علی خضریان، نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه راهکار مسئله بنزین باید متناسب با اندازه واقعی آن باشد، افزود: نباید برای یک کسری محدود و قابل مدیریت، سراغ سیاستهایی رفت که هزینه و تبعات آنها از خود مسئله بزرگتر است. در این حوزه باید از شوکدرمانی و بنبستنمایی پرهیز کرد؛ مسئله بنزین قابل حل است و ابزارهای لازم برای مدیریت آن وجود دارد.
خضریان در ادامه با بیان اینکه میانگین مصرف بنزین در تیر و مرداد حدود ۱۳۰ میلیون لیتر در روز بوده و با تغییر مشخصات بنزین تحویلی به جایگاهها، عرضه به حدود ۱۳۱ میلیون لیتر در روز رسیده است گفت: پیشبینی میشود میانگین مصرف شهریور با توجه به سفرهای تابستانی به حدود ۱۳۹ میلیون لیتر برسد و در پاییز دوباره به محدوده ۱۳۳ میلیون لیتر بازگردد. بنابراین اندازه مسئله در کوتاهمدت، کسری حدود ۵ تا ۷ میلیون لیتر در روز است.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با انتقاد از طرح تخصیص بنزین به کد ملی اشخاص گفت: این طرح میتواند روی دیگر سکه شوکدرمانی باشد. خانواری که نسبت به مصرف فعلی خود با کمبود سهمیه مواجه شود، ناچار است بنزین را از بازار خرید و فروش سهمیه تهیه کند و در این شرایط قیمت توافقی میتواند بهشدت افزایش یابد. اگر قرار است اصلاح قیمتی انجام شود، باید شفاف، تدریجی و متناسب با میزان مصرف باشد.
وی با رد این ادعا که سهمیه به کد ملی الزاماً به نفع دهکهای پایین است، افزود: مسئله فقط خانوارهای فاقد خودرو نیستند. مطابق آمار پایگاه رفاه ایرانیان در سال ۱۴۰۵، به طور میانگین حدود ۳۵ درصد خانوارهای دهکهای اول تا پنجم خودرو دارند. این خانوارها از یکسو درآمد محدودی دارند و از سوی دیگر بخشی از مصرف بنزین آنها ضروری است. و در صورت اجرای این طرح، همین گروه میتواند برای تأمین مصرف خود ناچار به خرید سهمیه با قیمت بالاتر شود.
خضریان تأکید کرد: درآمد فرد فاقد خودرو از فروش سهمیه، درآمد جدیدی در اقتصاد ایجاد نمیکند؛ بلکه انتقال پول از مصرفکننده بنزین به دارنده سهمیه مازاد است. بنابراین برای سنجش عدالت یک سیاست، باید دید هزینه این درآمد را چه کسانی میپردازند.
وی درباره اصلاح قیمت گفت: برای اصلاح وضع موجود باید از مصرفهای بالا و خودروهای متعدد خانوار آغاز کرد. افزایش تدریجی نرخ سوم و کاهش مرحلهای سهمیه خودروهای دوم و بیشتر میتواند بدون وارد کردن شوک عمومی، مصرفهای بالاتر را هدف قرار دهد.
خضریان با اشاره به مصوبه دولت در آذر ۱۴۰۴ درباره نرخ سوم گفت: دولت در این زمینه پیش از این تصمیم گرفته است. لذا کشور نباید دچار تعدد تصمیمات و تغییر مداوم قواعد شود. اصل باید این باشد که با کمترین تغییر در قوانین و سازوکارهای موجود، مسئله را حل کنیم و پیش از طراحی یک نظام جدید، اثر تصمیمات قبلی را بسنجیم.
نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی همچنین شناسهدار کردن استفاده از کارتهای جایگاه را ضروری دانست و گفت: پیش از تغییر گسترده نظام سهمیهبندی باید مشخص شود هر خودرو چه میزان بنزین مصرف میکند. با شناسهدار کردن کارت جایگاه میتوان مصرف را به خودرو مشخص منتسب کرد و تصویر دقیقتری از الگوی مصرف به دست آورد.
خضریان توسعه هدفمند CNG را یکی دیگر از راهکارهای اصلی کاهش مصرف بنزین دانست و افزود: ظرفیت عرضه جایگاههای CNG حدود ۴۰ میلیون متر مکعب در روز است، در حالی که مصرف فعلی نزدیک به ۱۶ میلیون متر مکعب است و رکورد مصرف همین ناوگان نیز حدود ۲۸ میلیون متر مکعب بوده است. بنابراین ظرفیت خالی قابلتوجهی وجود دارد که میبایست مدنظر مسئولان امر برای کاهش مصرف بنزین قرار گیرد.
وی گفت: تاکسیهای اینترنتی پرپیمایش، وانتبارها، ناوگان خدماتی و خودروهای پرمصرف باید در اولویت دوگانهسوز شدن قرار گیرند. اگر این سیاست هدفمند اجرا شود، مصرف CNG میتواند به حدود ۲۶ میلیون متر مکعب در روز برسد و نزدیک به ۱۰ میلیون لیتر از مصرف روزانه بنزین را کاهش دهد.
خضریان با اشاره به مجوزهای قانونی مجلس به دولت برای تسهیل واردات خودروهای برقی و هیبریدی، گفت: انتظار مردم این است تا یک برنامه عملیاتی قابل ارزیابی از سوی دولت جهت تسهیل واردات خودروهای کممصرف و برقی آرایه شود تا ضمن شکستن قیمت خودروهای بیکیفیت داخلی که هر چند وقت یکبار و بدون پاسخگویی به افکار عمومی اقدام به گرانسازی محصولات پرمصرف خود میکنند، بتواند به مدیریت مصرف و کاهش آن کمک کند. و سهم خودروهای وارداتی کممصرف و اقتصادی را در بازار افزایش دهد.
: وی درباره اثر واردات خودروهای هیبریدی بر مصرف بنزین گفت: اگر تنها ۲۰۰ هزار خودروی هیبریدی ظرف یک سال با مصرف متوسط حدود سه لیتر در ۱۰۰ کیلومتر وارد کشور شود، میتوان روزانه حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار لیتر در مصرف سوخت صرفهجویی کرد که در طول یک سال به بیش از ۴۵۰ میلیون لیتر میرسد و این حجم از صرفهجویی در مصرف بنزین، عدد قابل توجهی برای برنامهریزی است.
وی تأکید کرد: آنچه در حال حاضر و به فوریت باید مدنظر قرار گیرد این است که با عنایت به آثار اجتماعی و اقتصادی گسترده بنزین، باید مسئله ناترازی را به اندازه خودش دید. راهکار وجود دارد و آنچه امروز بیش از هر چیز نیاز است، هماهنگی و همصدایی در دولت برای اجرای همین راهکارهاست، نه تعدد طرحها و تغییر مداوم قواعد که موجب برهم ریختگی افکار عمومی مردم میگردد.
نماینده تهران در مجلس شورای اسلامی در ادامه افزود: واقعیت این است که ابتدا باید همه تصمیمگیران در دولت بدانند که مردم مقصر ایجاد این شرایط ناترازی بنزین نیستند و افزایش قیمت بنزین نباید تنها راهکاری باشد که دولت به آن متوسل شود و در کنار راهکارهای ارائه شده باید اقدامات میانمدت دیگری همچون نوسازی خودروهای فرسوده، اصلاح روند تولید خودروی داخلی، مقابله با قاچاق سوخت براساس قوانین برنامه هفتم که بر زمین مانده است و بهبود کیفیت و تولید بنزین نیز در دستور کار قرار گیرد.
خضریان در پایان گفت: دولت در کنار انجام کارهای مؤثر میانمدت، در حال حاضر و در اسرع وقت باید یک بسته هماهنگ شامل شناسهدار کردن کارتهای جایگاه، اصلاح تدریجی نرخ سوم، مدیریت سهمیه خودروهای متعدد، توسعه CNG، تسهیل و افزایش واردات خودروهای برقی و کممصرف و تقویت حمل و نقل عمومی در مسیرهای پرتردد ارائه کند. بخش مهمی از این راهکارها نیز پیش از این از سوی خود دولت مطرح شده است که نیازمند عزم جدی برای اجرایی کردن میباشد.