با وجود تک‌نرخی شدن بیکاری در سال‌های اخیر، اما در سال جاری به علت تبعات ناشی از جنگ تحمیلی، بیم آن می‌رود که واحدهای اقتصادی به علت رکود، ناچار به کاهش نیروی کار خود شوند. اما بررسی‌ها نشان می‌دهد حتی در شرایط فعلی هم راهکارهای مناسب و قابل اجرایی برای جلوگیری از تعدیل نیروی کار وجود دارد.
در این زمینه بر اساس اظهارات کارشناسان و فعالان اقتصادی، می‌توان اقدامات فوری برای حفظ نیروی اشتغال انجام داد. رهبر معظم انقلاب در بخشی از پـیام خود به مناسبت روز کارگر و روز معلم، بر «اجتناب از تعدیل نیرو و جداسازی نیروی کار تا حد ممکن» تأکید کردند. در این پـیام، سه راهبرد برای حمایت از نیروی کار پیشنهاد شده است: 1. «اولویت دادن به مصرف کالاهای ساخت داخل» که وظیفهٔ آحاد مردم است.
2. نگاه به نیروی کار به منزلهٔ ثروت واحدهای تولیدی و خدماتی که وظیفهٔ بنگاه‌های اقتصادی است. 3. حمایت از حفظ نیروی کار توسط دولت در حد مقدور. در این مطلب، به‌طور تیتروار راهکارهایی که کارشناسان برای حفظ اشتغال مطرح کرده‌اند ذکر شده است.
وظایف دولت:
کاهش فشارهای بیمه‌ای
اعمال معافیت‌ها و مشوق‌های مالیاتی برای بنگاه‌هایی که تعدیل نیرو نکنند
تسهیل دسترسی به منابع مالی برای بنگاه‌ها با هدف حفظ اشتغال
کاهش نرخ سود بانکی برای واحدهایی که نیروی کار را حفظ می‌کنند
امهال سررسیدهای تسهیلات بنگاه‌های اقتصادی فعال
پرداخت مابه‌التفاوت دستمزد به بنگاه‌هایی که نیروی کار را حفظ و ساعات کار را کم می‌کنند
هدایت بخشی از نیروی کار تعدیل‌شده به پروژه‌های مرتبط با بازسازی اقتصاد
تخفیف در سهم کارفرما از حق بیمه تأمین اجتماعی برای بنگاه‌هایی که هیچ تعدیل نیرویی ندارند
حذف سامانه‌های متعدد پیش روی فعالان اقتصادی تا اطلاع ثانوی
حمایت از نیروی کار غیررسمی و فصلی با ثبت در سامانه جامع نیروی کار و ایجاد اشتغال موقت یا مشاغل عمومی
ایجاد سازوکار بیمه بیکاری برای افراد دارای بیمه و حمایت موقت برای کسانی که بیمه نشده‌اند
تقویت سازمان تأمین اجتماعی با پرداخت بدهی‌های دولت
باز کردن خطوط اعتباری برای بانک رفاه کارگران
فروش دارایی‌های غیرمولد دستگاه‌های دولتی برای تأمین منابع مالی موردنیاز حمایت از نیروی کار
اتخاذ سیاست انبساطی دولت در شرایط جنگ مثل خلق نقدینگی برای حمایت از تولید بدون ایجاد تورم شدید
هدایت منابع مالی به سمت تولید و حفظ گردش نقدینگی در بازار
رونق دادن بازار مسکن و ساخت‌وساز به عنوان پیشران اشتغال
تعریف ضرایب سختی کار و بازنشستگی زودتر برای بعضی نیروها
تغییر ریل‌ها و الگوها، کاهش وابستگی به فولاد و بازسازی الگوهای ساخت
راهنمایی هموطنان بیکار شده برای ایجاد کسب‌وکار خانگی از طریق رسانه‌ها و ایجاد بستر فروش محصولاتشان توسط شهرداری‌ها
سیاست انبساطی هدفمند برای حفظ نقدینگی و حمایت از بازارها
جذب سرمایه خرد مردم با تضمین ارزش و استفاده از تعاونی‌ها و نهادهای حمایتی
توسعه بازارهای داخلی و استفاده از فروشگاه‌های زنجیره‌ای و بازارهای موقت برای توزیع کالاهای تولید داخلی
راهکارهایی برای کارفرمایان:
اصلاح فرآیندهای تولید باهدف کاهش اتلاف منابع
مدیریت هزینه‌های مالی و بازنگری در ساختار هزینه‌های غیرضروری
کاهش ساعت کاری، کاهش مزایا و مرخصی بدون حقوق برای کاهش تعدیل موقت
استفاده از مرخصی‌های برنامه‌ریزی‌شده به جای اخراج نیروی کار
جابه‌جایی نیروها میان بخش‌های مختلف