دولت شهید رئیسی در اردیبهشت سال ۱۴۰۱ ارز ترجیحی ۴۲۰۰ تومانی را حذف کرد و به جای آن یارانه نقدی خانوارها را ۳ تا ۴ برابر کرد؛ اما اصلاحطلبان نسبت به آن اقدام دولت شهید رئیسی مواضع کاملاً انتقادی گرفته و دست به تخریب دولت میزدند. در ادامه نمونهای از اظهارات فعالان اصلاحطلب و رسانههای این جریان را بازنشر کردهایم. مقایسه آن مواضع اصلاحطلبان درباره حذف ارز ترجیحی در دولت شهید رئیسی با مواضع فعلی آنها در مورد حذف ارز ترجیحی در دولت مسعود پزشکیان نشانه میزان صداقت آنها است.
***
رئیسی سفرههای مردم را جمع کرد
با حذف ارز ترجیحی، ایران در آستانه تورم سهرقمی است
حذف ارز ترجیحی سیاست غلطی است
دولت رئیسی میخواهد به طور دستوری قیمتها را پایین بیاورد
دولت رئیسی آمار تورم را دستکاری میکند
کسی حرف دولت رئیسی را باور ندارد
جهش بالای قیمت کالاهای اساسی با حذف ارز ترجیحی
حذف ارز ترجیحی، شجاعت دولت نیست
رانت ارزی حذف نشده است
گرانیها پس از حذف ارز ترجیحی در تاریخ جمهوری اسلامی بیسابقه بود
با حذف ارز ترجیحی فقر ماندگار و فاصله طبقاتی بیشتر خواهد شد
رئیسی در مهار تورم موفق نیست
اکثر اقتصاددانان با حذف ارز ترجیحی مخالفند
در این شرایط اقتصادی نباید به دست به جراحی زد
با تفکر پوپولیستی تورم را افزایش دادند
تصمیم سخت دولت رئیسی از جیب مردم بود
حذف ارز ترجیحی سبب تشدید تورم میشود
پرداخت یارانه به مردم، فریبکاری است
حامیان حذف ارز ترجیحی از اقتصاد بیاطلاعند
آبروی ایران در دنیا میرود
مردم هر روز درماندهتر میشوند
حذف ارز ترجیحی فشار معیشتی فراوانی را به دوش اقشار محروم سوار کرد
رئیسی به صف گوشت و مرغ برود تا درد مردم را بفهمد
این تورم سرسامآور نشانه بیبرنامگی دولت رئیسی است
بسیاری از کالاها افزایش قیمت صد درصدی داشته است
امواج تنش اقتصادی خانوارهای کشور را درگیر کرده است
کارد به استخوان مردم رسیده است
حذف ارز ترجیحی باعث ایجاد تنش در بازار و گسترش بیسابقه نارضایتی در جامعه شده است
دولت با حذف ارز ترجیحی، کسری بودجه را افزایش داد
چرا هنوز فکر میکنیم با انداختن نانوا در تنور، قیمت پایین میآید؟
کوچک شدن سفرههای مردم، حذف اقلام خوراکی از سبد خانوادهها و فشار بیشتر به طبقات متوسط و ضعیف
مسئولان دولت سیزدهم متوهماند و مشکل روانی دارند
دولت رئیسی سفره مردم را کوچک کرد
آقای رئیسی دلار چنده؟
حذف ارز ترجیحی باید بعد از رفع تحریمها انجام میشد
رئیسی یارانهای که به مردم میدهد را پس بگیرد و به جایش جلوی تورم افسارگسیخته و شوک تورمی را بگیرد
آحاد جامعه به زیرخط فقر میروند
مردم کاهش و یا ثباتِ قیمتها را خواستارند
***
حذف ارز ترجیحی، شجاعت دولت نیست
محمد مهاجری
اینکه از حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی به عنوان حماسه ملی، شجاعت و پیروزی بزرگ تلقی کنیم، این شکلی نیست. این ارز مزایایی داشت که در شرایط اقتصاد بدون تحریم کاملاً جواب میدهد اما در شرایط اقتصاد تحریمی حذف آن عملاً راهی برای جبران کسری بودجه دولت بود که باعث افزایش تورم در جامعه شد. این کشور حدود سه سال گذشته به دلیل تحریمها تورم ۴۰ درصدی را پشت سر گذاشته و امروز موفقترین کار دولت میتوانست این باشد که تورم را در ۴۰ درصد نگه دارد اما کارشناسان میگویند تورم به ۶۰ درصد خواهد رسید و شاید تا آخر سال هم افزایش پیدا کند. به همین دلیل دولت در سیاستگذاری اقتصادی منسجم نبود و تیم اقتصادی دولت یکدست نیست.
جناب آقای رئیسی! در سخنان اخیر خود فرمودید: برخی از کشورهای اروپایی به دلیل گرانی کالاهای اساسی، روش تخصیص کوپن را برای توزیع کالا در پیش گرفتند. لطفاً دستور فرمایید کسانی که این مطلب را به شما گفتهاند، نام این کشورهای اروپایی را اعلام کنند.
نکته دیگر آنکه آقای رئیسی مرد تصمیم نگرفتنهاست. تنها تصمیم او درباره حذف ارز ۴۲۰۰ بود که آن هم دلایل دیگری داشت، هرچند تبعات این تصمیم را نیز بعداً نتوانستند حل کنند. ا آقای رئیسی هیچ تصمیم کلیدی و استراتژیک دیگری در دولت سیزدهم نگرفت.
رئیس بانک مرکزی یک توک پا تشریف ببرد دم مغازه ماستبندی محله و بپرسد: ماست روحانی سطلی چند بود؟ ماست رئیسی سطلی چند است؟ نرخ تورم دستش میآید.
***
رانت ارزی حذف نشده است
عبدالناصر همتی
توجیه اصلی دولت، قطع رانت بود، اما الآن دلیل رانت ِاختلاف ۲۰ درصدی نرخ ارز نیمایی با نرخ بازار آزاد چیست؟
نباید اجازه داد با فاصله گرفتن نرخهای نیما و بازار متشکل و آزاد، سفتهبازی و رانت تقویت شود. البته چاره اصلی در رفع سلطه مالی دولت است.
در این صورت، شوک سنگین قیمتی کالاهای اساسی در دو ماه گذشته به چه دلیل اتفاق افتاد؟ و چرا بعد از حذف ارز ۴۲۰۰ کالاهایی غیر از نان سنتی و دارو که هنوز مشمول ارز ۴۲۰۰ میباشند، قیمتشان بعضاً تا چند برابر رشد کرد؟ اگر مبنای قیمت این کالاها در بازار نرخ ارز نیمایی نبود، لذا، همانطور که قبلاً سؤال کردم، ولی پاسخی داده نشد، بهتر نبود مشخص شود قیمت آن کالاها در بازار دقیقاً معادل چه نرخ ارزی هستند و بعد از حذف ارز ترجیحی، آن کالاها دقیقاً با چه قیمتی و چه میزان گرانتر به دست مردم خواهند رسید؟
همچنین، همانطور که پیشبینی شد، علیرغم ادعای مسئولین مبنی بر تأثیر حذف ارز ترجیحی بر چند قلم محدود از کالاها، مشخص شد که افزایش قیمت این بخش از کالاها، تأثیر قابل توجهی بر سطح عمومی قیمتها (چه مستقیم و چه غیرمستقیم و خصوصاً با اثرگذاری بر قیمتهای نسبی) در بازار دارد.
***
گرانیها پس از حذف ارز ترجیحی در تاریخ جمهوری اسلامی بیسابقه بود
حزب اتحاد ملت
جامعه این روزها شرایط سخت و ناگواری را از سر میگذراند و آحاد مردم زیر فشارهای کمسابقه معیشتی قرار گرفتهاند و آینده ایران عزیز ما به علت بیتدبیریها از هر جهت نگرانکننده و دستخوش بحران به نظر میرسد.
ملت با ناباوری شاهد آن هستند که دولت با عقبنشینی از مسئولیتهای اجتماعی خود، به یکباره دست به اجرای سیاستهایی زده که آنها را به سرعت از حداقلهای گذران زندگی محروم میکند. سیاست رهاسازی قیمتهای کالاهای اساسی مردم خصوصاً نان، روغن، لبنیات، مرغ، تخممرغ و… در شرایط فقدان نظام حکمرانی توسعهگرا، بدون توجه به ابعاد اجتماعی و سیاسی کشور و نیز بدون توجه به شرایط زمینهای داخلی و خارجی، سرنوشتی جز قرار گرفتن در زمره تجارب شکستخورده پیشین در ایران و دیگر کشورهای جهان نخواهد داشت. پیامد سیاست آزادسازی قیمتها به شکل کنونی، افت معنادار سطح درآمدی و اقتصادی طبقات ضعیف و نیز بخش مهمی از طبقات متوسط کشور خواهد بود که با این سیاستها به سمت فقر و محرومیت بیشتر رهنمون میشوند.
دولت مستقر اصلاح نظامهای حکمرانی را با اصلاح قیمت برخی کالاهای ضروری و نهادههای اصلی مؤثر در زندگی روزمره مردم آغاز کرده و بدان نام اصلاح اقتصادی یا جراحی اقتصادی گذارده است، این مجموعه اقدام در حالی صورت میگیرد که نظام اقتصادی کشور در شرایط بحرانهای درونی مزمن (رکود مستمر، تورم شدید، بیکاری، گسترش روزافزون فقر، افزایش مداوم نرخ ارز، محدود شدن طرفهای تجاری کشور و…) و بحرانهای بیرونی (تحریم، روابط خارجی محدود و پرتشنج با جهان خارج، محدودیت شدید تعاملات مالی پولی و بانکی بینالمللی، در لیست سیاه افای تی اف قرار گرفتن کشور و…) قرار دارد.
در ادبیات سیاستی-اصلاحی اقتصادی معمولاً توصیه میشود اقدامات اصلاحی باید در شرایط آرام و پر ثبات داخلی و خارجی صورت گیرد وگرنه با مخاطرات فراوانی مواجه و به شکست منجر میگردد و طبعاً بر میزان بحرانها میافزاید به نظر میرسد دولت فعلی در شرایط نامناسب داخلی و خارجی دست به مداخلات قیمتی زده که حاصلش وخامت بیشتر شاخصهای مهم در یکی دو ماه اخیر بوده و در ماههای آتی هم ادامه خواهد یافت.
کاری که بهعنوان حذف ارز کالاهای اساسی صورت گرفت و در عمل به گرانی بسیاری از اقلام خوراکی و حتی دارویی منجر شد و در آستانه گرانی نان بهعنوان آخرین سنگر مقاومت در برابر گرسنگی فراگیر متوقف شد، در این ابعاد و شرایط در تاریخ جمهوری اسلامی بیسابقه بود و نشان داد که وقتی سیاستهای سنجیده علمی جای خود را به شعارهای آغشته به عوامگرایی و فریب بدهد، چگونه میتواند تغذیه و سلامت آحاد ملت را آماج حمله قرار دهد.
نتیجه یک سال فعالیت دولت سیزدهم در حوزه اقتصاد، بریده شدن نان مردم و کوچک شدن سفرهها بوده است.
***
اکثر اقتصاددانان با حذف ارز ترجیحی مخالفند
مسیح مهاجری
اینکه ادعا میشود اکثر کارشناسان اقتصادی، اصلاح نظام پرداخت یارانهها را اجتنابناپذیر میدانند برمبنای کدام نظرخواهی و نظرسنجی است؟ تقریباً تمامی اقتصاددانان نهادگرا که اتفاقاً از چهرههای مذهبی و خوشسابقه در انقلاب هستند حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی را کلاً قبول ندارند. اقتصاددانان لیبرال هم که قاعدتاً بهلحاظ نظری باید مدافع طرح باشند درباره زمان و نحوه اجرای آن تردیدهای جدی دارند.
افزایش شدید قیمتها و وارد شدن فشارهای کمسابقه به مردم برای گذران زندگی، از موارد منفی کاملاً مشهود و برجسته در کارنامه دولت سیزدهم است که تقریباً همه چیز را تحتالشعاع خود قرار داده است. این ضعف، بهقدری نمایان است که حتی نمایندگان مجلس یازدهم نیز علیرغم اینکه همراه و همفکر دولت هستند بشدت به آن معترضند و این اعتراض را در صحن علنی مجلس با صدای بلند فریاد میزنند. بخشی از این ضعف به عدم کارآمدی وزرای اقتصادی دولت سیزدهم مربوط میشود به طوری که در اولین سال عمر این دولت یک وزیر مجبور به استعفا شد و سه وزیر از مجلس همسوی دولت کارت زرد گرفتند که البته یکی از آنها با استفاده از رانت رئیس مجلس از استیضاح و برکناری نجات یافت. حق این بود که خود رئیسجمهور طبق وعدهای که داده بود این وزرای ضعیف را برکنار میکرد، ولی متاسفانه به این وعده عمل نکرد.
***
در این شرایط اقتصادی نباید به دست به جراحی زد
مهدی پازوکی
در شرایطی که نرخ تورم، فزاینده بوده و بیکاری و رکود، اقتصاد را فراگرفته و نیز، تعامل کشور با جامعه جهانی به شدت کاهش یافته، هیچگاه اقدام به این دست جراحیها نمیکنند.
***
با تفکر پوپولیستی تورم را افزایش دادند
حمیدرضا جلایی پور
همان پوپولیستهای دوره احمدینژاد آمدند و شعار دادند که مشکلات جامعه، اصلاً به تحریمها ارتباطی ندارد. در این میان بخشی از مردم هم با انتخابات، قهر کردند و «دولت یکدست» تشکیل شد؛ اما امروز یک سال از تشکیل این ساختار یکدست میگذرد، تورم از مرز ۴۰ در صد در حال پشت سر گذاشتن رکوردهای ۶۰ درصدی و نرخ ارز از ۲۳ هزار تومان به ۳۱ هزار تومان برای هر دلار رسیده است.
***
تصمیم سخت دولت رئیسی از جیب مردم بود
علی صوفی
من هیچ زمانی را مثل این دوران ندیدم که بازار اقتصاد آنقدر آشفته و بیصاحب باشد. ارز یارانهای را حذف کردند و کالاهای یارانهای قیمتهایش آزاد شد اما توجه نکردند قیمتها روی دیگر خدمات اثر میگذارد، اینکار یک «دو، دوتا؛ چهارتا کردن است» آقای رئیسی بسیار ساده با مسائل برخورد میکند فقر مطلق را گفتند که باید تا پایان سال ۱۴۰۰ از بین برود اما شاخصها را نگاه کنید، نرخ فقر مطلق از قبل به مراتب بالاتر رفته است. این کارها شعاری نیست که! این کارها سازوکار سیستمی دارد و تفکر سیستمی میخواهد.
دوستان با چه سازوکاری میخواهند تصمیم سخت بگیرید؟ در تصمیم سختشان سختی را خودشان تحمل میکنند یا مردم؟ این چه شعار قهرمانانهای است که سر میدهند و میگویند تصمیمات سخت میگیریم از قدیم گفته شده «خرج که از کیسه مهمان بود حاتم طلایی شدن آسان بود»! امروز دلار ۳۰ هزار تومان شده است و دلشان خوش است. چراکه تفکرشان این است یک چیزی پیدا کنند و شعار دهند.
مردم دارند جلز و ولز میکنند برای اعتراض به خیابان میآیند و هر روز هم مشخص است وضعیت قیمتها، تورم و بیکاری بدتر میشود که بهتر نمیشود، همه شاخصهای اقتصادی منفی است و فقط مردم در این میان تحت فشار هستند. دقیقاً الآن دولت دست در جیب مردم کرده است. اینکه دولت میگوید «باید تکیه ما به داخل باشد» معنایش این است که چون نمیگذارند نفت بفروشیم بنابراین درآمد نفتی نخواهیم داشت و کسری درآمد دولت را از افزایش مالیات، تورم و گرانی تأمین میکنیم. این آقایان آنقدر دارند در این ناکارآمدی خودشان دست و پا میزنند که به چنین حرفهای بیمبنایی متوسل میشوند.
***
حذف ارز ترجیحی سبب تشدید تورم میشود
غلامرضا نوری قزلجه
وقتی بحران پررنگ میشود، به این معنی است که خیلی کارهای اجرایی و تصمیمها اشکال دارند. اینکه دولت تصمیم به حذف ارز ترجیحی گرفت، اینکه تحریم هستیم، اینکه عدهای از وزیران دولت نتوانستهاند کارنامهای قابلقبول داشته باشند، اینکه دلالان همچنان فضا را برای دلالی مهیا میبینند و… همه این موارد در بروز و ظهور مشکلات عدیده فعلی تاًثیری مستقیم دارد. با این توضیح که اصلاح ساختار و برطرف شدن مواردی که ذکر شد، بهقاعده نباید دشوار باشد.
فقط کافی است، تلاشی توأم با واقعبینی داشته باشیم تا بتوانیم گرههای اقتصادی را باز کنیم. ما هنوز نمیدانیم حذف ارزی در شرایطی که با تورم بالای ۴۰ درصد مواجهیم، نهتنها نمیتواند مشکلی را حل کند که بلکه باعث بیشتر شدن مانعها و درنتیجه گرانتر شدن کالاهای مصرفی مردم میشود. این تصمیم کاری کرد که در برخی اقلام حتی شاهد رشد قیمت بالای ۲۰۰ درصدی باشیم. الآن هم دیر نشده است و باید تصمیمی عاجل برای مدیریت ارز در داخل شود.
***
پرداخت یارانه به مردم، فریبکاری است
عباس عبدی
هرگونه پرداخت ریالی به مردم در شرایط تورمی دورقمی و بالا و نیز پرداخت به عدهای از مردم و نه همگان، نوعی فریب دادن مردم و کسب پول برای تأمین بودجه دولت است و هیچ هدف مثبت بلندمدتی برای اقتصاد ندارد و فقط بیاعتمادی مردم را بیشتر میکند.
درباره تورم هم گزارشهای مرکز آمار و هم بانک مرکزی قابل استفاده است. ولی جزئیات این گزارشها مهمتر است، یعنی سهم هر بخش از کالاها در تورم را باید دقت کرد، برای نمونه هنگامی که تورم ۵۰ درصد است ولی تورم مواد خوراکی تا ۸۰ درصد میرسد، یعنی فشار تورم به طبقات پایین خیلی بیش از ۵۰ درصد است، شاید ۶۰ تا ۷۰ درصد باشد ولی برای طبقات مرفه این فشار کمتر از ۴۰ درصد است. دریافت دقیقی که از خواندن این گزارش میشود با صد بار رفتن به مراکز خرید به دست نخواهد آمد.
اگر تورم را به زیر ۱۵ درصد و ترجیحاً زیر ۱۰ درصد رساندید و اگر سالانه یک میلیون یا حتی ۸۰۰ هزار شغل اضافه کردید و اگر رشد اقتصادی پایدار (نه یک سال) حداقل ۶ درصد ایجاد کردید که طبعاً اینها نیازمند سرمایهگذاری کلان و ثبات در سیاستهای علمی در حوزه اقتصاد است، مردم از شما حمایت جدی خواهند کرد.
***
حامیان حذف ارز ترجیحی از اقتصاد بیاطلاعند
مصطفی هاشمی طبا
مسیری که امروز دولت سیزدهم در توزیع یارانه نقدی در پیش گرفته، مسیری امتحانپسداده است و ویرانیهای آن هنوز مقابل چشم همه ما است. در این بین، دولت اصرار دارد این بیقانونی و اقدام اشتباه را بهصورت قانون نیز درآورد! مسئله تورم و پایین آمدن ارزش پول خیلی سرعت گرفته است. فرد وقتی خرید میرود میفهمد پولش خیلی بیارزش شده است و این وضعیت متأسفانه ادامه دارد. گرچه پیش از این صحبت میشد که معیشت مردم قدری بهتر شود اما الآن دیگر صحبتی از این مسئله هم نمیشود.
کسانی که فکر میکنند اینک در ایران یک جراحی اقتصادی اتفاق افتاده، افرادی هستند که یا از مشکلات اقتصادی بیاطلاع هستند یا آنکه اقتصاد را در آینه اعداد و ارقام پولی میبینند؛ اقدام اخیر هرچه باشد، هرگز جراحی اقتصادی نیست و شاید با این اقدام، روند حراجی پول ملی سرعت گیرد.
***
***
آبروی ایران در دنیا میرود
محمدتقی فاضل میبدی
بارها گفتهام که بدترین مسئله در جامعه ما فقر و تورم است که صدها آسیب اجتماعی به بار میآورد. زیر پوست این جامعه چه میگذرد و چه خلافهایی رخ میدهد و چه گناههایی جریان دارد که خدا میداند که صد برابر بدتر از بیحجابی و بد حجابی است چرا به این حوزه توجه نمیشود. سقط جنینهایی که در جامعه صورت میگیرد و نامشروع است و کسی متوجه ریشه این جریانات نیست. آمار کسانی که به دلیل فقر و مشکلات خودکشی میکنند و یا آمار قتلهای خانوادگی بسیار بالا است چرا کسی به این موارد توجه نمیکند؟ چرا آمار اختلاسها و آمار خروج ارز از کشور در خطبهها، بلند نمیشود؟ گناه و مشکل و درد این مسائل هستند زنی که در خیابان راه میرود مشکل مملکت نیست این زن را میگیرند و با ضرب و شتم به زور وارد ماشین میکنند و این تصاویر برای کشور هزینه دارد و آبروی ایران را در دنیا میبرد.
***
مردم هر روز درماندهتر میشوند
پروانه سلحشوری
به نظرم اساساً پرداختن به موضوع گشت ارشاد از طریق رسانههای داخلی و چه خارج و چه حتی از سوی خود اصولگرایان، بیشتر برای به حاشیه بردن مسائل اصلی کشور است. الآن مسائل اقتصادی واقعاً تابوتوان مردم را گرفته است؛ همین چند روز پیش یک خانواده پنجنفره خودکشی کردهاند. به نظر من اینها مسائل اصلی هستند و باید برجسته شوند؛ کشوری که هر روز به سمت فقیرتر شدن میرود و مردم هم هر روز درماندهتر میشوند. به نظرم باید به اینها فکر کرد، وگرنه این بحث حجاب مسئلهای ۴۰ ساله است که هرچند وقت آن را به شکلی مطرح میکنند و دوباره فشار آن کم میشود. باید دید اینکه الآن فشار اجتماعی را روی مردم زیاد میکنند، بیشتر به چه دلیل و با چه هدفی است؟ من فکر میکنم میخواهند مسائل اصلی را به حاشیه ببرند که ما درگیریها و دغدغههای اصلی مردم و بهخصوص طبقه فرودست را نبینیم، هرچند که این شرایط کمر طبقه متوسط را هم شکسته است.
***
رئیسی به صف گوشت و مرغ برود تا درد مردم را بفهمد
حسین کمالی
آقای رئیسی که با شعار حمایت از ضعفا آمده باید نشان دهد که چقدر در حل این مسائل جدی است. وضعیت امروز آرد و نان و نحوه حذف ارز ترجیحی خلاف وعدههای دادهشده ایشان است.
رئیسجمهور میتواند با حضور در صف گوشت و مرغ و یا تخم مرغ و میادین میوه و ترهبار و حتی یک پرسش و پاسخ ساده از رانندگان وسایل حملونقل عمومی در جریان میزان رضایتمندی و امیدواری مردم به دولت و اقدامات آن قرار گیرد.
درباره اصلاح ساختار اقتصادی و اینکه جراحی اقتصادی در حال انجام است و جامعه باید تبعات آن را بپذیرد، همچنان واقعنگری وجود ندارد. یا در خصوص تکنرخی کردن ارز هم همین شرایط وجود دارد. در حال حاضر ارز آزاد، ارز توافقی، ارز نیمایی و ارز ۴۲۰۰ تومانی در کشور وجود دارد. به عبارتی ۴ نرخ ارز در کشور داریم. این در حالی است که ارز دستگاهها و نهادهای خاص هم وجود دارد که برای آن هیچ نرخی در محاسبات بودجهای منظور نشده است. حال در چنین شرایطی شما چگونه میتوانید جراحی اقتصادی انجام دهید؟
اگر قرار باشد پیشاپیش مریض زیر دست جراح بمیرد و جراحی به بهبود حال بیمار ختم نشود، میتوان مدعی شد که این جراحی نیست.
در عرضه مرغ و تخم مرغ هم وضعیت نامناسب است. گوشت قرمز هم اوضاع خوبی ندارد. حتی اقلامی که دولت مسئول تأمین و توزیع آن است و در سیستم دولتی قرار میگیرند نیز افزایش قیمت سرسامآوری دادهشده است. این همه را چگونه میتوان جراحی اقتصادی نامگذاری کرد.
***
این تورم سرسامآور نشانه بیبرنامگی دولت رئیسی است
محمود صادقی
آیا این تورم سرسامآوری که هر روز مردم با آن مواجه میشوند و قیمتها تغییر میکند و به صورت شتابان افزایش پیدا میکند، در چارچوب یک برنامهریزی است؟
***
رئیسی سفرههای مردم را جمع کرد
مصطفی درایتی
آقای رئیسی از اقتصاد و اداره کشور چیزی نمیدانست. نگاه مشخصی هم در صحبتها و در برنامهها از ایشان ندیدیم. این باعث شد از افرادی استفاده کند که از آنها هم برنامه مشخصی در مدیریت کشور ندیدیم. به همین جهت یک ناهماهنگی در کادر اقتصادی آقای رئیسی دیده میشود. طبیعتاً نتیجه یک دولت ضعیف با یک کادر اقتصادی ناتوان به اضافه موانعی که سر راه وجود دارد، همین وضعیتی است که امروز مشاهده میشود. عملکرد دولت رئیسی این ناامیدی را کاهش نداده بلکه افزایش هم داد. نه تنها نتوانست سفرههای مردم را باز کند بلکه سفرههای مردم را جمع هم کرد. اصلاً این طور نیست که بگویند ما چهار قلم را گران کردیم. وقتی مدیر اقتصادی کشور توجه نمیکند که گرانی به این چهار قلم محدود نخواهد شد و به خیلی از کالاهای دیگر سرایت میکند، این تصمیمات نشان میدهد که اگر میخواستند این جراحی را انجام دهند دست آدمهای ناشی نمیدادند.
***
بسیاری از کالاها افزایش قیمت صد درصدی داشته است
غلامرضا تاجگردون
من مخالف حذف ارز ۴۲۰۰ از اقتصاد کشور نیستم و دولت قبل باید روی پرداخت آن نظارت میکرد تا دست رانتخوارها به آن نرسد، اما در حال حاضر نیز باید در نظر داشت وقتی دولت با کسری بودجه مواجه است و ماهانه هم مبلغ قابلتوجهی یارانه میدهد و در عین حال بسیاری از کالاها نیز افزایش قیمت صد درصدی داشته، قرار است این تفاوت قیمت را چه کسانی جز مردم پرداخت کنند؟
هیچکس با حذف ارز ترجیحی در شرایطی که ایجاد کرده بود مخالف نیست، اما اکنون دولت نیز برنامه مدونی برای اقتصاد ندارد؛ یعنی گام بعدی دولت در این زمینه مشخص نیست. همه کسانی که در زمان تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی به جهانگیری تبریک میگفتند اکنون منتقد او هستند و این روند در خصوص آقای رئیسی نیز در آینده اتفاق میافتد.
***
امواج تنش اقتصادی خانوارهای کشور را درگیر کرده است
کمیسیون زنان بنیاد باران
بعد از تصمیم دولت و مجلس برای هدفمندی یارانهها و حذف پایه دلاری ۴۲۰۰ تومانی، امواج تنش اقتصادی خانوارهای کشور را درگیر کرده آنگونه که با یک افزایش ۶۰ تا ۷۰ درصدی در اقلام پایه معیشت روبه رو هستیم! این مهم با هر اقدام دولت در جهت هدفمندی یارانههای عمومی و پرداخت مبالغ خاص تحت عنوان یارانه نقدی، فشار تورمی بر مردم را بیشتر و بیشتر کرده است!
***
حذف ارز ترجیحی باعث ایجاد تنش در بازار و گسترش بیسابقه نارضایتی در جامعه شده است
جبهه اصلاحات ایران
به دنبال اقدامات اجرائی دولت در آزادسازی نرخ پارهای از کالاهای اساسی که باعث ایجاد تنش در بازار و گسترش بیسابقه نارضایتی در جامعه شده است. هیچگونه نشانهای از بهبود معنادار، ولو اندک، در وضعیت عمومی کشور و معیشت مردم به چشم نمیآید تا بتوان آن را به عامل “تغییر مدیریت” کشور نسبت داد. انجام هر اقدام اصلاحی در ساختارهای اقتصادی، به فرض صحت طراحی و اجرای آن که در خصوص اقدام اخیر دولت محل تردید فراوان است، باید با تابآوری جامعه هماهنگ باشد. از نظر ما با توجه به تورم بالا و شرایط سخت جامعه، هر نوع اصلاح ساختاری در اقتصاد ایران و آزادسازی احتمالی قیمتها (به فرض صحت) باید پس از اجرای پنج راهکار و سیاست مذکور و افزایش درآمد سرانه کشور و بازسازی قدرت خرید مردم و البته به صورت تدریجی و مرحله و مرحله به انجام برسد. اصلاح ساختاری نه صرفاً با هدف تغییر روش پرداخت یارانه بلکه باید با هدف تجهیز منابع برای رشد و توسعهٔ شتابان و فراگیر و پایدار کشور باشد.
***
دولت با حذف ارز ترجیحی، کسری بودجه را افزایش داد
حسین مرعشی
من جراحی اقتصادی ندیدم و اسم این اقدام را جراحی اقتصادی نمیگذارم. مردم ۸ سال با تورم ۴۰ درصدی زندگی کردند و حال نمیتوان با دادن یارانه ۳۰۰ و ۴۰۰ هزار تومانی به آنان گفت که باید با تورم ۶۰ درصدی زندگی کنید. چنانچه که دولت با حذف ارز ترجیحی، کسری بودجه را افزایش داد.
***
کوچک شدن سفرههای مردم، حذف اقلام خوراکی از سبد خانوادهها و فشار بیشتر به طبقات متوسط و ضعیف
حزب ندای ایرانیان
گرچه در ایام تبلیغات انتخاباتی شاهد وعدههای مکرر جناب آقای رئیسی و تیم همراهشان برای برطرف کردن مشکلات معیشتی مردم بودیم، اما آنچه در عمل اتفاق افتاد کوچک شدن سفرههای مردم، حذف اقلام خوراکی از سبد خانوادهها و فشار بیشتر به طبقات متوسط و ضعیف جامعه بود.
در مقام دیدهبان مسیر حرکت دولت، با صراحت میگوییم که با استمرار وضع فعلی، دورنمای روشن و مثبتی دیده نمیشود و بیم آن وجود دارد که در صورت عدم تدبیر مناسب، شاهد اتفاقات ناگوارتری در عرصه حکمرانی کشور باشیم.
***
مسئولان دولت سیزدهم متوهماند و مشکل روانی دارند
غلامعلی جعفرزاده ایمن آبادی
الآن دیگر درگیری و دعوای فلانی و فلانی اصلاً مطرح نیست؛ موضوع نان و جان مردم است! دولت برای افزایش قیمت کالاها و حذف ارز ترجیحی و دست بردن در جیب مردم از مجلس مجوز گرفت! به محض انتشار سند بودجه ۱۴۰۱ حنجرهمان پاره شد بس که هوار زدیم که مگر میشود مالیات را از ۲۱۸ میلیارد تومان به ۶۵۰ هزار میلیارد تومان افزایش داد؟! این مصداق بارز زدن جیب مردم است!
اغذیهفروشیها در حال ورشکستگی و تغییر شغل هستند، چون دیگر مردم توانایی خرید یک عدد ساندویچ را هم ندارند! هرچقدر فحش و بد و بیراهی که به نظام و جمهوری اسلامی میدهند مقصرش عبدالملکی و دولت ابراهیم رئیسی است! مسئولان متوهماند، مشکل روانی دارند و باید بروند تست سلامت روان بدهند. این فرد در کمال پررویی میگوید گران شدن دلار ربطی به تحریمها ندارد!
***
دولت رئیسی سفره مردم را کوچک کرد
محمود واعظی
مهم این است که اجازه ندهند گرانی بیش از این پیش برود و هر چه زودتر ترمز دستی آن را بکشند. الآن همه اجناس گران شده است. چه آن چهار قلم، چه اجناس دیگر، چه خدمات، همه گران شده است. کاری که انجام میدهند را به عنوان طرح تحول اقتصادی نمیبینم. دوران ما ۲۵ قلم کالا سوبسید میگرفت، ما آن را رساندیم به ۷ کالا؛ یعنی همین کار خرد خرد انجام شد بدون اینکه شوک به جایی وارد شود. گرانیها امروز تا حدی افزایش پیدا کرده است که این ۳۰۰ یا ۴۰۰ هزار تومان جواب نمیدهد. آنقدر سفره مردم کوچک شده که باید راهحل دیگری پیدا کنند.
***
حذف ارز ترجیحی باید بعد از رفع تحریمها انجام میشد
علی مطهری
فشاری که بر مردم وارد شده قابل انکار نیست. چراکه افزایش شدید قیمت چند کالای اساسی منحصر به این کالاها نخواهد بود و در سایر کالاها و خدمات اثر میگذارد. این روزها دیده میشود که یک افزایش قیمتی در همه کالاها و خدمات رخ داده است.
معتقدم بهتر بود قانون حذف ارز ترجیحی در شرایط ثبات اقتصاد کشور انجام میگرفت، این طرح باید به طور طبیعی بعد از رفع تحریمها آغاز میشد. شاید، چون افق روشنی برای توافق و احیای برجام وجود نداشته است.
***
رئیسی یارانهای که به مردم میدهد را پس بگیرد و به جایش جلوی تورم افسارگسیخته و شوک تورمی را بگیرد
معینالدین سعیدی
با توجه به شرایط فعلی، جراحی اقتصادی که تیم اقتصادی آقای رئیسی پیگیری میکنند، منجر به مرگ بیمار خواهد شد. ما خواهشمان این است آقای رئیسی یارانهای که میخواهند به مردم دهند پس بگیرند و به جایش جلوی تورم افسارگسیخته و شوک تورمی گرفته شود. این اتفاقاتی که در بازار به دلیل شرایط اقتصادی خاص رخ میدهد، طبقه مستضعف را حذف میکند و این عملاً خط قرمز نیست بلکه خط مرگ و زندگی است.
***
مردم کاهش و یا ثباتِ قیمتها را خواستارند
احمد زیدآبادی
مردم، اما کاهش روند افزایشی قیمتها را نه حس میکنند و نه برایشان اهمیت دارد. آنها کاهش و یا ثباتِ اصل قیمتها را خواستارند و این با هیچ ابزاری ممکن نیست. جامعهٔ ایرانی تاب افزایش قیمتها را از دست داده است.
***
با حذف ارز ترجیحی، ایران در آستانه تورم سهرقمی است
مرتضی افقه – لطفعلی بخشی – محمد ستاریفر – محمدحسین شریفزادگان – علی قنبری – حجتالله میرزایی (نامه ۶۱ اقتصاددان به شهید رئیسی)
با حذف ارز ترجیحی واردات کالاهای اساسی، روند آشفتگی اجتماعی و نگرانی عمومی مردم از تأمین معیشت و پایداری کسبوکارهای خود، به مرحله انفجاری رسیده است. نرخ ارز با روندی پرشتاب افزایش یافته تا رکورد جدیدی در تورم ماههای ابتدای سال و افزایش نرخ ارز بر جای گذارد. ایجاد شوکهای متعدد و تشدید بیثباتی اقتصاد کلان از سوی سیاستگذاران رسمی «جراحی و اصلاحات اقتصادی» و «تصمیمهای سخت برای اقتصاد» نامگذاری شده است بیآنکه درباره نتایج و پیامدهای پردامنه این تصمیمات اندیشیده شود و بیآنکه درباره آغاز و پایان، دامنه و چارچوب و عمق این جراحی و گامهای بعدی یا پیامدهای این جراحی سخنی با مردم گفته شود. پیشنیازها و لوازم ناگزیر جراحی اقتصادی، چون ساختار و کارکرد حکمرانی، برخورداری از سطح مناسبی از اعتماد و مقبولیت عمومی و نیز برقراری ثبات اقتصادی به کلی مورد بیتوجهی واقع شدند. در ماههای گذشته با وجود محدودیتهای غیررسمی برای رسانههای مستقل، بسیاری از کارشناسان، صاحبنظران اقتصادی و اجتماعی، مدیران و صاحبان کسبوکارها هشدارهای متعددی درباره نتایج هولناک انفعال در سیاست خارجی و سیاستهای نااندیشیده و پراشتباه اخیر اعلام کردهاند.
این سیاست دولت که «جراحی اقتصادی» نامگذاری شده، بسیار شتابزده و بدون تمهید مقدمات اجرایی لازم برای جبران خسارت تولیدکنندگان و مصرفکنندگان اجرا شده و فقط یک اقدام موقت برای حل مشکل عاجل کسری بودجه در شرایط تحریم و بحران جهانی قیمت مواد غذایی است و آن را نمیتوان برنامه اصلاحات اقتصادی نامید.
هشدار ما به دولتمردان این است که وضعیت کشور بسیار شکننده است و اصرار بر حذف یارانهها در این دوران فلاکتبار، کاسه صبر مردم را لبریز خواهد کرد و نظام و دولت را رویاروی مردم قرار خواهد داد. رویارویی که برای هر دو سوی این مقابله میتواند بسیار پرهزینه باشد. متاسفانه شاخصها و شواهد بیان شده، تنها اعدادی روی کاغذ نیست بلکه حکایت جانکاه از میان رفتن امید، افق روشن و فضای مناسب برای تولید و فعالیت کسبوکارها، فقر فزاینده و کاهش مستمر قدرت خرید و کوچک شدن سفره معیشتی مردم است. نتیجه روشن مواجهه طولانی با این تورم مهیب و غولآسا و افزایش مداوم نرخ ارز، احساس بیقدرتی اجتماعی و زوال تدریجی است. نابرابری و شکاف درآمدی و دارایی برآمده از تورم و فساد و کژکارکردی سیاستهای مالی و پولی، اعتماد و همزیستی را به کینه و نفرت میان برندگان و بازندگان این روند و گسیختگی و تخریب سرمایه اجتماعی بدل کرده است. از سوی دیگر متاسفانه در فضای کنونی کشور که ردای تقدس بر سیاستگذاری اقتصادی و اجتماعی پوشانده شده است، هر انتقادی از دولت نشانه توطئهای خبیثانه علیه نظام تلقی میشود و طرح صریح این مسائل از سوی محافل کارشناسی یا دانشگاهی میتواند پرهزینه باشد؛ اما دشوارتر از آن قبولاندن این واقعیت به حاکمان و سیاستگذاران است که روزگار سخت مردم ایران هماکنون محصول سوءتدبیر آنها در درازمدت است. بسیار سادهاندیشانه است اگر ریشه این نابسامانی را صرفاً در عوامل اقتصادی و مالی همچون کسری بودجه بزرگ و فزاینده جستوجو کنیم. مسائل اقتصادی و اجتماعی ما ازجمله، تخریب و زوال منابع طبیعی و زیستمحیطی، فساد سیستماتیک و عمیق، تخریب سرمایه اجتماعی، مهاجرت گسترده سرمایه انسانی و خلاق و خروج سرمایه مالی و نیز همین کسری بودجه و حتی تحریمها در یک تحلیل عامتر محصول حکمرانی ضعیف و بیتوجهی به مبانی علمی سیاستگذاری عمومی است.ای کاش سیاستگذاران ما با دوراندیشی درمییافتند که اکنون زمان زورآزمایی در عرصه جهانی و ملی نیست.ای کاش رئیس محترم جمهوری میدانستند که سیاستگذاری اقتصادی، عرصه کارآموزی و آزمون و خطا و تصمیمات شتابزده و دستکاریهای نااندیشیده قیمتها و مؤلفههای کلیدی و پرتاثیر نیست، برخورداری از اعتماد و پشتیبانی روانی و سرمایه اجتماعی مناسب، برخورداری از فضای باثبات و مبتنی بر همزیستی و همکاری بینالمللی و بالاخره برخورداری از دیوانسالاری قدرتمند و برخوردار از دانش و فناوری روز، برخی از ضرورتهای اصلاحات یا به تعبیر آنان «جراحی اقتصادی» است.
***
با حذف ارز ترجیحی فقر ماندگار و فاصله طبقاتی بیشتر خواهد شد
روزنامه جمهوری اسلامی
عناوینی مثل «مردمیکردن یارانهها» و «هوشمند کردن یارانهها» گرانی را کاهش نمیدهد. شما در این جراحی سخن از آزادسازی چهار قلم کالا به میان آوردهاید ولی کیست که نداند آثار آزادسازی این چهار قلم به چهار هزار قلم کالا و خدمات سرایت خواهد کرد و نتیجه این خواهد شد که فقر ماندگار و فاصله طبقاتی بیشتر خواهد شد.
یارانهها از حدود ۶.۵ درصد تا ۹ درصد افزایش یافته در حالی که قیمت از ۵۰ درصد تا ۲۵۰ درصد بالا رفته و زندگی بسیاری از خانوادهها را دچار مشکلات لاینحل کرده است. مردان اقتصادی دولت سیزدهم، نام این افزایش قیمتها را جراحی اقتصادی گذاشتهاند در حالی که جراحی اگر خونریزی و ضعف اولیه دارد، درنهایت به بهبودی فرد جراحیشده مریض منجر میشود، ولی دهکهای متوسط و پائین جامعه ما در اثر این بهاصطلاح جراحی همچنان دچار ضعف و خونریزی هستند و خبری از بهبودی نیست و فقر گستردهتر میشود.
واقعیت این است که مردم از توضیحات و وعدههای دادهشده درباره علت گرانیها و حل مشکلات در آینده نزدیک قانع نشدهاند. این را به روشنی میتوان در کوچه و خیابان و بازار از زبان خود مردم شنید. میزان نارضایتیها بهقدری زیاد است که حتی نمایندگان مجلس شورای اسلامی که همراه دولت کنونی هستند نیز با فریاد بلند از مشکلات مردم و فشار شدیدی که تحمل میکنند میگویند. پرداخت یارانههای ۳۰۰ و ۴۰۰ هزار تومانی نیز مشکلی از مردم حل نکرده و حتی نتوانسته بخش کوچکی از گرانیها را جبران نماید. گرانیهای ۲۰۰ و ۳۰۰ درصدی کالاهای ضروری و مایحتاج عمومی مردم، افزایش هزینههای خدمات و بالا رفتن بیش از ۱۰۰ برابری اجارهخانهها به هیچ وجه با یارانههای ۳۰۰ و ۴۰۰ هزار تومانی قابل جبران نیستند. اینها را شاید افرادی که حقوقهای مکفی میگیرند و درآمدهای آنچنانی دارند، متوجه نشوند، ولی مردمی که میخواهند با درآمد حلال و زندگی سالم روزگار بگذرانند، بشدت احساس فشار میکنند و با تمام وجود تنگناهای معیشتی را لمس مینمایند.
***
***
رئیسی در مهار تورم موفق نیست
روزنامه سازندگی
برای اینکه بدانیم عملکرد اقتصادی چگونه بوده، باید به متغیرهای اصلی مراجعه کنیم؛ تورم یکی از این متغیرهای اصلی است و تداوم روند روبه افزایش آن نشان میدهد که رئیسی در زمینه مهار آن موفق نبوده است. وضعیت فعلی تورم از دو جهت، باعث نگرانی اقتصاددانان شده است؛ اول اینکه در حال حاضر، شرایط تورمی بسیار نگرانکننده است و این امکان وجود دارد که وضعیت متغیرهای اصلی اقتصاد کلان، مثل تورم از اینکه هست، بدتر شود؛ و نکته دیگر، این است که تورم در محدود ۴۰ درصد باقی مانده و به این سطوح چسبندگی دارد. پس در دولت رئیسی دو نگرانی تورمی داریم؛ تورم ممکن است از سطوح فعلی بالاتر رود و نگرانی دوم این که اگر بالاتر از این رفت، شاید به سطوح بالاتر چسبندگی پیدا کند.
***
حذف ارز ترجیحی فشار معیشتی فراوانی را به دوش اقشار محروم سوار کرد
روزنامه اعتماد
بعد از این تصمیم که فشار معیشتی فراوانی را به دوش اقشار محروم سوار کرد، دولت به سمت تصمیم تازهای حرکت کرد و طی روزهای اخیر پیشنهاد تغییر مبنای محاسبه حقوق گمرکی به نرخ ۴۲۰۰ تومان را داده است.
هرچند مقامات دولتی تلاش میکنند این تصمیم را بیارتباط با بازگشت ارز ۴۲۰۰ تومانی جلوه دهند اما واقع آن است که این تصمیم به معنای عقبنشینی از برنامههای قبلی و نوعی اعتراف به اشتباه محسوب میشود.
جالب اینجاست که برخلاف تصور دولت با این تصمیم روند التهاب بازارها التیام پیدا نمیکند و رشد قیمتها فروکش نمیکند، چراکه قیمتها چسبندگی خاصی دارند و حاضر به عقبنشینی نیستند.
کارشناسان همواره تاکید دارند که تیم اقتصادی دولت از توانایی کافی برای درک واقعیتهای اقتصادی کشور برخوردار نیست.
دولت و مجلس بر اساس برخی پیشفرضهای اشتباه، تصمیمی را اتخاذ کردند که باعث نوسانات فزاینده در بازار شد. در ابتدا اعلام شد که بر اساس ارزیابیهای تحلیلی سازمان برنامه و بودجه و مشاوران اقتصادی دولت، حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی در بدبینانهترین حالت ۵ الی ۸ درصد نوسان در ۴ قلم کالا ایجاد میکند. در همان برهه تحلیلگران دلسوز اعلام کردند که این نوسانات در محدود ۸ درصدی نخواهد بود و باعث تورم بالا در همه اقلام میشود. نتیجه همانی شد که کارشناسان اعلام کرده بودند، امروز مردم با تورمهای افسارگسیخته بالای ۶۰ درصد روبهرو هستند و همه اقلام و خدمات را باید گرانتر تهیه کنند.
دولت زمانی که متوجه تبعات ویرانگر تصمیمسازی اشتباه خود شد از طریق کاهش حق ورودی گمرکات تلاش کرد تا به زعم خود بخشی از نوسانات را جبران کند؛ اما این تصمیم نیز اشتباه است و مشکلات بزرگتری ایجاد میکند.
با گذشت یکسال از عمر دولت ائتلافیتان رکورد تاریخ تورم کشور را شکستید، به مذاکرهای کمتر از برجام ظریف راضی شدید، رکورد افزایش قیمت اصلیترین کالاهای مصرفی (نان. برنج. سیبزمینی. ماکارونی) طبقات ضعیف و فقیر جامعه را شکستید، سرعت اینترنت را به بدترین حالت چند سال اخیر رساندید و با افزایش ناچیز دستمزدها، معلمان و بسیاری از کارمندان و کارگران را به سمت فقر مطلق هدایت کردید.
***
کارد به استخوان مردم رسیده است
آفتاب نیوز
اگر دولت مجوز تجمعات اعتراضی را مطابق با اصول قانون اساسی، صادر کند، چند درصد مردم در اعتراض به عملکرد دولت و وضعیت نامطلوب اقتصادی کشور به خیابان خواهند آمد؟
گزارش مرکز آمار از شاخصهای اقتصادی کشور از جمله گرانی و نرخ تورم نیز خود گویای وضعیت بحرانی اقتصاد کشور و زندگی سخت و کارد به استخوان مردم رسیده است.
رئیسی آماری در خصوص تورم نیز اعلام کرده که واقعیت نداشت و جای شگفتی و البته تأسف دارد که چگونه رئیسجمهور کشور، چنین آمار غیرواقعی را در گفتوگوی زنده تلویزیونی با مردم اعلام کرده است.
***
آقای رئیسی دلار چنده؟
عصر ایران
ما امروز به شیوه رائفیپور از حامیان سید ابراهیم رئیسی که در زمان حسن روحانی گفته بود: «آی مردم، اگر اومدن گفتن خدا وجود نداره یا گفتن ۶ تا خدا وجود داره ول کنین، بگید دلار چند؟!» از رئیسجمهور میپرسیم دلار چند آقای رئیسی؟
با همه انتقادهایی که به حسن روحانی و دولتش وارد است اما حداقل در دور اول آن شیخ، مردم ثبات را تجربه کردند و اجناس را نمیخریدند به امید اینکه ارزانتر شود؛ اما حالا در آستانه یک سالگی دولت به اندازه تمام دولتها شاهد گرانی و تورم هستیم.
***
آحاد جامعه به زیرخط فقر میروند
روزنامه اطلاعات
استمرار تورم و گرانی و ورود بخش دیگری از آحاد جامعه به زیرخط فقر نیز تبعات اجتماعی و امنیتی خاص خود را دارد. به هرحال، توصیهای که میتوان داشت، این است که از ابتدا برای انجام این جراحی از بهترین تیم علمی کمک بگیرید تا دوباره با عوارض بیشتر ناگزیر به جراحی دیگری و یا حتی منصرف شدن از آن بعد از مشاهده زخم و جراحت نشوید. این نکته بسیار مهم است.
***
جهش بالای قیمت کالاهای اساسی با حذف ارز ترجیحی
اقتصاد نیوز
قسمت زیادی از تورم در یکسال گذشته متأثر از افزایش قیمت خوراکیها بوده است. بررسیها نشان میدهد علت عمده این رخداد جراحی اقتصادی دولت در ابتدای سال است، چند ماه گذشته دولت با حذف ارز ترجیحی یا اصطلاحاً اصلاح یارانه کالاهای اساسی باعث شد تا قیمت کالاها خصوصا اقلام خوراکی جهش بالایی داشته باشد، به گونه که تنها در یک ماه قیمت خوراکیها به طور متوسط بالغ بر ۲۵ درصد افزایش پیدا کرد.
***
کسی حرف دولت رئیسی را باور ندارد
روزنامه مردمسالاری
یکی از مسائلی که باعث شد در طول ماههای گذشته بر شایعات مربوط به گرانی بنزین افزوده شود حرفی است که سید ابراهیم رئیسی در روز آخر اردیبهشتماه به شکلی غیرشفاف بیان کرد و البته مورد استقبال عموم رسانههای طرفدار دولت قرار گرفت، اینکه «قرار است تصمیمهای سختی بگیریم»! این سخن در زمانی بیان شد که گرانیهای عجیب ناشی از حذف ارز ترجیحی مردم را به شدت نگران کرده بود. آنها در طول هفتههای قبل از بیان این سخن، از وضعیت گرانیهای لحظه به لحظه کالاهای اساسی خسته شده بودند و فکر میکردند که همه اینها دردهای بعد از جراحی بزرگ است، اما با این سخنان رئیسی این نگرانی را پیدا کردند که مبادا جراحی بزرگی صورت نگرفته و دردهای اصلی از این به بعد سراغشان خواهد آمد؛ چیزی که به نظر میرسد اصلاً قابل تحمل نباشد. رئیسجمهور البته هیچ توضیحی در این باره نداد و همین گمانهزنیها را در این مورد افزایش داد و بسیاری چنین برداشت کردند که دولت قصد دارد که بنزین و نان را گران کند ولی هنوز فضای عمومی جامعه را مناسب برای بیان آن نمیداند.
***
دولت رئیسی آمار تورم را دستکاری میکند
روزنامه شرق
چند روز پیش ابراهیم رئیسی، رئیس دولت سیزدهم در نشست مطبوعاتی خود گفت که تورم در یک سال اول دولت او ۲۰ درصد کاهش پیدا کرده است! او گفته بود: «تورم فعلی ۴۰.۵ درصد است؛ یعنی اگر بخواهیم شهریور ۱۴۰۰ را با شهریور امسال مقایسه کنیم که آن وقت قریب به ۶۰ درصد بود؛ الآن ۴۰.۵ درصد است». رئیسجمهوری در حالی میزان تورم شهریور سال گذشته را نزدیک به ۶۰ درصد عنوان کرده است که مطابق اطلاعات ارائهشده از سوی مرکز آمار، نرخ تورم در شهریور سال ۱۴۰۰ به ۴۳.۸ درصد رسیده بود و مشخص نیست که رئیسی در اعلام نرخ تورم اشتباه کرده یا مراکز آماری نرخ تورم را دستکاری میکنند؟! البته در شرایط فعلی با اینکه کمی قیمت کالاها نسبت به قبل کاهش پیدا کرده؛ اما تقاضایی برایشان نیست، البته این کاهش تقاضا به علت مازاد تولید نیست؛ بلکه ناشی از کاهش قدرت خرید است که رکود ایجاد کرده است.
چه زمانی قرار است فهم شود که وقتی نهادههای تولید و هزینههای مبادلاتی افزایش مییابد، تولیدکننده نمیتواند قیمت محصولات خود را به خاطر رضایت بوروکراتهای دولتی که چهبسا در تمام عمر خود یک واحد کوچک اقتصادی را اداره نکرده و به چهار، پنج نفر حقوق ندادهاند، ثابت نگه دارد؟!
چرا هنوز فکر میکنیم با انداختن نانوا در تنور، قیمت پایین میآید؟
آقای رئیسی در گفتوگوی تلویزیونی اخیر خود بار دیگر نهادهای تعزیراتی و نظارتی را به کمک طلبید. این درخواست و دستور ایشان در حدود ۱۰ ماه سکانداری امور بارها و بارها تکرار شده است.
ارز ترجیحی تقریباً از اقتصاد کشور به غیر از نان و دارو حذف شده است؛ اما از سوی دیگر بازار واکنش عجیب و البته قابل انتظاری را به این تصمیم و نحوه اجرایان در دولت سیزدهم نشان داد چراکه بسیاری از کالاهای اساسی و مواد غذایی مورد نیاز مردم با افزایش قیمت شدیدی مواجه شدند که به گفته برخی اقتصاددانان مانند حسین راغفر رشد قیمتی برای برخی کالاهای اساسی تا ۲۰۰ درصد هم اتفاق افتاد.
***
دولت رئیسی میخواهد به طور دستوری قیمتها را پایین بیاورد
تجارت نیوز
در تاریخ ۲۲ اردیبهشتماه رئیسجمهور دستور حذف ارز ترجیحی را صادر کرد و ارز ترجیحی چهار کالا حذف شد؛ روغن، لبنیات، مرغ و تخممرغ. همزمان لیست قیمتی منتشر شد که قیمت این کالاها را اعلام کرده بود.
بعد از افزایش قیمت این کالا، دومینوی افزایش قیمتها آغاز شد و به سایر کالاها هم رسید. از مواد غذایی دیگر گرفته تا مواد شوینده و دیگر کالاها.
اما سوالی که وجود دارد این است که آیا از شنبه همه چیز ارزان میشود؟ مسئلهای که وجود دارد این است که ممکن است دولت بتواند با کمک سازمان تعزیرات و نهادهای مداخلهگر، قیمتها را به صورت دستوری ظرف چند هفته و یکی دو ماه پایین نگه دارد اما این اقدام دو نتیجه دارد؛ اول اینکه قیمتگذاری دستوری سبب میشود که تولید محصولات کاهش پیدا کند و واحدهای تولیدی عطای تولید محصول را به لقای آن ببخشند. چون طبیعتاً آنها ترجیح میدهند کالا تولید نکنند یا تولید خود را کاهش دهند. راه دیگر برای پایین نگه داشتن هزینه تولید و کاهش قیمت کالا این است که بخش تولید از کمیت و کیفیت محصولات خود بزنند، اما با ضرر محصول را تولید نکنند. درنهایت نتیجه این مسئله یا کمبود کالاست یا کاهش کمیت و کیفیت آن.
نتیجه دیگر قیمتگذاری دستوری این است که دولت فنر قیمتها را فشرده نگه دارد اما این فنر بعد از مدتی با سرعت و قدرت بیشتری میپرد و موج جدید افزایش قیمت را ایجاد میکند.
***
حذف ارز ترجیحی سیاست غلطی است
روزنامه تعادل
آیا آنهایی که به دولت توصیه میکردند که بیا ارز ترجیحی را حذف کن، از هزینههای روزهای اخیر چیزی گفته بودند؟ آن کسانی که به خاطر کمبود ریال میخواستند از طریق شوکدرمانی برای دولت ریال جور کنند، چرا باید کارشان به جایی برسد که پرداخت یارانه را از ۴۵ هزار تومان به ۴۰۰ هزار تومان برسانند؟ آیا به شما گفته بودند روزی میرسد که خودتان، هزینههای خودتان را بالا میبرید؟ آن روزی که ما میگفتیم شوکدرمانی پیشروی در باتلاق است، آیا آنها به شما گفته بودند هزینههای این اعتراضات گسترده از جنبههای روانشناختی، سیاسی، جامعهشناختی و امنیت ملی چیست؟ آیا به شما گفته بودند این تعطیلیهای نامتعارف چه هزینههایی را به وجود میآورد؟ اینکه فردی میگوید من این ۴ قلم را افزایش دادهام پس اقلام دیگر حق افزایش قیمت را ندارند، مایه شرمساری اهالی علوم انسانی است. چطور میشود که این نصایح نادیده گرفته میشود و دوباره میخواهید روی سیاستهای غلط پافشاری کنید؟ من به اصحاب دانایی در ساحت توسعه صمیمانه و خاضعانه میگویم که مطالعات بانک جهانی درباره تعدیل ساختاری را در اختیار حکومتگران گرامی بگذارید.
هیچ رانتی ازنظر اندازه قادر به رویارویی با رانت ناشی از سیاست تورمزا نیست. وقتی مقامات رسمی کلیدی کشور میگویند فقط حذف ارز ترجیحی بین ۷.۵ تا ۱۰ درصد تورم به اندازه تورم موجود اضافه میکند، بگویید چند کارشناس این را محاسبه کنند و نتایج آن را اعلام کنند. رسماً میگویند فروشندهها کالاهای انبار شده خود را با قیمتهای جدید بفروشند! این چه چیزی جز رانت است؟