افزایش قیمتها الگوی مصرف خانوارها را تغییر داده است؛ تا جایی که در صفهای کالابرگ، برنج، مرغ و روغن جلوتر از لبنیات قرار گرفتهاند. مشاهدات میدانی نشان میدهد بسیاری از خانوارها در شرایط تورمی، کالاهای سیرکنندهتر را در اولویت قرار میدهند و خرید شیر، ماست و پنیر را به حداقل میرسانند. روندی که اگر ادامه یابد، میتواند سلامت عمومی را تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش ایسنا، بر اساس آمارها و گزارشهای رسمی منتشرشده در سالهای اخیر، سرانه مصرف لبنیات در ایران به حدود ۶۰ تا ۷۰ کیلوگرم در سال رسیده؛ این در حالی است که استاندارد جهانی مصرف لبنیات، رقمی حدود ۱۶۰ کیلوگرم عنوان میشود. کاهش مصرف شیر، ماست و پنیر در سبد خانوار، بهویژه در دهکهای درآمدی پایین، نشان میدهد لبنیات بیش از آنکه یک کالای ضروری باقی بماند، به کالایی نیمهلوکس تبدیل شده است. کارشناسان حوزه تغذیه بارها هشدار دادهاند که تداوم این روند میتواند به افزایش بیماریهای مرتبط با کمبود کلسیم، پوکی استخوان و سوءتغذیه پنهان در سالهای آینده منجر شود.
◂ حذف ارز ترجیحی؛ نقطه عطف افزایش قیمت لبنیات
حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی در سالهای گذشته، اگر چه با هدف اصلاح ساختار یارانهها و جلوگیری از رانت اجرا شد، اما آثار آن بر بازار لبنیات بهسرعت نمایان شد. افزایش قیمت نهادههای دامی، بالا رفتن هزینه تولید شیر خام و درنهایت رشد قیمت محصولات لبنی، زنجیرهای از گرانی را رقم زد که مستقیماً مصرفکننده نهایی را هدف قرار داد.
پس از حذف ارز ترجیحی، قیمت شیر، ماست، پنیر و سایر فرآوردههای لبنی در چند مرحله افزایش یافت؛ بهگونهای که برخی اقلام لبنی رشد چند برابری قیمت را در مدتزمانی کوتاه تجربه کردند. این شرایط، کاهش تقاضا و افت مصرف را به دنبال داشت و بر اساس مشاهدات میدانی خبرنگار ایسنا، ماست دبهای کمچرب ۲ کیلویی ۱۶۵ هزار تومان، ماست پرچرب دبهای ۲ کیلو و ۷۰۰ گرمی ۳۶۹ هزار تومان، پنیرخامهای ۱۰۰ گرمی ۳۵ هزار تومان، پنیر ۳۵۰ گرمی ۱۲۲ هزار تومان، پنیر ۵۱۰ گرمی کم چرب ۱۵۹ هزار و ۵۰۰ تومان، پنیر سفید ۲۱۰ گرمی ۷۰ هزار تومان به فروش میرسد که نسبت به ماههای گذشته و یا حتی هفتههای گذشته افزایش قیمت قابل توجهی داشته است.