نایب رئیس کمیسیون عمران گفت: دولت با اینکه ۱۰ ماه از آغاز برنامه هفتم گذشته است اما هنوز در خصوص تأمین زمین برای ساخت مسکن عقب است که مشخص نیست چگونه آن را جبران خواهد کرد. به گزارش مهر محمد منان رئیسی، نایب رئیس کمیسیون عمران مجلس در یک ...
نایب رئیس کمیسیون عمران گفت: دولت با اینکه ۱۰ ماه از آغاز برنامه هفتم گذشته است اما هنوز در خصوص تأمین زمین برای ساخت مسکن عقب است که مشخص نیست چگونه آن را جبران خواهد کرد.
به گزارش مهر محمد منان رئیسی، نایب رئیس کمیسیون عمران مجلس در یک برنامه تلویزیونی گفت: در بازده ۵ ساله، ۳۳۰ هکتار باید به میزان سکونتگاهی کشور عرضه شود که این میزان سالیانهاش میشود در حدود ۶۶ هزار هکتار. الآن تقریباً ده ماه از برنامه گذشته که همزمان با شروع دولت هم بوده یعنی باید تا حالا ۵۰ هزار هکتار تحویل داده میشده اما عددی که تحویل داده شده بین ۵ تا ۶ هزار هکتار است و این فاصله قابل توجه است یعنی دولت به لحاظ عمل به برنامه از آن چیزی که باید باشد عقب است.
وی افزود: مشکل دوم این است که در برنامه هفتم علاوه در کمیت به کیفیت هم تصریح شده یعنی میگوید این اراضی باید اضافه شود با این شاخصهای کیفی مثل تراکم نفر در هکتار و… که اینها رعایت نشده مثلاً در تیر ۱۴۰۳، ۱۵ هکتار الحاق شده به شهر جدید پردیس با تراکم ۲۴۱ یعنی ۴ برابر آن چیزی که در برنامه اجازه داده شده یا در زنجان و در ۱۹ آذر سال گذشته ۳۷۰ هکتار تأمین شده که تراکم آن ۱۸۰ نفر بوده یعنی باز هم سه برابر قانون! و این نشان میدهد که به لحاظ کمیت و کیفیت با برنامه فاصله داریم و مشکل بزرگ این است که آئیننامه اجرایی هنوز تهیه نشده!
مردم با رویکرد فعلی وزارت راه و شهرسازی موافق نیستند
رئیسی ادامه داد: ما در مجلس تذکر دادیم به دولت و تعداد زیادی از مواد هنوز آئیننامه هم اجرایی ندارد از جمله همین ماده خیلی مهم تراکم و وزارت راه و شهرسازی دارد با همان رویکردهای سابقی که در همه دولتها شاهدش بودیم مرتفع سازی میکند با ادله صرفهجویی در هزینهها که ما این را قبول نداریم و دارند با همان دست فرمان سابق الحاق میکنند و در بعضی شهرها هم باعث گلایه شدید مردم شده. مثلاً نماینده دامغان هفته پیش از این روند گلایه کرد که در دولت شهید رئیسی ۱۴۰۰ قطعه زمین ویلایی در دامغان تهیه شده بود و با وجود اینکه اینها به بانک وصل نشده بودند چون الگو، ویلایی و تک طبقه بود خود مردم شروع کرده بودند به ساخت و حتی تعدادی از آن هم تمام شده یا در شرف ساخت است آن هم بدون تسهیلات بانک اما در دولت جدید برخلاف آن چیزی که در شورای عالی مسکن در دولت شهید رئیسی تصویب و ابلاغ شده بود آمدهاند این را تبدیل کردهاند به سه طبقه و مردم را اجبار کردهاند که بروید سه طبقه بسازید! ۲۴۰۰ واحد در این الگو قرار است تأمین شود به صورت آپارتمانی که از اینها فقط ۳۹۰ نفر متقاضی ثبت نام کردهاند خب در شهرهای کوچک مردم نمیپسندند این سبک را ولی ما شاهد تغییر الگو و اجبار آن به مردم هستیم.
رئیسی اضافه کرد: به لحاظ کیفیت هم آن چیزی که در مصوبات شورای عالی مسکن دیدهایم در این چند ماه اخیر به هیچ وجه مطابق با برنامه نیست و از این جهت گلایه داریم. خود رئیسجمهور بارها تاکید کردهاند روی این برنامه و هم وزیر راه و شهرسازی متعهد شدهاند به مجلس برای اجرا کردن برنامه هفتم و هم مقام معظم رهبری دو هفته پیش در دیدار با مسئولین کشور تذکر جدی دادند روی عدم انحراف از برنامه هفتم که این قانون را باید اجرا کنید ولی چیزی که الآن وجود دارد این است که هم به لحاظ کیفیت و هم کمیت، قانون توسعه برنامه هفتم اجرا نمیشود. با این وضعیت بالای تراکم در هر هکتار و در شهرهای بزرگ ما شما باید بروید به سمت الحاق نه اینکه دوباره بیایید در شهر تهران که دارد منفجر میشود دوباره اراضی داخل محدوده را بارگذاری مسکونی کنید. ما دنبال افزایش تراکم نیستیم ولی عدهای اصرار به افزایش تراکم دارند. چرا در کشوری که نرخ تورمش سالیانه ۴۰ درصد است سالی ۴۰ درصد ضریب تعدیل برای ساخت مسکن آپارتمانی و پرتراکم را به مردم تحمیل میکنید؟ هیچ شهری در جهان مثل شهرهای پرجمعیت ما تراکم ندارد. قم ما بیشترین رتبه و بعد تهران این تراکم را دارد در ایران و در دنیا! میگویند که اولویت ما در ساختوساز محدوده شهر است و معلوم است که این روند باز به معضلات شهری دامن میزند از تراکم گرفته تا مسائل اجتماعی و دور شدن از سبک زندگی خودمان. الآن هم تاکید دارند که سیاست وزارت راه افزایش محدوده شهرها نیست یعنی میخواهند در محدوده بارگذاری کنند و هزینههای زیرساخت به مراتب بیشتر از آنچه که در الحاق است خواهد شد. مردم امروز آوردهای ندارند تا برای خانهسازی هزینه کنند چون معیار خانهدار شدن سه سال پیش که به مردم وعده داده شد با تورم امروز همخوانی ندارد.
چرا عدهای جلوی توسعه شهرها در خانهسازی معقول را گرفتهاند؟
در بخش دیگری از ثریا، دکتر سعید شعرباف از کارشناسان مدیریت شهری نیز با ارائه توضیحاتی گفت: وضعیت اجرای قانون این است که میزان عملکرد چه از لحاظ کمی و چه کیفی تناسبی با خود قانون ندارد علتش هم یک خواست فکری ست. جریانی در شهرسازی ما شکل گرفته که حتی جلوی گسترش افقی معقول هم ایستاده و هنوز دارد به صورت افراطی از تراکم بالا در ساخت دفاع میکند و متأسفانه این را دارد در تمام سطوح کشور ابلاغ میکند. یک نگرشی دارد این تفکر را از تهران به همه جای کشور میبرد. وقتی این تفکر میآید پای کار اتفاقاً مجبور میشویم به تن دادن به توسعه افقی شهرها و حتی غیر برنامهریزیشده. اینها نتیجهاش این میشود که حداقل ۴۰۰ هزار هکتار از ۱ میلیون و ۸۰۰ هزار فقط در استان کرمان با توزیع نامناسب روبرو میشود. آیا یک درصد این زمینها یا به عنوان منبع تأمین مالی و یا محل سکونتگاهی در چند سال اخیر در خدمت سکونت مردم قرار گرفته؟ آیا به اندازه کافی یک درصد از ظرفیت زمینها را به کار گرفتهایم؟ همین حالا دولت به جای اینکه تمرکز کند بر اجرای برنامه میآید اعلام میکند که میخواهد ۷۵ هزار واحد بسازم، شاید نزدیک ۲۵ هزار واحد هم بخواهند بخرند با یک حساب سرانگشتی حداقل ۲۰۰ تا ۲۵۰ همت باید وزارت راه و شهرسازی زمین بفروشد تا بتواند نزدیک ۱۰۰ هزار خانه را متعلق به خودش کند برای طرح اجاره. این را چطور میخواهد بخرد و توزیع کند؟ حداقل ۵۰۰ هزار قطعه زمین با کیفیت بالا را با این میزان میتواند بسازد با بالاترین کیفیت زیر بنایی و روبنایی.
وی ادامه داد: وقتی ما میگوییم هنوز تراکم نفر در هر هکتار تهران اصلاً زیاد نیست معلوم است که ظرفیتهای زمین در کشور را آنطور که باید عرضه نمیکنیم. تجربههای موفق ما در خواف، فریمان، گرمسار، میرجاوه و ماهان و…. باید در همه شهرهای ما تکرار شود تا مردم خودشان مسکن مورد نظرشان را بسازند.
شعرباف با اشاره به اینکه دولت طبق قانون جهش رسماً وظیفه دارد سالی یک میلیون واحد بسازد اضافه کرد: ما وظیفه داریم که نیاز قطعی کشور را اجرایی کنیم. این شکاف بین عرضه و تقاضا و میزان نیاز مردم و مستاجرها را دولت باید به نحوی جبران کند. ما نمیتوانیم این شکاف را فقط با الحاق بافت فرسوده پر کنیم چون مقیاسش اصلاً به این شکاف نمیخورد. ما فقط در ۱۸ کلانشهر ایران قریب به ۴۵ هزار میلیارد تومان، داریم تقاطع غیر همسطح میسازیم چون آن هزینهای که بابت فشردهسازی که برخی از آن دفاع میکردند ایجاد شده و اصلاً منطقی نیست که توسعه شهرهای ما عمودی باشد. پروژه شهرسازی ما شکست خورده و موفق نبوده. بافت فرسوده مردم را مجبور به حاشیهنشینی و توسعه افقی غیر برنامهریزیشده کرده است. امروز میزان استفاده از الحاق زمین به شهرهای ما حبس شده و باید این حصار شکسته شود
غلامرضا کاظمیان، معاون شهرسازی و معماری وزارت راه و شهرسازی نیز در بخش دیگری از این قسمت از ثریا گفت: وزارت راه و شهرسازی طبق قانون مکلف است که ۳۳۰ هزار هکتار را به ظرفیت سکونتگاهی کشور با تراکم ۶۰ نفر در هکتار در روستاها، شهرهای کوچک، مناطق مرزی و شهرکسازی با چند ملاحظه و رعایت سند آمایش سرزمین، قانون حفظ کاربری زمین و تبصره ۲ ماده قانون جهش تولید مسکن، برنامهریزی و اقدام کند و همینطور برای تسهیل مهاجرت معکوس هم شرایطی را ایجاد کند یعنی ۳۰ درصد به مجموع ظرفیت سکونتگاهی کشور اضافه شود.
وی در این باره اشاره کرد: اگر بگوییم که این مقدار در ایران حدود ۱ میلیون هکتار است در حال حاضر، این قانون میتواند یک تحول اساسی باشد هم به لحاظ کمی و هم کیفی اما این ۳۳۰ هزار هکتار بخش کمی است و اینکه ما تا به حال چه کار کردهایم و از این به بعد چه برنامهای داریم و چگونه میخواهیم این تکلیف قانونی را اجرا کنیم به نظر میآید که در بحث سیاستگذاری زمین، زمین یکی از نهادههای تولید مسکن است بنابراین بقیه نهادهها هم باید تأمین شود آن هم به صورت متوازن تا بتوانیم به نتیجه برسیم. دوم اینکه ما در سیاستگذاری زمین بهجز تأمین کمی، باید بتوانیم طوری سیاستها را در قانون اجرا کنیم که این مؤلفهها حتماً اجرا بشود مثل عدالت اجتماعی در تأمین زمین.
کاظمیان افزود: وقتی صحبت از خانهدار شدن مردم میکنیم این خانهدار شدن باید طوری باشد که مردم بتوانند در آنجا احساس راحتی کنند چون خانه در فرهنگ ما فقط محل سکونت نیست. بحثهای تولیدی و اقتصادی و مسکن شایسته هم جزو اولویتهای ما در ساخت است که اصول اصلی ست و در عین حال وقتی حرف از برنامهریزی برای ساخت مسکن میشود باید فرآیندی طی شود که هم زمین تأمین شود و هم قابلیت عرضه به فروش فراهم شود و مردم و جامعه هدف بتواند آن را خریداری کنند و نهایتاً قابلیت یک سکونت دراز مدت در آن را داشته باشند.
در قانون جهش تولید مسکن تکلیفی که بر عهده دولت و وزارت راه و شهرسازی گذاشته شده تحت عنوان “طرح جامع مسکن” است. توجه به مسکن تا به الآن عملیاتی نشده و باید دو اقدام در وزارت راه و شهرسازی برای شروع آن انجام شود اول مرحله نیازسنجی کمی در سطح ملی، منطقهای، استانی و شهری و دوم برنامهریزی عملیاتی برای تأمین زمین از مسیرهای مختلف تأمین زمین در سطح تأمین ملی، استانی که همه اینها در حال انجام و مطالعه است اما در عین حال ما معطل این نشدیم که برنامه به نتیجه برسد و بعد کارهای عملیاتی و اجرایی را شروع کنیم.
کاظمیان با این توضیح که ۶ مسیر تأمین زمین وجود دارد گفت: تأمین زمین برای نهضت ملی فقط الحاق نیست. بازنگری در طرحهای جامع در حال انجام است بهعلاوه الحاق از طریق تغییر کاربری زمین و بازآفرینی شهری هم صورت میگیرد که باید همه اینها در الحاق در نظر گرفته شود. ما مجموعاً از مهر ۱۴۰۰ که نهضت ملی مسکن را شروع کردیم تا فروردین ۱۴۰۴، ۱۲۱ هزار و ۵۰۰ هکتار زمین تأمین کردیم که از این مقدار ۳۵ هزار و ۵۰۰ هکتار الحاق به محدوده یا شهرک و شهر جدید بوده و از سازمان ملی زمین و مسکن تحویل داده شده. ۱۵ هکتار هم در محدوده شهرها در طرح جامع افزوده شده و ۴۰ هزار هم الحاق به روستاها بوده. شورای عالی شهرسازی از منظمترین شوراهای کشور است. ما ۴ سال از طرح جامع مسکن عقب هستیم و باید این طرح ۴ سال پیش تهیه میشده. ما نمیتوانیم الگوی ساز و ساخت را تحمیل کنیم مخصوصاً آنچه را که در تهران انجام دادهایم مناسب مابقی اراضی کشور نیست. ما مکلف به اجرای قانون هستیم اما وقتی از سطح طرح به سمت اجرا برده میشود معلوم است که مشکلات اجرایی اتفاق میافتد. ما باید دقت کنیم که تأمین زمین منجر به تولید رانت نشود و به گروه هدف ما ضرری نرسد. نمیشود که یک زمانی اصرار کنیم که چند طبقه بسازیم یا ویلایی چون هر شهر اقتضای خودش را دارد. یک تفکری است که چون زمین کم عرضه شده این گرانی خانه را داشتهایم اما واقعیت این است که چه بخواهیم و چه نه زمین نسبت به افزایش جمعیت بیشتر عرضه شده است حداقل در ۳۰ سال گذشته. ما وقتی حرف از تأمین زمین میزنیم باید داخل و هم خارج شهر را در نظر بگیریم و حتماً باید به مکانیابی برای حداکثر خدماترسانی به مردم توجه کنیم.
تقی رضایی عضو هیات مدیره سازمان ملی زمین و مسکن نیز با ارائه توضیحاتی گفت: در رسانه و فضای مجازی بحثهایی میشود که ما به عنوان سازمان زمین و مسکن این عبارات را قبول نداریم مثل اینکه میگویند شما همان دست فرمان دولتهای قبل هستید.
وی افزود: در دهه ۸۰ که اوج ساختن مسکن مهر بود، سازمان زمین و مسکن ۵ هزار زمین تحویل داد. از زمان ابلاغ قانون جهش تولید مسکن ما به غیر از شهرکسازیها که ورود کردیم بالغ بر ۴۶ هزار هکتار زمین سازمان را آوردهایم برای عرضه. در فضای مجازی از ۱۸ میلیارد مترمربع صحبت میشود که عدد واقعی این به استناد قانون، ۹۱ درصد داخل اراضی شهرهای ما هستند. دولت و سازمان زمین و مسکن الآن بالغ بر ۶۰ هزار میلیارد تومان برای روبناها و هزینههای آمادهسازی نهضت ملی مسکن و اتمام مسکن مهر امسال تکلیف درآمد دارد. ۱۴ هزار هکتار از اراضی که مورد بحث ماست در تصرفات سکونتگاههای غیررسمی ست هرچند که سند آن برای سازمان و دولت باشد یعنی یک میلیون و ۶۰۰ هزار هکتار. ما در رابطه با موضوع زمین بحثهای زیادی داریم مثل استثنائات قانونی. قانون جهش تولید مسکن تصریح کرده که اراضی ۴ گانه محیط زیست را نمیتوانیم بسازیم و اراضی ۱ و ۲ کشاورزی را. ما ۴۶ هزار هکتار زمین مستعد برای ساخت داریم که آن را آوردهایم برای طرح. ما در دهه ۷۰ آمدیم اراضی را پیش فروش کردیم ولی هنوز خیلی از آن ساخته نشده! چرا؟ چون موقعیت شهری نداشته و جاذبهای برای سکونت نداشته. ما صندوق بیتالمال هستیم در حوزه زمین و این ثروت بین نسلی ست و اصلاً نگهداشت زمین نداریم و هر چه زمین مستعد داشتیم همه را در اختیار نهضت ساخت قرار دادیم و تلاش میکنیم در توافق با مالکین بخش خصوصی این را افزایش دهیم و در حال حاضر هم ۴۶ هزار هکتار را تحویل دادهایم.
دی ۱۸, ۱۴۰۴
دی ۶, ۱۴۰۴
دی ۶, ۱۴۰۴
دی ۱۸, ۱۴۰۴
دی ۱۸, ۱۴۰۴
