تبا وجه به بررسیهای انجامشده توسط هیئت عالی نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام، بحث افزایش نرخ ارز ترجیحی کالاهای اساسی در بودجه سال ۱۴۰۴، در تضاد باسیاستهای ثبات ارزی برنامه هفتم توسعه تشخیص دادهشده است و باید تغییر کند.
با توجه به تصویب بخش اول لایحه بودجه سال 1404 در مجلس شورای اسلامی، مصوبه مجلس در هیئت عالی نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام موردبررسی قرارگرفته است و به گفته نایبرئیس کمیسیون تلفیق مجلس، مصوبه مجلس با ایراداتی از سوی این هیئت مواجه شده است.
محسن زنگنه نایبرئیس کمیسیون تلفیق مجلس با اشاره به ایرادات هیئت عالی نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام به مصوبات بودجه سال 1404، گفت: هیئت عالی نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام، مصوبات مجلس را برمبنای دو رویکرد؛ نخست «عدم انطباق باسیاستهای کلان کشور» و دوم؛ «مغایرت با برنامه»، بررسی میکند.
به گفته این نماینده مجلس، از 13 مورد عدم انطباق مدنظر قرارگرفته از سوی مجمع، 7 مورد آن رأی لازم را کسب نکرد و 6 مورد آن واجد عدم انطباق باسیاستهای کلی شناخته شد.
رد سیاست افزایش نرخ ارز ترجیحی در سال 1404 توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام
برهمین اساس یکی از بندهایی که ازجمله مواردی است که در مجمع تشخیص مصلحت نظام در تضاد با برنامه هفتم توسعه تشخیص دادهشده، بحث ارز و سیاستهای ارزی دولت در بودجه سال 1404 است.
بحث ثبات نرخ ارز دربند 2 برنامه هفتم توسعه مورداشاره قرارگرفته است، به همین جهت اعضای مجمع معتقد بودند، نوع سیاستهای ارزی که در لایحه دولت و همچنین مصوبات مجلس آمده است، موجب ثبات نرخ ارز نمیشود. ضمن اینکه اعضای هیئت عالی نظارت افزایش نرخ ارز ترجیحی، افزایش نرخ مرکز مبادله و همچنین ایجاد بازار ارز توافقی را نیز منطبق باسیاست ثبات بازار ارز ندانستند و این موضوع رد شد.
ضرورت تغییر سیاست افزایش نرخ ارز ترجیحی در بودجه 1404
باید به این موضوع توجه داشت که یکی از سیاستهای پرانتقاد دولت در بودجه سال 1404، افزایش 30درصدی نرخ ارز ترجیحی کالاهای اساسی از 28.500 تومان به 38.500 تومان بود که سبب افزایش حدود 30درصدی قیمت کالاهای اساسی که سهم اصلی را در سبد خوراک خانوارها دارد، میشد.
دولت قصد داشت،افزایش نرخ ارز ترجیحی را در بودجه عمومی لحاظ کند اما مجلس تعیین کرد که منابع حاصل از افزایش 30درصدی نرخ ارز ترجیحی مجدداً به مردم پرداخت شود.
بر همین اساس نایبرئیس کمیسیون تلفیق بودجه 1404 اعلام کرده بود که دولت تصمیم گرفته بود تا ارز ترجیحی را افزایش دهد، رقم مدنظر دولت حدود 38 هزار و 500 تومان است که تا سال آینده به 40 هزارتومان میرسد. اما یک تصمیم که باتدبیر خود ریاست مجلس و اعضای کمیسیون تلفیق هم انجام شد، این است که محاسبه کنیم تا درآمدی که دولت از محل افزایش قیمت ارز ترجیحی به دست میآورد و تقریباً نزدیک به 120 هزار میلیارد تومان میشود را در بندی در بودجه آورده شود و دولت مکلف است تا یک ردیف ایجاد کند ، منابع حاصل از افزایش ارز ترجیحی را داخل این ردیف واریز کند تا صرف جبران کاهش قدرت خرید مردم، برای خانوادههای کمدرآمد و دهکهای پایین شود که همان کالابرگ است.
بااینحال و با توجه به اشکال مدنظر مجمع تشخیص مصلحت نظام در خصوص افزایش نرخ ارز ترجیحی در سال آینده، باید انتظار داشت که این افزایش نرخ در سال آینده متوقف شود.