بسیاری از کارشناسان صنعت دام و طیور اذعان می‌کنند که مشکلات تخصیص ارز و عرضه نهاده در سامانه بازارگاه بالاتر از نرخ مصوب چالش‌هایی را برای تولیدکنندگان ایجاد کرد که درنهایت منجر به التهاب بازار محصولات پروتئینی و اعتراض تولیدکنندگان شده است.
طی ماه‌های اخیر کمبود و خرید نهاده بالاتر از نرخ مصوب، دامداران و مرغداران را با چالش‌های متعددی روبرو کرده است که به رغم هشدارهای مکرر اتحادیه و تشکل‌های تولیدی، این موضوع مورد کم‌توجهی قرار گرفت که درنهایت این امر التهابات بازار محصولات پروتئینی، کشتار دام‌های مولد و نگرانی تولیدکنندگان از آینده تولید را به دنبال داشته است.

علی‌رغم پتانسیل و ظرفیت تولید ۳ میلیون تا ۳ میلیون و ۲۰۰ هزارتن مرغ، بیش از یک میلیون و ۵۰۰ هزارتن تخم‌مرغ و خودکفایی گوشت قرمز، اما مشکلات کمبود نهاده در سامانه بازارگاه یا عرضه نهاده تحت عنوان مبالغ بیشتر پشت فاکتور در سامانه، بحران در بازار محصولات پروتئینی ایجاد کرد که استمرار این روند چالش جدی در صنعت دام و طیور را به همراه خواهد داشت.

در نمایشگاه اخیر دام و طیور، برخی تولیدکنندگان حین صحبت‌های وزیر جهاد اعتراضاتی نسبت به وضعیت نهاده‌ها، قیمت‌گذاری دستوری و سیاست‌های حمایتی داشتند. در این راستا یکی از تولیدکنندگان دارای هزار رأس دام اذعان کرد که گاوها از گرسنگی همدیگر را می‌خورند چراکه ذرت و کنجاله سویا ندارم و به رغم خرید از ۲ ماه قبل، نهاده‌ای اعم از ذرت، جو، کاه و کنجاله سویا ندارد و از طرفی پول شیرتولیدی را ۲ ماه دریافت نکرده است، درحالی‌که با وجود تمام سختی‌ها شیر و گوشت کشور را تأمین می‌کنیم و برای کشور هم از پس صادرات ارزآوری داریم. از این رو این دامدار تقاضا کرد که پول واردات را به تولیدکنندگان بدهید تا شیر و گوشت مورد نیاز را تولید کنند که وزیر جهاد در پاسخ به ایشان گفتند ارز ترجیحی از واردات گوشت قرمز حذف شده تا رقیب تولید داخل نباشد.

همچنین بخوانید:

کمبود نهاده دامی عامل اصلی گرانی محصولات لبنی و پروتئینی

بنابر وعده مسئولان وزارت جهاد انتظار می‌رود که مشکل تأمین نهاده‌های دامی طی ۲۰ روز آتی مرتفع شود تا معضل تولید در این خصوص مرتفع شود.

سامانه بازارگاه جولانگاه دلالان و واسطه‌ها

همچنین بخوانید:

آرامش به بازار نهاده‌های دامی باز می‌گردد؟

حبیب اسدالله نژاد مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی گفت: در حال حاضر نهاده‌ای موجود نیست که در سامانه بازارگاه بارگزاری شود و از طرفی نهاده‌های خریداری شده بارگیری نمی‌شود که این موضوع از دستگاه‌های مختلف در حال پیگیری است.

به گفته وی، جلوگیری از التهابات بازار و عدم برگشت بحران نوسان قیمت مشروط بر تأمین به‌موقع نهاده‌های دامی است، در غیر این صورت مجدداً التهابات بازار مرغ را خواهیم داشت.

اسدالله نژاد ادامه داد: اکثر مرغداران نهاده دامی مورد نیاز را ۲ برابر نرخ مصوب از بازار سیاه خریداری می‌کنند و معدود نهاده‌هایی که از طریق سامانه بازارگاه عرضه می‌شود، با نرخ مصوب نیست چراکه این سامانه جولانگاه دلالان و واسطه هست که عامل اصلی آن معاونت بازرگانی است که اجازه فعالیت عوامل توزیع را در این سامانه داده است.

مدیرعامل مرغداران گوشتی افزود: در حال حاضر مرغداران برای خرید نهاده از سامانه بازارگاه پشت فاکتور پرداخت می‌کنند که در این راستا معاونت امور تولیدات دامی طی نامه‌ای از این موضوع گلایه‌مند شده و خواستار ساماندهی از معاونت بازرگانی شده است. حال نمی‌دانیم چه اصراری بر فعالیت واسطه‌ها و دلالان در این سامانه است.

همچنین بخوانید:

آرامش به بازار نهاده‌های دامی باز می‌گردد؟

وی عامل اصلی در عدم تأمین به‌موقع نهاده‌های دامی را تخصیص ارز اعلام کرد و گفت: تخصیص به‌موقع ارز از عهده وزارت جهاد خارج است که در این خصوص وزارت جهاد مظلوم واقع شده است، اما مقدار ارزی که بارگزاری می‌شود و بالاتر از نرخ مصوب عرضه می‌شود، مقصر وزارت جهاد است که معاونت بازرگانی اجازه داده برخی افراد سودجو و فرصت‌طلب از ابزار قانونی و دولتی برای منافع شخصی استفاده کنند و بازارگاه را تبدیل به مرکزی برای دادوستدهای غیرسودجویانه کنند که تاکید تمامی تشکل‌ها بر آن است که عوامل توزیع که هیچ نفعی برای صنعت ندارند، حذف کنند.

بازار نهاده‌های دامی تعریفی ندارد

در ادامه حمیدرضا کاشانی رئیس هیات مدیره اتحادیه مرغداران میهن گفت: علی‌رغم آنکه نهاده در بندر آمده است، اما به دلیل عدم تخصیص ارز طی ۱۰ روز گذشته نهاده به دست مرغدار نرسیده است.

به گفته وی، معضل عدم تخصیص ارز و حمل منجر به استمرار معضل کمبود ذرت و کنجاله سویا با نرخ مصوب شده، درحالی‌که اکنون ۱.۵ تا ۲ میلیون تن نهاده در بنادر دپو شده است و از طرفی در انبارهای مرغداری ذخایر موجود نیست که این امر منجر به سردرگمی آنها شده است.

کاشانی با بیان اینکه وضعیت بازار نهاده‌های دامی تعریفی ندارد، افزود: با توجه به مشکلات تأمین نهاده‌های دامی، تولید با چالش روبرو می‌شود.

رئیس هیات مدیره اتحادیه مرغداران میهن گفت: با تأمین به‌موقع نهاده دامی، نگرانی از حیث تولید و تأمین نیاز کشور نداریم، اما با استمرار روند فعلی نهاده تولید دچار چالش خواهد شد.

با توجه به کمبود و گرانی نهاده‌های دامی انتظار می‌رود که تمهیدات جدی در ارتباط با تأمین اتخاذ شود تا دامداران ناگزیر به کشتار دام‌های مولد و مرغداران تعطیلی واحدهای خود نباشند که این موضوع در شرایط فعلی تهدید جدی برای امنیت غذایی کشور محسوب می‌شود.