طی ماههای اخیر و از زمانی که عبدالناصر همتی سکان هدایت وزارت امور اقتصادی و دارایی را در دست گرفته و بهعنوان اصلیترین تئوریسین نرخ ارز، به دنبال آزادسازی این نرخ مهم در اقتصاد بوده، نرخ ارز با رشد بالایی مواجه شده و رکورد تاریخی خود را باقیمت بالای ۸۲ هزارتومان شکسته است. در این مدت، در کنار کارشناسان و حتی برخی از مسئولان دولتی، مردم نیز انتقادات گستردهای به سیاستهای جدید ارزی تدوینشده در وزارت اقتصاد،مطرح کردهاند. درواقع نرخ ارز بهعنوان لنگر اسمی،رابطه مستقیمی با نرخ کالا و خدمات در کشور دارد و بر همین اساس در ماههای اخیر و بهخصوص از زمانی که ارز نیمایی حذف شد، شاهد رشد بدون توقف قیمت انواع کالا در کشور هستیم،موضوعی که کارشناسان نسبت به تبعات منفی آن بر معیشت خانوارها هشدارمیدهند.
این در حالی است که وزیر اقتصاد دولت چهاردهم اعتقاد دارد، اقدام وی برای حذف ارز نیمایی برای مقابله با رانت و فساد بوده است. اما نکته جالب در اینجا اختلاف صددرصدی دیدگاههای وی نسبت به دوره فعالیت دولت سیزدهم است، موضوعی که حسین صمصامی نماینده مجلس از توئیت همتی در زمان حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی رونمایی کرده که در آن دوره، همتی خطاب به دولت سیزدهم نسبت به حذف ارز ترجیحی منتقد است ، مقابله با رانت را بهانه میداند و پس از دو سال با فراموش کردن این تفکر، خود در حال انجام آن است.
بههرروی آثار منفی شدید تصمیم وزیر اقتصاد مبنی بر حذف ارز نیمایی آنقدر گسترده است که باعث شده تا نمایندگان مجلس باوجود برگزاری چند جلسه غیرعلنی درباره ارز، طرح سؤال از وزیر اقتصاد را در دستور کار قرار دهند.
در همین خصوص، عضو کمیسیون اصل ۹۰ مجلس از کلید خوردن طرح سؤال از عبدالناصر همتی وزیر اقتصاد درباره افزایش ۳۹ درصدی نرخ ارز خبرداد.
حسینعلی حاجی دلیگانی، عضو هیئترئیسه کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با تسنیم، از کلید خوردن طرح سؤال از عبدالناصر همتی وزیر اقتصاد و امور دارایی درباره علت افزایش بیش از ۳۹ درصدی نرخ ارز از شروع به کار دولت چهاردهم تاکنون در طول مدت حدود پنج ماه خبرداد.
وی افزود: این سؤال از وزیر اقتصاد تدوین و برای طی شدن فرآیند قانونی در سامانه مربوطه در مجلس بارگذاری شده است.
متن سؤال از وزیر اقتصاد به این شرح است :بر اساس بند (۲) سیاستهای کلی برنامه هفتم ابلاغی مقام معظم رهبری (مدظلهالعالی)، قوای سهگانه ازجمله دولت موظفاند در سطح عمومی قیمتها و نرخ ارز ثبات ایجاد نمایند و نرخ تورم را در طی پنج سال تکرقمی کنند. همچنین بر اساس ماده (۷) قانون برنامه پنجساله هفتم پیشرفت، باید نرخ تورم تکرقمی شود و وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی گزارش مهار تورم را به مجلس شورای اسلامی ارائه کنند. همانگونه که مطلعید دولت چهاردهم از روز یکشنبه مورخ ۱۴۰۳.۰۵.۰۷ شروع به کارکرد.
در سایت بانک مرکزی در روز ۱۴۰۳.۰۵.۰۷ که شروع به کار دولت چهاردهم بود، نرخ دلار ۳۹۳۶۸۸ ریال و نرخ یورو ۴۲۷۴۶۶ ریال اعلامشده است . در زمان تنظیم این سؤال در روز جمعه مورخ ۱۴۰۳.۰۹.۳۰ در سایت بانک مرکزی نرخ دلار ۵۴۷۸۲۹ ریال و نرخ یورو ۵۷۳۵۰۴ ریال اعلامشده است. در یک محاسبه بسیار ساده در طول مدت کمتر از پنج ماه، نرخ دلار توسط بانک مرکزی به میزان ۱۵۴۱۴۱ ریال افزایشیافته است، یعنی نرخ دلار توسط بانک مرکزی بیش از ۳۹ درصد افزایش داشته است. افزایش نرخ یورو توسط بانک مرکزی نیز در این فاصله زمانی، بیش از ۳۴ درصد بوده است. در زمان شروع به کار دولت چهاردهم، نرخ دلار در بازار آزاد ۵۸۸۶۳۰ و نرخ یورو ۶۳۸۸۰۰ ریال بوده و متأثر از افزایش نرخ توسط بانک مرکزی در زمان تنظیم این سؤال روز جمعه مورخ ،۱۴۰۳.۰۹.۳۰ نرخ دلار در بازار آزاد ۷۷۲۷۰۰ ریال و نرخ یورو ۸۰۷۰۰۰ ریال اعلامشده است. علت این افزایش بیضابطه نرخ ارز چیست؟
جناب آقای همتی جنابعالی در زمان اخذ رأی اعتماد یکی از برنامههای خود را کنترل تورم و ثبات اقتصادی اعلام کردید، این افزایش بیضابطه نرخ ارز موجب افزایش نرخ کلیه کالاها و خدمات میشود و نتیجهای جز افزایش نرخ تورم ندارد، علت این افزایش نرخ ارز و کاهش ارزش پول ملی در این مدتزمان تصدی وزارت جنابعالی چیست؟
نقش تاریخی همتی
در این زمینه داود منظور، رئیس سازمان برنامهوبودجه دولت سیزدهم در پستی در حساب کاربری خود در ایکس درباره نقش تاریخی وزیر اقتصاد نوشت: «افزایش نرخ دلار از ۹۲۰۰ به ۲۴۰۰۰ تومان در کمتر از سه سال تصدی بانک مرکزی، افزایش نرخ دلار از ۵۸۲۰۰ به ۸۱۰۶۰ تومان در کمتر از ۵ ماه تصدی وزارت اقتصاد و درنتیجه ۳۸ هزارتومان (۴۷ درصد) از کاهش ارزش پول ملی از بدو اختراع ریال، حاصل ۳ تا۵ سال زحمات ایشان است!».
واکنش وزیر شهید رئیسی به ادعاهای همتی درباره نرخ ارز
همچنین صولت مرتضوی به ادعاهای همتی درباره نرخ ارز واکنش نشان داده و تأکید کرد:« بنده وقتی گفتند سخنانمان تقطیع شده است؛ فایل صوتی را کامل گوش دادم، یک جمله و حتی یک کلمه از مصاحبه کموزیاد نشده است».
به گزارش فارس،بعضی وقتها اظهارنظرهایی میشود که اگر کسی نداند موضعگیری از کیست، باورش نمیشود که این حرف مسئولان داخلی است؛ این واکنش وزیر کار دولت شهید رئیسی به سخنان اخیر همتی و بالا رفتن قیمت دلار است.
صولت مرتضوی در برنامه «سپهرسیاست» خبرگزاری فارس، گفت: یک نمونه این موارد، همین حرفهای اخیر همتی وزیر اقتصاد است، واقعاً وضعیت اقتصادی ما این نیست که قیمت دلار بالای ۸۰ هزارتومان باشد، بله ما تورم داریم ولی واقعیت این نیست.
وی،افزود: اگر مسائل مختلف حل نمیشود، سؤالی که پیش میآید این است که چطور شهید رئیسی ارز را مدیریت کرد؛ یک جلسه بگذارند تا آقای مخبر به آنها توضیح دهد ارز را چگونه مدیریت کرد.
وزیر کار دولت شهید رئیسی،عنوان کرد: بعضی وقتها ما هم بهعنوان عضوی از دولت، قادر نبودیم شیوههای مدیریت بازار ارز را در همان لحظه متوجه شویم، ولی دل مردم را خالی نمیکردیم.
وی،افزود: بیان چنین مسائلی صادقانه حرف زدن نیست، اینکه حرفهای غیر مرتبط، غیرمنطقی و خارج از قاعده را در کوچه و بازار بزنیم، دل مردم را به درد میآوریم، باید مراقب حرف زدنمان باشیم.
موضوع ارز در جلسه اقتصادی سران قوا پیگیری میشود
سخنگوی هیئترئیسه مجلس شورای اسلامی از پیگیری موضوع بازار ارز در جلسه شورای اقتصادی سران سه قوه خبرداد.
به گزارش فارس، عباس گودرزی در خصوص اقدامات مجلس در حوزه ارز، گفت: مجلس طی دو هفته اخیر، جلسات متعددی برای پیگیری ثبات در بازار ارز برگزار کرده که جلسه کمیسیون اقتصادی با حضور وزیر اقتصاد و رئیسکل بانک مرکزی و همچنین جلسه غیرعلنی سهشنبه ۴ دیماه و جلسات متعدد فراکسیونی، ازجمله این پیگیریها است.
نماینده مردم بروجرد در مجلس شورای اسلامی، افزود: اینکه گفته میشود مجلس اقدامی انجام نمیدهد، خلاف واقع است. مجلس از همه توان خود برای کمک به دولت، جهت کنترل بازار ارز استفاده کرده اما ازاینجهت که هرگونه بررسی و پیگیری رسانهای و علنی این موضوع، روی قیمت ارز اثرگذار است، مجلس اقداماتش را بهصورت غیرعلنی و غیر رسانهای دنبال میکند.
وی، افزود: بر اساس جمعبندی جلسه غیرعلنی هفته گذشته که وزیر اقتصاد، رئیسکل بانک مرکزی و رئیس سازمان برنامهوبودجه کشوردر آن حضور داشتند، قرار است موضوع بازار ارز در جلسه شورای اقتصادی سران سه قوه نیز پیگیری شود.
این نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی،گفت: تلاش مجلس این است که اظهارات و اقدامات ناصحیح، اثر منفی مضاعف بر بازار نداشته باشد و ثبات در بازار ایجاد شود. البته با اقداماتی که انجام و تصمیمهایی که در جلسه غیرعلنی اتخاذشده است، امیدوارم بهزودی شاهد ثبات در این بازار باشیم.سخنگوی هیئترئیسه مجلس شورای اسلامی، افزود: مجلس تذکرهای لازم را به مسئولان ذیربط در دولت داده است و نمایندگان ملت نیز با استفاده از همه ابزارها ، ظرفیتهای قانونی و نظارتی، وظیفه خود را دنبال میکنند.