بنابر گفته کارشناسان، با توجه به افزایش عرضه در برابر تقاضا، طی ماههای اخیر مرغداران با زیان سنگینی روبرو هستند که پیشبینی میشود با استمرار خرید حمایتی و اصلاح رقم کالابرگ، بازار مرغ به تعادل برسد.
بررسیها از سطح بازار نشان میدهد که قیمت مرغ در هفتههای اخیر کمتر از نرخ منطقی و ارشادی خود در بازار به فروش رسیده است که این امر به دلیل زیان چشمگیر مرغداران، پایداری تولید را با چالشهایی روبرو میکند.
با توجه به حجم بالای جوجه ریزی و تولید مرغ مازاد بر نیاز کشور، کارگروه امنیت غذایی و تنظیم بازار کالاهای اساسی مجوز صادرات ۱۰ هزار تن مرغ در راستای تعدیل قیمتها صادر کرد، اما براساس آخرین آمار حدود هزار تن مرغ به بازارهای هدف صادر شد که این رقم در برابر حجم تولید بسیار ناچیز است، از این رو ستاد تنظیم بازار با هدف تقویت ذخایر راهبردی و حمایت از مرغداران، خرید حمایتی توسط پشتیبانی امور دام از ۲۳ شهریور ابلاغ کرد که براین اساس پشتیبانی باید اقدام به خرید و جمعآوری ۳۰ هزار تن مرغ از سطح بازار کند.
علیرغم آنکه پتانسیل تولید سالانه ۳ تا ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تن مرغ در کشور وجود دارد که با احتساب مصرف داخل، حداقل میتوان ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار تن مرغ در سال را به بازارهای هدف صادر کرد، اما متاسفانه از این ظرفیت بهدرستی استفاده نشده است و از طرفی به دلیل بالا بودن قیمت تمامشده و مشکلات بازگشت ارز به کشور، امکان صادرات و رقابت در بازارهای هدف وجود ندارد به طوری که در شرایط فعلی مازاد تولید و مشکلات صادرات، مرغداران را با زیانهای چشمگیری روبرو کرده است.
پرویز جعفری مدیرعامل پشتیبانی امور دام با بیان اینکه در دو ماه اخیر طی دو مرحله، طرح خرید حمایتی گوشت مرغ در دستور کار شرکت قرار گرفته است، گفت: طی ۴ روز نخست اجرای مرحله جدید، نزدیک به ۲ هزار تن مرغ خریداری شده است. میزان خرید در روز نخست حدود ۱۵۰ تن بود که در روزهای بعد افزایش یافت و در آخرین روز به حدود ۵۰۰ تن رسید و پیشبینی میشود روند افزایشی خرید در روزهای آینده نیز ادامه داشته باشد.
مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام با اشاره به نقش تولیدکنندگان در وضعیت بازار گوشت مرغ بیان کرد: یکی از موضوعات مهم، هماهنگی مرغداران است به طوری که اگر مرغداران عرضه مرغ زنده را با قیمتی پایینتر از هزینه واقعی تولید انجام دهند، قیمت بازار نیز در همان سطح باقی خواهد ماند و خرید حمایتی به تنهایی نمیتواند تأثیر زیادی بر افزایش قیمت داشته باشد.
جعفری با تاکید بر تداوم حمایت از تولیدکنندگان بیان کرد: شرکت پشتیبانی امور دام با تمام توان در حال اجرای طرحهای حمایتی است و تلاش میکند با اجرای این اقدامات، رضایت تولیدکنندگان را فراهم کند.
وی از تشدید نظارت بر فرآیند خرید و جمعآوری گوشت مرغ در سراسر کشور خبر داد و گفت: در ۳۲ استان، بازرسان ویژه اعزام شدهاند و طی روزهای گذشته مدیران شرکت در استانها حضور داشته و از نزدیک بر فرآیند جمعآوری و کشتار مرغ نظارت کردهاند.
حبیب اسدالله نژاد مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی گفت: در شرایط کنونی عدم توازن بین عرضه و تقاضا منجر به مازاد تولید شده است که همین امر موجب شده تا مرغداران زیانهای سنگینی را متحمل شوند.
به گفته وی، قیمت هر کیلو مرغ زنده ۱۸۰ تا ۱۹۰ هزار تومان است که کماکان ۸۰ تا ۹۰ هزار تومان کمتر از نرخ واقعی عرضه میشود.
اسدالله نژاد با اشاره به تأثیر خرید حمایتی پشتیبانی امور دام بر بازار مرغ بیان کرد: خرید حمایتی پشتیبانی امور دام را باید از ۲ حیث بررسی کرد نخست اینکه با جمعآوری مرغ مازاد، تعادل بین عرضه و تقاضا ایجاد شود و به عبارتی انباشتگی مرغ از سطح بازار کاسته شود، اما از لحاظ قیمت، نرخ خرید مرغ توسط پشتیبانی از قیمت واقعی و کارشناسی کمتر است که براین اساس حمایت از تولید نیست و صرفاً حمایت از برنامههای تولید دولت بوده که منجر به ایجاد انباشتگی شده است.
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی ادامه داد: در حال حاضر آمار درستی از میزان مازاد مرغ سطح کشور در اختیار نداریم، اما براساس برآوردهای صورت گرفته ۱۲۰ میلیون قطعه جوجه ریزی نیاز کشور را تأمین میکند که از مهرماه امسال براساس مصوبات کارگروه برنامهریزی تولید، میزان جوجه ریزی همین مقدار خواهد بود؛ اما در شرایط کنونی به دلیل عدم وجود بازار مصرف، مرغ برخی مرغداران به ۴ کیلو رسیده، از این رو نمیتوان گفت که چه اتفاقاتی در کف سالنهای مرغداری رخ داده است که امیدواریم خرید و جمعآوری ۳۰ هزار تن مرغ مازاد توسط پشتیبانی امور دام، ثبات را به بازار بازگرداند و مرغداران را از زیان خارج کند.
به گفته وی، برآوردها حاکی از آن است که در شهریور ۱۳۸ تا ۱۴۰ میلیون قطعه جوجه ریزی محقق شود که بنابراین تا ۱۵ آبان جوجه ریزی مازاد را خواهیم داشت، اما به دلیل آنکه آمار دقیقی از سرانه مصرف بعد از حذف ارز ترجیحی در اختیار نداریم، از این رو میزان مصرف به قدرت خرید خانوار بستگی دارد، اما به طور کلی پیشبینی میشود که جوجه ریزی ماهانه ۱۲۰ میلیون قطعه بخشی مازاد بر نیاز کشور باشد که باید به بازارهای هدف صادر شود.
اسدالله نژاد افزود: علیرغم صدور مجوز ۱۰ هزار تن مرغ، اما عملاً نمیتوانیم صادرات داشته باشیم چراکه صادرات کمتر از ۶۰۰ تن نشان میدهد که اکنون نمیتوان از زیرساختهای کشور استفاده کرد، مگر آنکه بهرهوری تولید را افزایش و هزینه و قیمت تمامشده را کاهش دهیم.
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی اصلاح کالابرگ در راستای ارتقای قدرت خرید خانوار و تعدیل جوجه ریزیها را راهحل تنظیم بازار مرغ اعلام کرد و گفت: قیمت مؤلفههای تولید منطقی نیست و با این قیمتها امکان ورود به بازارهای جهانی وجود ندارد و از طرفی مردم برای خرید این محصول پروتئینی دچار چالش میشوند.
رضا مبصری دبیر انجمن تولیدکنندگان زنجیرهای گوشت مرغ گفت: براساس آمار تاکنون از مجموع مجوز ۱۰ هزار تن اخیر بالغ بر هزار تن مرغ به بازارهای هدف صادر شده است.
وی با اشاره به آخرین وضعیت خرید حمایتی مرغ افزود: خرید حمایتی ۳۰ هزار تن مرغ مازاد به پشتیبانی امور دام ابلاغ شده که توان خرید و جمعآوری پشتیبانی روزانه هزار تن مرغ از سطح بازار است که این مقدار برای ذخایر استراتژیک قابل قبول است.
مبصری ادامه داد: سرانه مصرف به مؤلفههای قیمت، درآمد و محصول جایگزین بستگی دارد، اما با احتساب تولید ماهانه ۲۳۰ تا ۲۴۰ هزار تن از فروردین میتوان گفت که سرانه مصرف ۲۷ تا ۲۸ کیلوست، اما برای ایجاد تعادل بازار جوجه ریزی ماهانه ۱۲۰ میلیون قطعه جوابگوست که از این میزان ۲۲۵ تا ۲۳۰ هزار تن مرغ تولید میشود که ۱۱۰ تا ۱۱۵ میلیون قطعه برای مصرف و ذخایر داخل و مابقی صادرات است. گفتنی است پشتوانه کافی از مرغ مادر داریم که به سهولت میتوان ظرف چند روز آن را افزایش داد.
دبیر انجمن تولیدکنندگان جوجه یکروزه قیمت منطقی هر کیلو مرغ برای مصرفکننده ۳۷۰ تا ۳۸۰ هزار تومان اعلام کرد و گفت: در حال حاضر تمامی ارکان زنجیره تأمین متحمل زیان هستند که استمرار این روند منجر به کاهش تولید میشود.
پس از حذف ارز ترجیحی سرانه مصرف گوشت مرغ کاهش یافت که درنتیجه مازاد جوجه ریزی و تولید مرغ در ماههای اخیر به زیان مرغدار تمام شد، هرچند در این ایام مصرفکننده کمتر از قیمتهای منطقی و ارشادی اقدام به خرید مرغ از بازار کرد، اما استمرار این روند امکانپذیر نیست که انتظار میرود با استمرار خرید حمایتی، بازار به ثبات برسد.