طی سال های گذشته، صرفاً روی کاغذ و پشت تریبون اعلامشده که شرکتهای خودروساز باید واگذار شوند، اما در عمل جز انتشار چند اطلاعیه و مصاحبه در خصوص واگذاری سهام مذکور، اتفاق دیگری نیفتاده است.
اگرچه از سالهای قبل بر خصوصیسازی خودروسازان تأکید شده اما همواره واگذاری سهام تودلی بهعنوان مقدمهای برای واگذاری شرکت عنوانشده است. در تعریف سهام تودلی، باید گفت که شرکتهای زیرمجموعه خودروسازان بهصورت مستقیم و غیرمستقیم سهام شرکتهای مادر را خریدهاند و به همین دلیل شرکت مادر همچنان در این سهام نقش دارد؛ این نحوه خرید سهام مانند یک کلاف پیچیدهای شده که طی سالهای گذشته جلوی اقدامات توسعه محور را گرفته است.
حال در جدیدترین گزارش، ایرانخودرو با صدور اطلاعیهای در کدال -به تاریخ نهم دیماه- تأکید کرده که قصد دارد بخشی از سهام تودلی خود را بفروشد. در این اطلاعیه ایرانخودرو اعلام کرده است که «با توجه به مفاد ماده ۲۸ دستورالعمل حاکمیت شرکتی، شرکتهای گسترش سرمایهگذاری ایرانخودرو سرمایهگذاری سمند، در نظر دارند معادل ۱۳.۹۶ درصد سهام شرکت ایرانخودرو را بهصورت تجمیعی (بلوکی) به اشخاص حقیقی یا حقوقی واجد شرایط با رعایت ضوابط و مقررات مربوطه واگذارکند. متقاضیان میتوانند برای اعلام آمادگی خرید و تکمیل فرمهای مربوطه، از تاریخ انتشار این آگهی به مدت پانزده روز، به معاونت اقتصادی گروه صنعتی ایرانخودرو واقع در کیلومتر ۱۴ جاده مخصوص کرج، شرکت ایرانخودرو مراجعه کنند.حائز توجه؛ شرایط ویژه عرضه واگذاری سهام ایرانخودرو، پس از تکمیل فرآیند قانونی از طریق سازمان بورس و اوراق بهادار به اطلاع عموم خواهد رسید. واگذاری سهام مذکور پس از احراز صلاحیت و اهلیت لازم، توسط مراجع قانونی، انجام خواهد شد. این آگهی هیچگونه حق و ادعایی را برای متقاضیان ایجاد نمیکند. ارائه فرمها صرفاً از طریق روش تعریفشده در این آگهی صورت میپذیرد».
واگذاری بلاتکلیف
نکته قابلتوجه آنکه، اگرچه ایرانخودرو چند وقت یکبار اقدام به صدور اطلاعیهای برای فروش شرکتها و سهام زیرمجموعه خود میکند، اما آنچه تاکنون رخداده ،خلاف این اطلاعیهها بوده است. طی سالهای گذشته، صرفاً روی کاغذ و پشت تریبون اعلامشده که باید سهام شرکتهای خودروساز واگذار شود اما در عمل جز انتشار چند اطلاعیه و مصاحبه در خصوص واگذاری سهام مذکور، اتفاق دیگری نیفتاده است.
چهبسا که طبق فرمان رئیسجمهور شهید، باید تا شهریورماه سال ۱۴۰۱ وضعیت واگذاری خودروسازان به بخش خصوصی تعیین تکلیف میشد اما این فرمان نیز مانند برنامه دولتهای پیشین، صرفاً روی کاغذ ماند.
نبود اراده دولتها برای واگذاری شرکتهای زیانده خودروساز، در حالی است که طبق گزارشهای قبلی ۳ شرکت ایرانخودرو، سایپا و پارسخودرو زیان انباشتهای بالغبر ۲۰۸ هزار و ۳۴۰ میلیارد و ۵۵۸ میلیون تومان دارند که البته این زیان، صرفاً مربوط به شرکتهای مادر بوده و اگر قرار باشد زیان شرکتهای زیرمجموعه نیز حساب شود قطعاً رقم بسیار بالاتری خواهد رفت.
بخش خصوصی تمایلی به خرید سهام خودروسازان ندارد
از سوی دیگر شرکتهای خودروساز روزانه در حال زیاندهی و مجبور به استفاده از وامها و اعتبارات دولتی هستند. در نهایت نیز این امر منجر به بدهی خودروساز هم به بانکها و هم به قطعه سازان شده است.
نکته دیگر آنکه ،بهدلیل قیمتگذاری دستوری خودرو و البته نبود شفافیت مالی، قاعدتاً بخش خصوصی تمایلی به خرید سهام خودروسازان نخواهد داشت، زیرا در حال حاضر که شرکتها با انواع و اقسام یارانهها و حمایتهای دولتی پشتیبانی میشوند، این حجم از زیان را بر جای گذاشتهاند، حال اگر قرار باشد با همین شرایط شرکت در اختیار بخش خصوصی قرار گیرد، قطعاً نتایجی بهتر از نتایج فعلی به دست نخواهد آمد.
با این شرایط، قطعاً اگر ارادهای از سوی متولیان نباشد، نهتنها بخش خصوصی واقعی برای خرید سهام خودروسازان پیشقدم نمیشود، بلکه واگذاری خودروسازان در یک حلقه زمانی گرفتار میشود؛ چهبسا که طی سالهای گذشته این اتفاق افتاده و دولتمردان صرفاً در دورهای که مسئولیت داشته باشند، تأکید کردهاند که سهام خودروسازان باید واگذار شود و پس از کنار رفتن از مسئولیت، پرونده جدیدی برای واگذاری بازشده و این فرایند به همین شکل ادامه یافته است.
ایجاد سایتهای خودروسازی با نیت سیاسی
موضوع دیگر آنکه دو خودروساز بزرگ کشور در حالی طی سالهای گذشته بهخصوص دهه ۸۰ ،اقدام به احداث سایتهای تولیدی در شهرستانهای کشور کردند که به اعتقاد برخی کارشناسان و حتی فعالان صنعت خودرو، ساخت تعدادی از این سایتها صرفه اقتصادی نداشته و بیشتر سیاسی بوده است.
در حال حاضر درمجموع، ایرانخودرو و سایپا ۷ سایت در شهرستانها دارند که ۵ سایت مشهد، تبریز، بابل، شیراز و کرمانشاه متعلق به ایرانخودرو و دو سایت ساوه و کاشان متعلق به سایپا است.
چندی پیش، ایرانخودرو اقدام به عرضه سهام و برگزاری مزایده برای فروش دو سایت کرمانشاه و بابل کرد اما با توجه به اینکه سایتها بیشتر جنبه سیاسی دارند، این مزایده به نتیجه خاصی نرسید.
در این رابطه نکته مهم آن است که وقتی سایت شهرستانها که در حال حاضر با کمترین ظرفیت در حال فعالیت هستند به فروش نمیرود، چگونه ممکن است سهام تودلی بدون مقاومت به فروش رسد؟!.
اینجاست که نیاز به یک اراده مستقل و مستحکم برای واگذاری خودروسازان بیشازپیش خودنمایی میکند؛ به این معنا که تا وقتی ارادهای برای شکست مقاومت مدیران چه در شرکتهای مادر چه در زیرمجموعهها، وجود نداشته باشد واگذاری خودروسازان به سرمنزل مقصود نخواهد رسید ومانند سالهای قبل در یک حلقه زمانی گرفتار خواهیم شد.
آذر ۲۵, ۱۴۰۴
آذر ۲۵, ۱۴۰۴
آذر ۲۵, ۱۴۰۴
آذر ۲۵, ۱۴۰۴
