صرافیهای رمز ارزی داخلی اغلب بهدلیل محدودیتهای فنی و منابع، سطح امنیتی پایینتری نسبت به نمونههای بینالمللی دارند و از طرف دیگر، برخلاف بانکها یا کارگزاریهای بورس، خود را ملزم به دریافت تأییدیههای امنیتی برای ارائه این خدمات نمیدانند.
به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ با افزایش علاقهمندی کاربران به سرمایهگذاری در بازار رمز ارزها، صرافیهای رمز ارزی به یکی از ابزارهای اصلی برای خریدوفروش این داراییها تبدیلشدهاند. بااینحال، استفاده از این صرافیها، چالشها و مخاطرات اختصاصی خود را به همراه دارند که باید موردتوجه قرار گیرند.
یکی از مهمترین ریسکها، ضعف در زیرساختهای امنیتی این صرافیها تلقی میشود. صرافیهای داخلی اغلب بهدلیل محدودیتهای فنی و منابع، سطح امنیتی پایینتری نسبت به نمونههای بینالمللی دارند و از طرف دیگر، برخلاف بانکها یا کارگزاریهای بورس، خود را ملزم به دریافت تأییدیههای امنیتی برای ارائه این خدمات نمیدانند.
با این توصیف، مشخص نیست در صورت وقوع حملات سایبری یا اختلالات فنی که موجب از دست رفتن داراییهای کاربران نزد این صرافی خواهد شد، چه کسی پاسخگوی کاربران این سکوها است. از سوی دیگر، عدم شفافیت در عملکرد مالی این صرافیها نیز یکی از چالشهای جدی فعالیت آنها خواهد بود. بسیاری از این صرافیها، صورتهای مالی شفافی ارائه نمیدهند و اطلاعات کافی نیز درباره وضعیت نقدینگی و داراییهای تحت مدیریت خود در اختیار کاربران قرار نخواهند داد.
در مواردی، این صرافیها بهدلیل کمبود نقدینگی یا مدیریت نادرست، داراییهای کاربران را بدون اجازه به فروش میرسانند یا از آنها برای تأمین نقدینگی خود استفاده میکنند.
در موارد دیگری صرافی برای کسب سود بیشتر از مبالغ دریافتی از کاربران، بهجای تخصیص این مبالغ برای تأمین رمز ارز موردنیاز کاربران، آن را در بازارهای دیگری ازجمله املاک یا طلا صرف کرده و در پروفایل کاربر، فقط اعدادی را نمایش میدهد که کاربر گمان کند واقعاً معادل مبلغ پرداختی خود نزد صرافی رمز ارز دارد. در این شرایط وقتی کاربر بخواهد تا موجودی رمز ارزی خود را به کیف دیگری منتقل کند، با انواع پیام خطا و بهانه از سوی صرافی مواجه میشود؛ چراکه اساساً رمز ارزی برای انتقال وجود ندارد.
این موارد که در فقدان نهاد ناظر وقوع آنها دور از تصور نیست، میتوانند علاوه بر تشدید مساله تأمین نقدینگی کاربران در نوسانات شدید بازار، موجب شکلگیری انواع کلاهبرداریها ازجمله عملیات پانزی و خالی فروشی باشد که متضرر نهایی آن بازهم کاربران خواهند بود.
نوع دیگر مخاطره مرتبط با صرافیهای رمز ارزی در کشور، وابستگی امنیت داراییهای آنها به اشخاص است.
وقتی کلیدهای خصوصی موجودیهای رمز ارزی بسیاری از صرافیها در فقدان نهاد کاستودین مورد اعتماد عموم، نزد مدیر یا مدیران این صرافیها نگهداری میشود، مشخص نیست در صورت لو رفتن این کلیدها بهصورت سهوی یا با تهدید و ارعاب سارقان یا با درگذشت یا خروج بیبازگشت مدیر یا مدیران از کشور، تکلیف داراییهای صرافی و سرمایه کاربران آنچه خواهد بود. برای کاهش این خطرات، تنظیم قوانین و نظارت قوی از سوی مراجع ذیربط ضروری است.
صرافیها ملزم به ارائه گزارش هستند
صرافیها باید ملزم به ارائه گزارشهای مالی شفاف و پاسخگویی به نهادهای نظارتی باشند. این کار میتواند بسیاری از مشکلات، ازجمله خالی فروشی و سوء مدیریت مالی را کاهش دهد. کاربران نیز باید داراییهای بلندمدت خود را در کیف پولهای شخصی نگهداری کرده و فقط برای معاملات از صرافیها استفاده کنند.همچنین، تحقیق و بررسی کامل در مورد امنیت و اعتبار صرافی، پیش از شروع فعالیت در آن بسیار مهم خواهد بود.
با ترکیب نظارتهای قانونی قوی و اقدامات آگاهانه از سوی کاربران، میتوان تا حد زیادی خطرات فعالیت در صرافیهای رمز ارزی داخلی را کاهش داد و فضایی امنتر برای معاملات ایجاد کرد.
انواع تخلفات و ریسکهای صرافیهای رمز ارزی
صرافیهای رمز ارزی بهعنوان پل ارتباطی بین دنیای ارزهای دیجیتال و ارزهای فیات، نقش بسیار مهمی در این بازار ایفا میکنند. بااینحال، مانند هر بازار دیگری، این صرافیها نیز مستعد انواع تخلفات و ریسکها هستند.
در ادامه به بررسی برخی از مهمترین آنها میپردازیم.
کلاهبرداری
طرحهای پانزی: وعده سودهای بالا و غیرواقعی برای جذب سرمایه و سپس ناپدید شدن، نمونه این مورد است.
هک شدن: سرقت ارزهای دیجیتال مشتریان بهدلیل ضعفهای امنیتی، نمونه این تخلف است.
اخبار دروغین و دستکاری بازار: انتشار اخبار دروغین برای دستکاری قیمت ارزها و کسب سود، نمونه این نوع از تخلف خواهد بود.
عدم رعایت قوانین
قوانین ضد پولشویی: استفاده از صرافی برای پولشویی و فعالیتهای غیرقانونی، نمونه این مورد خواهد بود.
قوانین مالیاتی: عدم پرداخت مالیات بر درآمد حاصل از فعالیتهای صرافی، نمونه این مورد خواهد بود.
قوانین ثبتنام و احراز هویت: عدم رعایت استانداردهای لازم در فرآیند ثبتنام و احراز هویت مشتریان، نمونه این تخلف است.
اطلاعات نادرست و گمراهکننده
اطلاعات نادرست در مورد ارزهای دیجیتال: ارائه اطلاعات نادرست یا گمراهکننده در مورد ارزهای دیجیتال برای فریب مشتریان، از نمونه کارها در این حوزه خواهد بود.
عدم شفافیت در کارمزدها: عدم شفافیت در مورد کارمزدهای معاملات و سایر هزینهها، نمونه این تخلف است.
ارائه نکردن خدمات پس از فروش مناسب
عدم پاسخگویی به مشکلات مشتریان: عدم رسیدگی به مشکلات و شکایات مشتریان، نمونه این تخلف است.
ارائه نکردن پشتیبانی فنی مناسب: عدم ارائه پشتیبانی فنی کافی در صورت بروز مشکل در پلتفرم صرافی، از نمونههای عدم ارائه پشتیبانی فنی است.
ریسکهای سرمایهگذاری در صرافیهای رمز ارزی
نوسانات شدید قیمت: قیمت ارزهای دیجیتال بسیار نوسانی بوده و ممکن است سرمایه شما بهسرعت کاهش یابد.
هک شدن صرافی: در صورت هک شدن صرافی، ممکن است تمام یا بخشی از سرمایه شما به سرقت رود.
کلاهبرداری: خطر کلاهبرداری در این بازار بسیار بالا بوده و ممکن است سرمایه شما بهطور کامل از بین برود.
نبود نظارت کافی: بازار ارزهای دیجیتال هنوز بهطور کامل تحت نظارت نیست و ممکن است قوانین و مقررات آن بهسرعت تغییر کند. ریسکهای عملیاتی: ممکن است بهدلیل مشکلات فنی یا سایر عوامل، دسترسی شما بهحساب کاربری یا ارزهای دیجیتال خود محدود شود.
درگاههای غیر شفاف پرداخت ریالی صرافیهای ارز دیجیتال: عملیات غیر شفاف و خارج از ضوابط این صرافیها و پرداخت یارهای متخلف، همچنان مورد سؤال افکار عمومی است.
گفته میشود پولشویی و عملیات سفتهبازی در بازار تتر، دلیل اصلی مسدود شدن ورودی درگاههای ریالی پرداخت یار صرافیهای رمز ارز تلقی میشود. درگاه خروجی این پرداخت یارها همچنان باز است. طبق اطلاعیههای صرافیهای رمز ارزی، بانک مرکزی ورودی درگاههای پرداخت ریالی صرافیهای ارز دیجیتال را مسدود کرده است. همان طور که، پنهان بودن ترازنامههای مالی و عملیات غیر شفاف بانکی و خارج از ضوابط این صرافیها و پرداختیترهای متخلف، همچنان مورد سؤال افکار عمومی و نهادهای نظارتی است.
این تخلفات که از طریق ایجاد زیرساخت غیرقانونی تسویه آنی و خارج از چارچوب نظام پولی و بانکی توسط شرکتهای پرداخت یار انجامشده، علاوه براینکه بهنوعی پولشویی محسوب شده، عملیات سفتهبازی برخی صرافیها را پوشش میدهد.
ظاهراً در ماههای گذشته بانک مرکزی و نهادهای نظارتی نسبت به تخلفات ریالی شرکتهای پرداخت یار در ایجاد سیستم تسویه آنی در معاملات متعدد هشدار داده بودند اما آنها این هشدار را جدی نگرفته و به تخلفات خود ادامه دادهاند.