناموفق بوده است.
آیا دولت برنامه‌ای برای مهار تورم و گرانی دارد؟ اصولاً عملکرد تیم اقتصادی دولت را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
سال گذشته با ماهیانه یک میلیون تومان کالابرگ به ازای هر شخص می‌شد روزانه ۲ هزار و ۲۰۰ کالری موردنیاز او را تأمین کرد. حالا به دلیل تورمی که ایجاد شده برای تأمین این میزان کالری روزانه بر سر سفره مردم، ماهانه ۴ تا ۵ میلیون تومان لازم است. این نمونه‌ای از بلایی است که دولت بر سر سفره مردم آورده است. الان دقیقاً برنامه دولت پزشکیان برای مهار تورم افسارگسیخته چیست. نه تنها مردم بلکه ما نمایندگان مجلس هم تاکنون هیچ برنامه‌ای از آقای پزشکیان و مدیران دولت ایشان مشاهده نکرده‌ایم. افزایش ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومانی کالابرگ هم هیچ تاثیری بر بهبود شرایط معیشتی مردم نخواهد داشت. من نمی‌دانم چرا دولت به وعده‌اش مبنی بر بالا بردن مبلغ کالابرگ متناسب با تورم عمل نمی‌کند. قانون که در این زمینه مشخص بوده و مجلس هم که آماده همراهی با دولت در این راستاست. درمجموع معتقدم دولت دچار بی‌برنامگی شده و برنامه‌ای برای ارائه جهت بهبود شرایط فعلی اقتصادی و معیشتی جامعه ندارد. نتیجه عملکرد همتی، نوری قزلجه، مدنی زاده، اتابک و تمام تیم اقتصادی دولت چهاردهم را امروز در سفره مردم می‌بینیم. من از شما می‌پرسم که آیا در این ۹ ماهی که دولت پزشکیان ارز ترجیحی را حذف کرده وضعیت سفره مردم بهتر شده یا روز به روز فشار وارده به مردم افزایش یافته است. کار به جایی رسیده که حداقل‌ها هم از سر سفره مردم حذف شده است. بنابراین عملکرد تیم اقتصادی دولت پزشکیان بسیار بد بوده است.
مهم‌ترین نقاط ضعف در عملکرد همتی را چه چیزهایی می‌دانید؟
ما باید در بانک مرکزی آرایش جنگی بگیریم و سازمان جنگ ارزی داشته باشیم. از جناب آقای عبدالناصر همتی باید بپرسیم که چرا چنین مجموعه‌ای را در برابر این جنگ اقتصادی پرفشار دشمن ایجاد نکرده‌اند. آقای همتی چرا جلوی این شبکه‌های سرمایه‌گذاری ارز در خارج را نمی‌گیرد که ارز مردم را به صورت آنلاین جمع کرده و در شرکت‌های خارجی سرمایه‌گذاری می‌کنند. چه تضمینی وجود دارد این ارزها به کشور بازگردد. اصولاً برنامه بانک مرکزی به‌جز ارزپاشی و طلاریزی بی‌هدف در بازار چیست. قرار است نقدینگی جذب شده را چگونه به سمت فعالیت‌های مولد و توسعه‌دهنده کشور هدایت کنید. چرا درک این مسئله که ما در شرایط جنگی هستیم و دشمن از هر روزنه‌ای برای آسیب به ما استفاده خواهد کرد اینقدر برای برخی مسئولان مشکل شده که همه چیز را به حال خود رها کرده‌اند.
عملکرد وزیر جهاد کشاورزی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
عملکرد نوری قزلجه واقعاً بد است. درباره عملکرد وزارت جهاد کشاورزی در دوران او سؤالات بسیاری وجود دارد. من از تمام نهادهای نظارتی و دستگاه قضایی می‌خواهم که به این مسئله ورود کنند. چراکه عملکرد وزارت جهاد کشاورزی دائماً در راستای تقویت کشاورز و تولیدکننده خارجی و کوچک کردن سفره کشاورز و تولیدکننده داخلی است. به عنوان مثال ما در بودجه ۱۴۰۵ بیش از ۵۰۰ همت برای خرید تضمینی گندم در نظر گرفته بودیم اما وزارت جهاد کشاورزی به شکلی با کشاورز زحمتکش داخلی برخورد کرده که نه تنها سفره او کوچک شده بلکه کشور به واردکننده گندم تبدیل شده است. این در حالی است که براساس آمار وزارت جهاد کشاورزی میزان تولید گندم در سال جاری ۱۴.۵ میلیون تن و نیاز داخل ۱۲ میلیون تن است. یعنی حدود ۲.۵ میلیون تن هم باید در ذخایر استراتژیک کشور ذخیره می‌شده است. اما ما درنهایت شاهد نوعی از مدیریت از سوی وزارت جهاد هستیم که کشور به واردکننده گندم تبدیل می‌شود. من اعلام خطر می‌کنم که چنین برخوردهایی با گندمکاران می‌تواند امنیت غذایی کشور را با خطر مواجه کند. در عرصه‌های دیگر نیز عملکرد وزارت جهاد کشاورزی افتضاح است. وقتی تولیدکننده مرغ ما مازاد تولید دارد یا باید اجازه صادرات به او داده شود و یا اینکه مازاد تولید او خریداری و ذخیره‌سازی شود. دقیقاً وزارت جهاد کشاورزی با این بی‌برنامگی که دارد قرار است با مازاد تولید مرغ کشور چه کند. آیا آقای نوری قزلجه نمی‌بیند که تولیدکنندگان مرغ چه فشاری تحمل می‌کنند و امنیت غذایی کشور در خطر قرار گرفته است. عملکرد وزارت جهاد کشاورزی در این مسائل که مربوط به امروز هستند بسیار ضعیف است. وای به حال آینده که کشور ما باید از شرایطی که مجبور به واردات نهاده‌های دامی است به خودکفایی در این زمینه با توجه به شرایط اقلیمی و آمایش سرزمینی دست یابد. در این موارد که اصولاً وزارتخانه هیچ برنامه‌ای ندارد.
ظاهراً برخی افراد هر جنایتی هم از سوی دشمن آمریکایی رخ دهد ایران را مقصر می‌دانند و از موضع‌گیری قاطع در برابر دشمن متجاوز به ایران فرار می‌کنند. تحلیل شما در این زمینه چیست؟
یک جناح واداده‌ای در کشور وجود دارد که توان ایجاد اقتدار سیاسی و اقتصادی در برابر آمریکا را ندارد. چراکه دستش زیر ساطور آمریکایی‌هاست. زیرا فرزند یا بستگانی در خارج از مرزها دارد و بنابراین از ایستادگی مقابل آمریکا وحشت دارد. من به این جناح واداده می‌گویم که اینقدر نترسید. کمی مانند ملت شجاع ایران باشید که ۷ ماه است خیابان را رها نکرده‌اند. کمی مانند ملت شجاع یمن باشید که جان و مالشان را نثار مبارزه با زورگویان عالم کرده‌اند. آقایان ترسان از غرب، بدانید که چه خوشمان بیاید و چه خوشمان نیاید در این دنیای بی‌قانون، تنها راه تداوم بقای ایران، قدرتمند شدن است.
پسر رئیس‌جمهور بار دیگر بر روی موضع مناقشه برانگیز و وحدت‌شکنش در قبال ملت مبعوث پافشاری کرده است. به عنوان نماینده مردم در مجلس پاسخ شما به او چیست؟
ایشان اگر خیلی نگران صرفه‌جویی و نصف کردن هزینه‌ها هستند بهتر است کمی هم به عریض و طویل بودن هیات‌های همراه رئیس‌جمهور در سفرهای خارجی و هزینه‌های بالای این هیات‌ها نگاهی بیندازند.
فکر می‌کنید آیا جنگ دیگری پیش رو داریم و دشمن آمریکایی-صهیونی برای بار سوم به کشور عزیزمان حمله خواهد کرد؟
همانگونه که رهبر شهیدمان حضرت آیت‌الله سید علی خامنه‌ای فرموده‌اند؛ دشمن آمریکایی به دنبال بلعیدن ایران است. یعنی چشم طمع به آب، خاک، منابع و ذخایر ایران دارد. حتی برای غارت بهتر در ذهنش به تجزیه ایران نیز می‌اندیشد. بنابراین ممکن است هر اتفاقی پیش روی ما باشد. البته توجه داشته باشید که به واسطه غیرت و شجاعت ملت مبعوث و نیروهای مسلح، در دو جنگ ۱۲ روزه و رمضان موفق به شکست دشمن شده‌ایم. اما نباید از برخی پالس ضعف‌هایی که از داخل به بیرون داده می‌شود غافل شویم. متاسفانه برخی اظهارنظرهای مسئولان، پالس ضعف به دشمن می‌دهد. برخی بی‌توجهی‌ها نسبت به نابسامانی‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی دشمن را امیدوار می‌کند. درنهایت هم دشمن دل به نارضایتی‌های داخلی و اختلاف ما دوخته است. یعنی آنچه می‌تواند جلوی حمله سوم دشمن به سرزمین مقدس ایران را بگیرد؛ میزان رضایتمندی ملت از عملکرد مسئولان اجرایی و اتحاد میان مردم و مسئولان است. از برخی عزیزان دارای تریبون خواهش می‌کنم که دست از آه و ناله بردارند و اینقدر پالس ضعف نفرستند. مطمئن باشید اگر فرصت خدمت را به خوبی دریابید و کار کنید؛ ملت مبعوث نیز در همه میادین شما را یاری خواهد کرد.
مهر ۱۵, ۱۴۰۵
مهر ۶, ۱۴۰۵
شهریور ۲۷, ۱۴۰۵
شهریور ۲۲, ۱۴۰۵
مهر ۲۰, ۱۴۰۵
مهر ۲۰, ۱۴۰۵
مهر ۲۰, ۱۴۰۵
مهر ۲۰, ۱۴۰۵
مهر ۲۰, ۱۴۰۵
