به شخصه معتقدم تورم و افسارگسیختگی قیمتها در هفتههای اخیر هیچ ارتباطی به جنگ و تبعات آن ندارد. مردم باید این مطلب را بدانند که گرانیها مولود دو اقدام پشت سر هم دولت پزشکیان در اقتصاد کشور است. اقدام نخست به دست عبدالناصر همتی رقم خورد بحث تعیین نرخ ارز را به صادرکنندگان سپرد. خب معلوم است صادرکنندهای که نفعش در گرانی نرخ ارز باشد همواره در تلاش برای بالا بردن قیمت آن است.
اقدام دوم اما دو مرحلهای رقم خورد. مرحله اول از زمانی شروع شد که دولت در اقدامی عجیب، تخصیص ارز به کالاهای اساسی را متوقف کرد؛ یعنی بلایی بر سر اقتصاد ایران و معیشت مردم آورد که حتی بحث محاصره دریایی آمریکا در برابر آن هیچ است؛ یعنی اقدام دوم با یک خودتحریمی ارزی از سوی دولت خودمان شروع شد. در مرحله بعدی به یکباره و بدون هیچ آمادگی قبلی، به ناگهان ارز 28500 تومانی و تالارهای اول و دوم ارزی به دست جناب آقای مدنی زاده حذف شدند. تصمیم وحشتناکی که شوک آن اقدام اجتماعی 18 و 19 دی را رقم زد و مقدمهای برای آغاز جنگ 40 روزه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران شد. یعنی دولت پزشکیان با تصمیم غلط گرانسازی ارزی برای آغاز جنگ علیه کشور در اسفندماه مقدمهچینی کرد؛ بنابراین بار دیگر لازم است تاکید کنم که دلیل اصلی گرانیها نه جنگ یا شرایط جنگی بلکه دو اقدام اقتصادی دولت چهاردهم علیه معیشت مردم است.
اما یک سوالی هم برای شخص من درباره شرایط اقتصادی کشور وجود دارد که طرح آن و تفکر درباره پاسخ آن را خالی از لطف نمیدانم. آقای رئیسجمهور و مدیران دولت دائماً بیان میکنند که دولت بیپول است. از نظر علم اقتصاد هم وقتی دولتی بیپول و دارای کسری بودجه است شروع به چاپ پول بدون پشتوانه و درنتیجه خلق تورم میکند. حال سوال من این است که مگر امروز شرایط ما از زمان جنگ 8 ساله ایران و عراق بدتر است. آن زمان که کلا 5.5 میلیارد دلار درآمد نفتی داشتیم تورم کشور کلا پایین بود.
اگر از خود من دلیلش را بپرسند پاسخ میدهم به دلیل سلامت و دلسوزی مدیران دهه 60 بود که ما توانستیم در دوران سخت جنگ 8 ساله کشور را به این خوبی اداره کنیم. بحث دیگر که باید مورد توجه قرار گیرد درباره بزرگنمایی تحریمها و محاصره دریایی آمریکا است. مطمئن باشید کسی اگر یک بار مرزهای ایران را دیده باشد متوجه میشود که ایران اصلا قابل تحریم یا محاصره دریایی نیست که مولود این پدیدهها بخواهد گرانی کالاها در سفره مصرفی مردم باشد. ما اگر قابل محاصره بودیم که این حجم قاچاق به کشور ما انجام نمیشد.
بنابراین معتقدم دولتمردان و کارشناسان غربگرایی که تحلیلهای غلط درباره تبعات جنگ، تحریم یا محاصره دریایی به مسئولان دولتی ارائه میکنند دیگر باید حربه پنهان شدن پشت جنگ را رها کنند. نمیشود دائم به مردم بگوییم که جنگ باعث گرانیهاست درحالی که خودمان دو اقدام ارزی-اقتصادی در کشور رقمزدهایم. شک نکنید دلیل گرانیها تصمیمات غلط دولت پزشکیان است و شرایط جنگی تاثیری بر قیمتها ندارد.
دکتر محمدرضا یزدیزاده
تحلیلگر مسائل اقتصادی