برای بررسی شرایط بازار مرغ و تخم مرغ کشور و امکان تأثیرپذیری آن از محاصره دریایی و تحریم به گفت‌وگو با «فرزاد طلاکش»، دبیر کل فدراسیون طیور ایران پرداخته‌ایم:

میزان بدهی دولت چهاردهم به واردکنندگان نهاده‌های دامی چه مقدار است و عدم تسویه این بدهی از سوی دولت، چه تاثیری خواهد داشت؟
با وجود همه پیگیری‌ها و جلساتی که با مدیران و مسئولان دولت چهاردهم داشته‌ایم؛ متاسفانه دولت پزشکیان بیش از ۴ میلیارد دلار به واردکنندگان کالاهای اساسی بدهکار است و ظاهراً فعلاً تصمیمی هم برای بازپرداخت این بدهی ندارد. حدود ۲ میلیارد دلار از این بدهی دولت، مربوط به واردات نهاده‌های دامی است. دولت با عدم تسویه این بدهی، تاب‌آوری واردکنندگان کوچک را شدیداً تحت تأثیر قرار داده است؛ زیرا سقف خرید اعتباری خرید واردکنندگان کوچک از مشتری خارجی پر شده و باید نقدی خرید کنند. از سوی دیگر، به دلیل بدقولی دولت، سررسید وام‌های بانکی واردکنندگان به‌خصوص واردکنندگان کوچک فرارسیده و این عزیزان در حال پرداخت سود و جریمه دیرکردی به بانک‌ها هستند که واقعاً کمرشکن است. این در حالی است که دولت چهاردهم حتی حاضر نیست بخشودگی جرائم بانکی برای واردکنندگان اعمال کند؛ یعنی دولت خودش اشتباه و بدقولی کرده اما دیگران باید تاوان آن را بپردازند. من به رئیس‌جمهور محترم و مسئولان دولتی دلسوزانه هشدار می‌دهم که شرایط سخت واردکنندگان را در نظر بگیرند. امروز واردکننده ما به راحتی می‌تواند محاصره دریایی آمریکا را دور زده و نیاز کشور را از مرزهای شمالی تأمین کند؛ اما شرط این کار، دریافت طلب‌های واردکنندگان از دولت است؛ یعنی من هشدار می‌دهم که اگر مشکلی در روند واردات نهاده‌های دامی طی ماه‌های آینده رخ دهد؛ مقصر آن نه محاصره دریایی آمریکا یا شرایط جنگی تحمیلی دشمن به کشورمان، بلکه بدقولی‌های دولت چهاردهم است.

همچنین بخوانید:

راهکار دستیابی به خودکفایی محصولات اساسی چیست؟

مهم‌ترین تأثیر حذف ارز ترجیحی بر فعالیت شما به عنوان تولیدکننده مرغ چه بوده است؟
میانگین قیمت یک کیلو خوراک مرغدار قبل از ۱۰ دیماه ۱۴۰۴ که دولت ارز ترجیحی را حذف کرد؛ حدود ۱۶ هزار تومان بود. الآن این قیمت به ۶۵ هزار تومان افزایش یافته و ۵ برابر شده است. دولت چهاردهم به ما وعده داده بود که در صورت آزادسازی نرخ ارز و حذف ارز ترجیحی، تسهیلات بانکی در اختیار تولیدکنندگان خواهد گذاشت تا بتوانند همچنان به حیاتشان ادامه دهند؛ اما متاسفانه دولت به این قولی که داده تاکنون عمل نکرده است. از سوی دیگر، به دلیل همان بدهی بیش از ۴ میلیارد دلاری دولت به واردکنندگان نهاده‌های دامی و کالاهای اساسی، حتی واردکنندگان نیز توان فروش اعتباری نهاده به تولیدکنندگان مرغ را به‌مانند گذشته ندارند. درنتیجه ما مجبوریم که نهاده و غذای مرغمان را نقداً خرید کنیم. درنتیجه تولید و محصول نهایی‌مان را هم باید به صورت نقدی به خریداران بفروشیم. از آنجایی که متاسفانه مردم کشورمان بخش مهمی از قدرت خریدشان را درنتیجه تورم و گرانی‌های اخیر از دست داده‌اند؛ درنتیجه خریداران و توزیع‌کنندگان اصلی بازار نیز توان خرید نقدی از تولیدکننده را نداشته و جنس روی دست تولیدکننده می‌ماند؛ بنابراین تعدادی از واحدهای تولیدی مرغ کشور در همین چند ماه اخیر به دلیل عملکرد بد دولت و وزارت جهاد کشاورزی، ورشکست شده‌اند. متاسفانه امروز مرغ مادر، مرغ گوشتی و مرغ تخم‌گذار ما همگی درگیر مشکلات مالی شده‌اند و دولت پزشکیان هم کوچک‌ترین کمکی به ما نکرده است؛ یعنی مهم‌ترین تأثیر حذف ارز ترجیحی بر فعالیت ما همین مشکل سرمایه در گردش و نقدینگی ماست. وضعیت مرغداران کشور اصلاً خوب نیست. ۵ تا ۶ هزار واحد کوچک مرغداری کشور به دلیل آینده نامعلوم فعلاً کارشان را متوقف کرده‌اند. دولت نمی‌تواند با اجرای طرح‌های ناکارآمدی از جمله طرح پالیز بانک کشاورزی از زیر مسئولیتی که در قبال تولید دارد فرار کرده و مرغداران را به حال خودشان رها کند. اینکه هنوز برخی واحدهای مرغداری سرپا مانده‌اند فقط و فقط به خاطر میهن‌پرستی آن‌ها و عدم تمایلشان به بیکاری کارگران زحمتکش است. وگرنه شرایط کاری خیلی سخت و طاقت‌فرسا شده و انصافاً دولت چهاردهم با حذف ارز ترجیحی ضربه بسیار بدی به تولید پروتئین کشور وارد کرده است.

ارزیابی کلی شما از عملکرد دولت در اجرای طرح کالابرگ چیست؟
قطعاً عملکرد دولت خوب نبوده است. دولت در ماجرای کالابرگ ظلم آشکاری به تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان کرد. چراکه به هیچ کدام از قول‌هایی که پیش از اجرای طرح کالابرگ داده بود عمل نکرد. اولاً دولت قول داده بود هم‌زمان با افزایش قیمت ارز پرداختی دولت، میزان کالابرگ را نیز افزایش دهد. خب آقای پزشکیان عزیز، قیمت ارز دولتی در دیماه ۱۴۰۴، ۱۱۲ هزار تومان بود اما امروز به ۱۵۷ هزار تومان افزایش یافته است. چرا میزان کالابرگ را افزایش نمی‌دهید تا قدرت خرید مردم حفظ و تولید رونق بگیرد. ثانیاً دولت قول داده بود که کالابرگ پرداختی فقط شامل آن گروه از کالاهایی شود که با حذف ارز ترجیحی افزایش قیمت پیدا می‌کنند که متاسفانه دولت به این قولش هم عمل نکرد. این چه معنایی دارد که مردم با کالابرگشان به جای مواد پروتئینی و گوشت، از فروشگاه‌ها دخانیات، پوشک و مواد شوینده می‌خرند. آقای رئیس‌جمهور، شما قول داده بودید که بخشی از نقدینگی و سرمایه در گردش ما تولیدکنندگان کالاهای اساسی کشور از مسیر همین کالابرگ مردم تأمین شود. خب وقتی طرف به جای گوشت مرغ، دخانیات می‌خرد؛ چگونه قرار است از ما حمایت شود.

همچنین بخوانید:

اصلاح رقم کالابرگ راه‌حلی برای بازگشت رونق به کالاهای اساسی

یکی از درد و دل‌های فعالان صنعت طیور بحث ممانعت دولت از صادرات محصولات مازاد آن‌هاست. لطفاً در این زمینه توضیح دهید.
در حال حاضر ما تولیدکنندگان مرغ گوشتی، با وجود کاهش ۲۵ درصدی جوجه ریزی نسبت به دیماه ۱۴۰۴، همچنان با مازاد تولید مواجه هستیم. با این حال، دولت و وزارت جهاد کشاورزی در مسیر صادرات ما سنگ‌اندازی می‌کنند و اجازه صادرات به ما نمی‌دهند. دیگر نمی‌دانیم گلایه‌های بی‌پایانمان از عملکرد دولت پزشکیان را کجا بیان کنیم. مگر در برنامه هفتم توسعه به صراحت نیامده که دولت حق ندارد جلوی صادرات را بگیرد. مگر دولتی‌ها به ما قول نداده بودند وقتی قیمت ارز آزاد شد؛ سیاست آزادسازی اقتصادی را اجرا کرده و این بازی دخالت‌های بی‌مورد، بگیر و ببند، قیمت‌گذاری دستوری و بستن راه صادرات را تمام خواهند کرد. پس چه شد؟ آیا دولتی‌ها وعده خلاف واقع به ما داده‌اند؟ من به صراحت تاکید می‌کنم که وظیفه دولت از نظر قانونی صرفاً نظارت بر فرآیند تولید است و حق دخالت‌های بی‌مورد ندارد. برای امر نظارت هم وقتی اتحادیه‌ها و انجمن‌های بسیار توانمند در بحث طیور کشور وجود دارد؛ دولت چرا مستقیماً خودش را به زحمت می‌اندازد. می‌تواند از طریق همین تشکل‌ها امر نظارت را نیز ساماندهی کند. گاهی فکر می‌کنم دولت به توانایی ما تولیدکنندگان شک دارد. در حالی که ما قابلیت‌های خودمان را بارها اثبات کرده‌ایم. به عنوان مثال مگر در سال ۱۴۰۳ علاوه بر تأمین نیاز مرغ و تخم مرغ کشور، ۱۶۰ هزار تن تخم مرغ به ۱۰ کشور منطقه و حتی شمال آفریقا صادر نکردیم که رکورد تاریخی صادرات ماست؛ یعنی ما توانا هستیم؛ منتها اگر دولت اجازه دهد و اینقدر در همه چیز دخالت‌های بی‌مورد انجام ندهد.

آیا محاصره دریایی بر روی فعالیت صنعت طیور کشور تاثیری دارد؟
در همین شرایط محاصره دریایی ما داریم به بهترین شکل کار می‌کنیم و این محاصره تاثیری روی فعالیت صنعت طیور ایران ندارد. ذرت، سویا، دانه سویا و کنجاله سویا به وفور در کشور موجود و حتی در حال واردات به کشور است. دارو و واکسن ما هم الحمدالله به راحتی وارد می‌شود و ما مشکلی به نام محاصره دریایی نداریم. حتی شاید جالب باشد که بدانید در همین شرایط تحریم و محاصره دریایی ما داریم از آمریکا هم داروهای موردنیاز صنعت طیور را وارد می‌کنیم. گلایه ما بیشتر از اینکه از عملکرد دشمن متخاصم باشد از عملکرد دولتمردان خودمان است. دولت متاسفانه در بحث بیمه، مالیات و حمل‌ونقل هیچ امتیازی برای ما در شرایط جنگ و محاصره قائل نشد و عیناً مر قانون را عمل کرد. واقعاً اقدامات دولت بیش از محاصره دریایی دشمن ما را آزار می‌دهد.