پیروز جلوه دادن اسرائیل در جنگ با ایران ممکن است نابههنگام باشد. ایران میتواند و بهاحتمال قوی برنامه هستهای خود را بازسازی خواهد کرد و افزون بر این، این حمله، ایرانیان را متحد کرده است.
اندیشکده استیمسون آمریکا در مقالهای به قلم «باربارا اسلاوین» به بررسی تجاوز رژیم صهیونیستی به خاک ایران پرداخته است که در ادامه خلاصهای از آن آمده است.
بمبها، موشکها و پهپادها همچنان میان اسرائیل و ایران در پروازند. دیپلماسی در معرض تهدید است و خاورمیانهای که پیشتر نیز غرق خون بوده، اینک بر لبه پرتگاه قرار دارد.
هنوز برای پیشبینی نتیجه حمله گسترده اسرائیل به دشمن دیرینهاش – و همچنین اثرات سرریز آن بر متحد اصلیاش، آمریکا – بسیار زود است.
بنیامین نتانیاهو، رهبر اسرائیل، هوش نظامی اسرائیل را ستوده و فاش کرده که نقشههای این حمله ماهها برنامهریزی شدهاند. او این یورش را عملی مشروع در دفاع پیشدستانه علیه کشوری خصومتجو با ذخایر فزاینده اورانیوم غنیشده توصیف کرده است.
اما پیروزنمایی اسرائیل ممکن است نابههنگام باشد. ایران میتواند و بهاحتمال قوی برنامه هستهای خود را بازسازی خواهد کرد و ممکن است انگیزه یابد تا مخفیانه به توسعه سلاحهای اتمی بپردازد. افزون بر این، این حمله، ایرانیان را متحد کرده است.
یک کارشناس ایرانی در این خصوص گفته است: «آنچه اکنون اهمیت دارد این است که شکافهای درون سیاست ایران همینحالا ناپدید شدهاند. تنها چند ساعت طول کشید تا مردم پشت حکومت متحد شوند. تمام جناحهای داخلی، منتقدان، مخالفان از هر جریان، و معترضان همگی متحد شدهاند. پیام وحدتشان همچون آتش در حال گسترش است. پیام این است: بیایید اختلافات را کنار بگذاریم و برای ایران بجنگیم. تنها پس از ۳ ساعت، تلویزیون دولتی نشان سیاه عزا را برداشته و پرچم ایران را جایگزین آن کرده است. و آیت الله خامنهای، رهبر معظم انقلاب، سرلشکر موسوی، فردی که مورد علاقه و احترام اکثر ایرانیان است، را به عنوان ریاست جدید ستاد کل نیروهای مسلح – بالاترین مقام نظامی ایران پس از آیت الله خامنهای – منصوب کرده است. او جایگزین محمد باقری رئیس ستاد کل نیروهای مسلح شده است.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا که در دوره اول ریاستجمهوریاش از توافق هستهای محدودکننده برنامه ایران خارج شد، در شبکههای اجتماعی به ایران اولتیماتوم داد که «پیش از آن که چیزی باقی نماند» فوراً توافق جدیدی منعقد کند. با این حال، ایران پیشتر اعلام کرده که در دور ششم مذاکرات با آمریکا که روز یکشنبه در عمان برنامهریزی شده بود، شرکت نخواهد کرد.
اصرار آمریکا بر توقف کامل غنیسازی اورانیوم توسط ایران در توافق جدید هستهای، «عامل شکست مذاکرات» ثابت شده است. ایران همواره از انجام این کار سر باز زده و به نظر میرسد احتمال تسلیم شدنش اکنون کمتر از همیشه است.
در طول تاریخ پرفرازونشیب خود، ایران بارها مورد حمله و تهاجم قرار گرفته است. میل به استقلال از ابرقدرتها – در آن زمان آمریکا و شوروی – انگیزه اصلی انقلاب ۱۳۵۷ بود. حمله عراق به ایران در سال بعد، منجر به انسجام بیشتر ایران شد و نتیجه معکوس داد.
در پاسخ به چنین تهدیداتی، ایران استراتژی موسوم به «دفاع پیشرو» را توسعه داد و پس از حمله اسرائیل به لبنان در ۱۹۸۲، از همپیمانانی مانند حزبالله حمایت کرد. پس از سرنگونی صدام حسین توسط آمریکا در ۲۰۰۳، این شبکه به عراق گسترش یافت.
با شروع جنگ غزه، اکنون ساکنان باقیمانده غزه در تلاش برای یافتن غذا هستند.
باید توجه داشت رهبری ایران به خواستههای آمریکا و اسرائیل تن نخواهد داد. در عوض، انتظار میرود ایران بر تلفات غیرنظامی ناشی از حملات اسرائیل تمرکز کند و باقیمانده عناصر «محور مقاومت» را برای پاسخگویی بسیج کند – اگر نه فوری، دستکم زمانی که دشمنان ایران از حالت آمادهباش خارج شوند.
ادعاهای ترامپ برای «صلحسازی» همچنان محقق نشدهاند: تلاشهای آتشبس در غزه، اوکراین و اکنون ایران با شکست مواجه شدهاند. متحدان آمریکا در خاورمیانه نیز نگراناند؛ از ترس تلافیجویی در بدترین حالت، و اختلال در برنامههای بلندپروازانه توسعه اقتصادی در بهترین حالت.
در تمام سالهایی که این تحلیلگر، منطقه را دنبال کرده، یک اصل ثابت مانده است: همیشه امکان بدتر شدن وضعیت وجود دارد. در حالی که ما شاهد این رویدادها هستیم، جهان همچنان در جستوجوی دولتمردان بزرگی است که همچون گذشته بتوانند از فاجعه فرصت بیافرینند – و کسانی که در آشوبزمانه، صلحی شکننده را محقق سازند.