تولیدکنندگان نهادههای کشاورزی ازجمله کود و سم میگویند که طی یک سال گذشته ،نتوانستهاند ارز موردنیاز برای واردکردن مواد اولیه را دریافت کنند.
آنها معتقدند که دراینباره، معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی ،هیچگونه همکاری نداشته و حتی به وظایف خودعملنکرده است، ازاینرو اکنون آنها تنها با ۳۰ درصد ظرفیت حقیقی خود به فعالیت ادامه میدهند که این امر سبب شده تا از تعداد نیروی کار خود بکاهند. بد نیست بدانیم بهعنوان نمونه، ظرفیت تولید سالانه ۲۷۰ هزارتن کود سولفات پتاسیم در کشور ایجادشده است. با توجه به اهمیت خودکفایی کشور در تولید این محصول اساسی در صنعت کشاورزی ، طی سالهای گذشته، سرمایهگذاری بخش خصوصی و حتی دولتی انجامشده تا کشور در مسیر خودکفایی این محصول قرار گیرد.
بر اساس برآورد موسسه تحقیقات خاک و آب، کل نیاز کشور به کود سولفات پتاسیم ۲۵۴ هزارتن بوده که در صورت تأمین بهموقع نهادههای تولید، شرایط خودکفایی در این محصول فراهم است. با توجه به عدم تکاپوی مواد اولیه تولید در این صنعت ( کارور پتاسیم) ،تولیدکنندگان کود سولفات پتاسیم، مواد اولیه را از کشورهای همسایه تأمین کردهاند.
بر اساس اطلاعات واصله، معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی از اول بهمنماه ۱۴۰۲ تا به امروز، ارز موردنیاز واردات مواد اولیه تولید این صنعت را تخصیص نداده و این صنایع را در آستانه تعطیلی قرارداده است.
این در حالی است که صنایع تولیدکننده کود، اعلام کردهاند که همه موارد موردنظر معاونت بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی، ازجمله تعهدات ارزی، تحویل کالای تولیدی به ارگانهای زیرمجموعه وزارت کشاورزی و … را انجام دادهاند.
صنایع تولیدکننده کود، با شرکت خدمات حمایتی کشاورزی بهعنوان شرکت تخصصی تأمین کود و سم وزارت جهاد کشاورزی، قرارداد رسمی دارند و باید همه محصولات خود را از این مسیر در اختیار کشاورزان قرار دهند. با توجه به تأمین نشدن ارز واردات مواد اولیه و نبود امکان خرید مواد اولیه، با ادامه این روند، واحدهای تولیدکننده این محصول مجبور به توقف تولید هستند که تحقق این امر، منجر به بیکاری ۲۰۰۰ نفر از کارگران آنها خواهد شد.
علاوه براین موارد، پرداخت ضرر و زیان مندرج در قرارداد با شرکت خدمات حمایتی کشاورزی، تولید نشدن این محصول متناسب با نیاز کشور، بحران تأمین کود سولفات پتاسیم در فصل زراعی جدید و خروج میلیونها دلار برای واردات سولفات پتاسیم آماده مصرف، از عواقب تأمین نشدن مواد اولیه تولید است.
باوجود ظرفیت تولید و خودکفایی در تولید این بخش از کودهای شیمیایی، ارز موردنیاز واردات محصول نهایی تأمینشده اما به واردات مواد اولیه تولید اختصاص نیافته است. در صورت تداوم این مسیر، تولید کود کشور تعطیل و باید برای تأمین کل نیاز کشور، از مسیر واردات اقدام شود.
ارز، پاشنه آشیل تولیدکنندگان نهاده کشاورزی شد
صیاد فرهادی، رئیس انجمن تولیدکنندگان کود شیمیایی، گفت: بانک مرکزی بخشنامهای صادر کرده که واردکنندگان سال های ۱۴۰۱ تا آخر ،۱۴۰۲ تفاوت ارزی میگیرند، درحالیکه ما واردکننده مواد اولیه هستیم و بههیچعنوان کود آماده وارد نمیکنیم ، پس این بخشنامه باید اصلاح شود.
فرهادی،افزود: برای واردات مواد اولیه از ابتدای سال ۱۴۰۲ تاکنون به ما ارز ندادند و این مسئله مشکلاتی را برای تولید کود شیمیایی در داخل کشور ایجاد کرده است و تولیدکنندگان داخلی بخشی از مواد اولیه خود را وارد میکنند.
وی، افزود: کارخانههای تولیدکننده کود شیمیایی داخل کشور، با حداقل ظرفیت کار میکنند و بااینحال، حتی اجازه صادرات هم نمیدهند.
فرهادی با انتقاد از اینکه بهبهانه یارانهای بودن ارز، اجازه صادرات نمیدهند ،گفت: این توجیه درستی نیست، زیرا زمانی که صادرات انجام میشود، این ارز با ارزش افزوده بیشتری، به کشور برمیگردد.
فرهادی بابیان اینکه تمام شعارهای سال که طی سالهای گذشته توسط مقام معظم رهبری اعلامشده، حول محور تولید بوده اما متأسفانه در دورههای جدید از تولیدکنندگان داخلی حمایت نمیشود.
به گفته رئیس انجمن تولیدکنندگان کودهای شیمیایی، نیاز مصرفی کشور ۵ میلیون تن است، اما تنها دو و نیم میلیون تن کالای شیمیایی استفاده میشود.
وی در مورد این که تخصیص نیافت ارز و گرفتن متفاوت ارزی، چه محدودیتهایی را در تولید کودهای شیمیایی ایجاد کرده ، گفت: اکنون کارخانهها، با ۳۰ درصد ظرفیت کار میکنند ومیزان تولید به روزانه به ۲۰ تن رسیده است.
فرهادی در پاسخ به این سؤال که چه انتظاری از وزیر جهاد کشاورزی دارید ،گفت: اطلاعاتی که به وزیر میرسد، درست نیست ایشان باید به نسبت مسائل بخش، دقیقتر باشند، شرایط وزارتخانه با کمیسیون کشاورزی که پیشتردرآن مشغول بود، فرق میکند.
نیاز یکمیلیون تنی کشاورزی کشور به کودهای آلی و زیستی
رئیس انجمن فرآوردههای زیستی نیز، گفت: طبق قانون باید ۳۰ درصد اعتبارات به بخش کودهای زیستی و عالی اختصاص مییافت که بههیچعنوان عمل نشده است.
محمدی، افزود: طبق برآورد های سازمان تحقیقات آبوخاک، باید سالانه یکمیلیون تن کودهای زیستی و آلی تولید شود که در این خصوص،حمایتی صورت نمیگیرد.
عضو هیئتمدیره انجمن تولیدکنندگان کود و سم درباره اهمیت اینگونه نهادهها ،گفت: بیماری بلاست برنج وجود دارد که میتواند اگر سم آن موجود نباشد در شرایط شرجی، تا ۷۲ درصد کل مزرعه برنج را از بین ببرد.
مشکلات نهاده کشاورزان تا آخر بهار جدیتر میشود
مسعود گیلآبادی در باره مشکلات ارزی تولیدکنندگان نهاده های کشور، گفت : افزایش نرخ نیمایی از سوی بانک مرکزی، تدارک نهاده کشاورزان را تا ۲۵ درصد کاهش میدهد.
رئیس انجمن تولیدکنندگان سموم کشاورزی، افزود: سهمیهبندیهای نادرست برای واردات مواد اولیه نیزبه مشکلات تولیدکنندگان داخلی افزوده است، وهمین مسئله،مشکلات ثبت سفارش فروش و نیز تشکیل شرکتهای صوری را به دنبال داشته است. وی، گفت: همچنین مجوزهای بیرویه واردات نیز صادر میشود که تهدیدی برای تولیدکنندگان داخلی است و تهدید ورود سموم پرخطر به کشور را بیشتر کرده است، این در حالی است که از سالها پیش، سیاست وزارت جهاد کشاورزی کاهش استفاده از سموم پرخطر بوده است.
گیلآبادی،افزود: از اسفند ۱۴۰۱ تا آخر سال ۱۴۰۲، از واردکنندگان مواد اولیه مابهالتفاوت ارزی میگیرند، این در حالی است که طبق قانون، از مواد اولیهای که با ارز ترجیحی وارد میشود، نباید مابهالتفاوت ارزی گرفته شود. به گفته این فعال کشاورزی، ثبت سفارشها تا ۷ ماه طول میکشد. به گفته گیلآبادی ، تغییر مرتب نرخ ارز هم مشکلاتی را برای تولیدکنندگان داخلی ایجاد کرده که مجبورند مواد اولیه خود را وارد کنند. وی تأکید کرد، مجموعه این مشکلات سبب میشود که تا آخر بهار، مشکلات تامین نهاده های کشاورزان ،جدیتر شود.