بسیاری از کارشناسان براین باورند که سالانه ۲۵۰ همت یارانه در حوزه آرد و نان به سبب تخلفات این حوزه، کاهش کیفیت و افزایش ضایعات به هدر می‌رود، درحالی‌که یکسان‌سازی نرخ آرد و نان می‌تواند یکی از راهکارهای مؤثر در این حوزه باشد.
نان قوت غالب مردم در ایران است که روزانه بیش از ۴۰ درصد کالری موردنیاز ایرانیان را تأمین می‌کند و این روزها صحبت از آزادسازی قیمت نان و پرداخت یارانه به خانوارها نگرانی‌هایی ایجاد کرده است چراکه با نوسانات قیمت برخی کالاها، تقاضا برای خرید نان از سوی برخی دهک‌ها افزایش یافته است. هرچند کارشناسان حوزه آرد و نان معتقدند که با یکسان‌سازی نرخ از هدررفت ۲۵۰ همت یارانه این حوزه جلوگیری می‌شود.

سال ۱۴۰۱ دولت با هوشمندسازی واحدهای نانوایی به دنبال کنترل آرد مصرفی و جلوگیری از رانت و فساد در این حوزه بود، براین اساس نانوایان نان را با نرخی که از سوی دولت تعیین می‌شود باید به دست مردم برسانند و در مقابل دولت کمک‌هزینه جبرانی را در پایان فعالیت، روزانه به حساب نانوایان واریز می‌کند؛ اما با این حال شاهد فساد و رانت در این حوزه مبنی بر فروش آرد یارانه‌ای در بازار آزاد، فروش نان بالاتر از نرخ مصوب و محاسبه نایلون به جای قیمت نان و… هستیم که این امر نشان می‌دهد سامانه مدیریت هوشمند نان هم نتوانسته تاثیری در این موضوع داشته باشد.

کارشناسان حوزه آرد و نان اذعان می‌کنند که افزایش هزینه‌های تولید و پایین بودن قیمت نان منجر به هدررفت ۲۵۰ همت یارانه، کاهش کیفیت نان و افزایش ضایعات و دورریز شده است، درحالی‌که با یکسان‌سازی قیمت آرد و نان در بازار آزاد و طرح کالابرگ الکترونیکی، ۹۲ هزار واحد نانوایی برای جذب مشتریان بیشتر بدون افزایش قیمت به روش‌های نوین برای بهبود کیفیت نان مشغول رقابت خواهند شد.

همچنین بخوانید:

از گندم تا نانوایی؛ زنجیره‌ای که هر حلقه آن دچار نقص است

محمدرضا مرتضوی عضو انجمن صنفی آردسازان گفته بود که صنعت نان با تصمیم‌های غلط فقیر شده به این معنی که با تزریق نرخ‌های مصنوعی و دستوری، صنعت به سمت فقر حرکت کرده است و همواره این امر فعالیت صنف نانوایان را غیراقتصادی کرده است. گفتنی است به‌رغم پرداخت ۳۰۰ همت یارانه در این حوزه، بخشی از این ثروت سر از سفره مردم درنمی‌آورد.

همچنین بخوانید:

نان هم گران شد هم بی‌کیفیت

البته موضوع قیمت گندم، آرد و نان و تفاوت بیش از ۲۵ برابری آن یکی از چالش‌های این صنعت بوده که باید قیمت‌گذاری دستوری را هم به آن اضافه کرد. در همین خصوص ابراهیم شیخی معاون صنایع عمومی وزارت صمت در هفدهمین نمایشگاه صنعت نان گفت: این مدار توسعه‌نیافتگی صنعت نان منجر به زیان تمام زنجیره از دولت، مردم، تولیدکنندگان و نانوایان شده است و از طرفی بررسی‌ها نشان می‌دهد نان در کشور تا ۲۰ درصد به ضایعات تبدیل می‌شود؛ اما با این حال پرداخت یارانه مستقیم باید با بررسی نهادهای صنفی و ذی‌ربط در موقعیت‌های گوناگون انجام شود که به هدف اثبات کند.

راهکار ارتقای کیفیت و کاهش ضایعات نان چیست؟

محمد کرملو نایب‌رئیس اتحادیه نان سنتی تهران گفت: در تمام دنیا قیمت گندم بر مبنای کیفیت‌های مختلف متفاوت است و در کشور ما کیفیت گندم چند استان بالاست و باید همانند برنج قیمت آن متفاوت باشد.

همچنین بخوانید:

نان هم گران شد هم بی‌کیفیت

به گفته وی، در کشور ما چرخه گندم به گونه‌ای است که گندم‌های باکیفیت، کارخانجاتی که آرد نول مصرف می‌کنند در اختیار واحدهای قنادی قرار می‌گیرد و آرد دارای سبوس در اختیار واحدهای خبازی قرار می‌گیرد که این موضوع در کیفیت نان اثرگذار است.

کرملو ادامه داد: با توجه به عدم پرداخت یارانه طی ۲.۵ ماه اخیر به نانوایان، فشارهای تعزیراتی و درآمد نانوایان با مشکلات متعددی روبرو هستند و براین اساس نانوا آن‌طور که باید و شاید نمی‌تواند نان باکیفیت تولید کند.

این مقام مسئول با اشاره به تأثیر آزادسازی قیمت بر مصرف گندم بیان کرد: پیشنهاداتی در خصوص کاهش مشکلات و جلوگیری از هدررفت یارانه آرد و گندم مطرح است و صرفاً به دنبال آزادسازی نیستیم، بلکه با قیمت معقول و منطقی آرد تحویل نانوا دهند و در مقابل نرخ دستوری برای قیمت نان نداشته باشیم، هرچند آزادسازی به سبب ایجاد رقابت و ارتقای کیفیت می‌تواند صرفه‌جویی مصرف را به همراه داشته باشد.

نایب‌رئیس اتحادیه نان سنتی تهران افزود: فروش روزانه واحدهای نانوایی لواش و تافتون ۴ میلیون و ۶۰۰ هزارتومان است، درحالی‌که این میزان جوابگوی هزینه آنها نیست.

وی با بیان اینکه سالانه ۲۵۰ همت یارانه به حوزه گندم پرداخت می‌شود، گفت: با آزادسازی قیمت، طرح‌های مختلفی همچون پرداخت یارانه و کالابرگ مطرح شده است چراکه نان کالای استراتژیک کشور محسوب می‌شود که در شرایط کنونی فشار برخی دهک‌ها بر روی نان است. از این رو بارها در جلسات تنظیم بازار پیشنهاد داده‌ایم که قیمت کنونی آرد حذف و با نرخ معقول و منطقی در اختیار واحدها قرار بگیرد.

در حال حاضر در طرح کالابرگ معیشتی ۱۱ قلم کالای اساسی و مواد غذایی شامل شیر، پنیر، ماست، گوشت قرمز، گوشت سفید، تخم‌مرغ، برنج، روغن مایع، قند و شکر، ماکارونی و حبوبات تعریف شده است که بنا بر گفته کارشناسان این حوزه، نان می‌تواند جزء ۱۱ قلم کالای اساسی که ماهانه با شارژ کالابرگ الکترونیکی از سوی دولت در اختیار مردم قرار می‌گیرد، انجام شود.