گزارش رسانههای غربی نشان میدهد اقتصاد رژیم صهیونیستی بر اثر حملات موشکی ایران در بدترین وضعیت دهههای اخیر قرار گرفته است؛ رتبه اعتباری آن کاهش پیدا کرده و رکود اقتصادی بر آن حاکم شده است. این در حالی است که اسرائیل هنوز از زخم عمیق جنگ غزه نتوانسته رهایی یابد، جنگی که دهها میلیارد دلار به اقتصاد اسرائیل ضربه وارد کرده است.
هزینه نظامی اسرائیل بابت هر روز جنگ با ایران یک میلیارد دلار است. اما خساراتی که موشکهای ایرانی به اقتصاد اسرائیل وارد کردهاند هنوز محاسبه نشده اما فقط حمله موشکی ایران در صبح پنجشنبه به بورس رژیم صهیونیستی میلیاردها دلار به اقتصاد اسرائیل ضربه وارد کرد.
هشدار کارشناسان؛ اقتصاد اسرائیل در آستانه «دهه از دست رفته»
تحلیلگران اقتصادی جهانی هشدار دادهاند که اقتصاد اسرائیل، حتی در صورت توقف فوری جنگ، با چشماندازی تیره از رکود، بدهیهای سنگین و کاهش سرمایهگذاری مواجه است. آنها میگویند در سناریوی کنونی، اسرائیل در آستانه ورود به یک «دهه از دسترفته» قرار دارد.
به گزارش شبکه خبری CNN، حمله نظامی گسترده اسرائیل به غزه و تبعات متقابل آن، اقتصاد این رژیم را در مسیری پرمخاطره قرار داده و نشانههای یک بحران اقتصادی عمیق و طولانیمدت در حال آشکار شدن است. تحلیلگران هشدار دادهاند که اقتصاد اسرائیل، حتی در صورت توقف فوری جنگ، با چشماندازی تیره از رکود، بدهیهای سنگین و کاهش سرمایهگذاری مواجه است.
جنگی که اقتصاد را میبلعد
بر اساس مطالعهای که توسط «مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل» (INSS) منتشر شده، در سناریوی خوشبینانه، رشد اقتصادی سرانه در سال جاری به شدت کاهش خواهد یافت و در سناریوهای بدبینانهتر، اقتصاد ممکن است منقبض شود. این وضعیت یادآور رکود شدید پس از جنگ «یوم کیپور» در سال 1973 است که اقتصاد اسرائیل را برای حدود یک دهه درگیر پیامدهای جنگی کرد.
کسری بودجه بیسابقه و تهدید رتبه اعتباری
برآوردها نشان میدهد که هزینههای نظامی ناشی از این جنگ، ممکن است تا سال 2025 به بیش از 10 درصد تولید ناخالص داخلی (GDP) اسرائیل برسد. این شامل هزینههای عملیاتی نظامی، جبران خسارتهای داخلی، کاهش درآمد مالیاتی، و حمایتهای مالی از بخشهای آسیبدیده است. کارشناسان مالی هشدار دادهاند که کسری بودجه رو به افزایش، خطر کاهش رتبه اعتباری اسرائیل را به همراه دارد؛ موضوعی که پیشتر نیز توسط مؤسسات بینالمللی همچون S&P مطرح شده بود.
بازار کار در بحران؛ نیروی انسانی در خط مقدم
در پی بسیج گسترده نیروهای ذخیره ارتش، بخش زیادی از نیروی کار اسرائیل موقتاً از بازار خارج شدهاند. همچنین حملات موشکی متقابل و وضعیت امنیتی ناپایدار، بسیاری از کسبوکارها را به تعطیلی کشانده است. این موضوع، نهتنها بهرهوری را کاهش داده، بلکه زنجیره تولید و صادرات را نیز مختل کرده است.
سرمایهگذاریها در خطر و اقتصاد در لبه رکود
سرمایهگذاران بینالمللی با نگرانی روند تحولات منطقه را دنبال میکنند و برخی صندوقهای سرمایهگذاری خارجی در حال بازبینی موقعیت خود در بازار اسرائیل هستند. تحلیلگران اقتصادی معتقدند که اگر درگیریها ادامه یابد، یا حتی در صورت توقف جنگ اما با باقیماندن نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی، اقتصاد اسرائیل با خطر ورود به رکودی چندساله مواجه خواهد شد.
دههای از بازسازی؟
CNN در پایان گزارش خود مینویسد: «تأثیرات جنگ، چه از جنبه مالی، چه انسانی و چه روانی، برای سالها باقی خواهد ماند. حتی اگر خشونتها امروز پایان یابد، بازسازی اقتصاد اسرائیل به زمان، منابع و اعتماد از دسترفته نیاز دارد.» تحلیلگران میگویند در سناریوی کنونی، اسرائیل در آستانه ورود به یک «دهه از دسترفته» قرار دارد.
جنگ با ایران؛ زلزلهای بر پیکر نیمهجان اقتصاد اسرائیل
در حالی که تبعات جنگ غزه، اقتصاد اسرائیل را با رکود، کسری بودجه و فرار سرمایه مواجه کرده، کارشناسان بینالمللی هشدار میدهند که گسترش دامنه درگیریها به جمهوری اسلامی ایران میتواند اثری ویرانگر و ضربهای ساختاری به اقتصاد این رژیم وارد کند.
بر پایه تحلیلهای امنیتی و اقتصادی، جنگ مستقیم با ایران – که یکی از قدرتهای منطقهای دارای توان بالای موشکی، سایبری و اطلاعاتی است – میتواند زیرساختهای حیاتی اسرائیل از جمله بنادر، پالایشگاهها، تأسیسات آبشیرینکن، فرودگاهها و مراکز ارتباطی را هدف قرار دهد؛ همانگونه که در حملات موشکی اخیر جمهوری اسلامی نیز شاهد آن بودیم.
مؤسسه «S&P Global» پیشتر اعلام کرده بود که آسیب به سه پایانه نفتی در حیفا، اشکلون و ایلات، و خروج دو پالایشگاه اصلی از مدار تولید، ستون فقرات انرژی اسرائیل را مختل کرده است. حال، تحلیلگران بر این باورند که ورود مستقیم ایران به عرصه تقابل نظامی، نه تنها بحران انرژی را تشدید خواهد کرد، بلکه کل ساختار اقتصادی و امنیتی رژیم صهیونیستی را با فروپاشی مواجه میسازد.
از منظر بازارهای مالی، گسترش جنگ به ایران به معنای افزایش شدید هزینههای نظامی، بیثباتی در سیاستهای پولی و مالی، فرار شتابزده سرمایهها و از دست رفتن اعتماد سرمایهگذاران خارجی خواهد بود. در چنین شرایطی، ادامه فعالیت شرکتهای بینالمللی در اسرائیل نیز در هالهای از ابهام قرار میگیرد.
همچنین، با توجه به تراکم جمعیتی بالا و کمبود عمق استراتژیک جغرافیایی، استمرار حملات موشکی میتواند موج تازهای از مهاجرت معکوس، بیکاری گسترده، و فروپاشی در زنجیره تأمین کالا و خدمات عمومی را در پی داشته باشد. مراکز تحقیقاتی اسرائیل هشدار دادهاند که در صورت کشیده شدن درگیری به جنگ تمامعیار با ایران، اقتصاد اسرائیل نهفقط وارد رکود، بلکه وارد مرحلهای از فروپاشی زیرساختی خواهد شد.
اکنون، بسیاری از تحلیلگران، در توصیف آینده اقتصاد اسرائیل از تعبیر «دهه از دسترفته» فراتر رفتهاند و معتقدند که در صورت تداوم مسیر فعلی، باید از آن بهعنوان «آغاز فروپاشی راهبردی» یاد کرد.***
ضربه ایران به بازار ۴۷۵ میلیارد دلاری اسرائیل
در پی حمله موشکی بامداد پنجشنبه ایران به منطقه راماتگان، یکی از مهمترین مراکز مالی اسرائیل، بازار سرمایه این رژیم با شوکی شدید مواجه شد؛ شاخص بورس تلآویو بیش از ۳ درصد افت کرد و میلیاردها دلار از ارزش بازار بورس اسرائیل دود شد و به هوا رفت.
به گزارش تسنیم، صبح پنجشنبه، در پی حمله موشکی ایران به راماتگان، منطقهای که بهعنوان «قلب اقتصادی اسرائیل» شناخته میشود، بازار سرمایه این رژیم با افت شدید و بیسابقهای مواجه شد.
اصابت موشک به مرکز مالی اسرائیل
بهگفته منابع خبری، چند موشک به ساختمانها و برجهای تجاری در نزدیکی بورس تلآویو و برجهای اقتصادی راماتگان اصابت کردهاند. با آغاز حمله، بازارهای مالی به سرعت واکنش نشان دادند و موجی از فروش اضطراری در میان معاملهگران آغاز شد.
افت 3 درصدی شاخص بورس در نخستین ساعات
در ساعات اولیه پس از حمله، شاخص اصلی بورس اسرائیل بیش از 3 درصد سقوط کرد. این میزان افت، از زمان جنگ 2023 با غزه بیسابقه بوده و نشاندهنده عمق نگرانی فعالان اقتصادی نسبت به تداوم ناامنی و آسیب به زیرساختهای مالی است.
خسارت به ارزش بازار 475 میلیارد دلاری
بر اساس آخرین آمار رسمی، ارزش کل بازار سرمایه اسرائیل حدود 475 میلیارد دلار برآورد میشود. سقوط 3 درصدی تنها در یک روز، به معنای کاهش حدود 14 میلیارد دلاری ارزش بازار است. این عدد صرفاً بیانگر افت اسمی است و در صورت تداوم بحران، احتمال فرار سرمایه و خروج سرمایهگذاران خارجی نیز دور از انتظار نیست.
اختلال در عملکرد نهادهای مالی
در کنار سقوط شاخصها، برخی بانکها و شرکتهای سرمایهگذاری بینالمللی فعال در راماتگان نیز فعالیت خود را موقتاً متوقف کردهاند. گزارشها از توقف برخی معاملات بورس و تعلیق موقت دادوستدهای مرتبط با شرکتهای حوزه فناوری و صادرات حکایت دارد.
واکنش سرمایهگذاران خارجی: تعلیق ورود سرمایه جدید
رسانههای عبریزبان گزارش دادهاند که چند صندوق سرمایهگذاری خارجی که در هفتههای گذشته در حال بررسی ورود مجدد به بازار اسرائیل بودند، فعلاً برنامههای خود را به حالت تعلیق درآوردهاند. کارشناسان میگویند حمله به زیرساختهای اقتصادی، بیش از تهدیدات صرفاً نظامی، اثر روانی بلندمدتی بر بازارهای مالی خواهد داشت.
پیام اقتصادی حمله ایران
در حالیکه حملات قبلی عمدتاً زیرساختهای نظامی را هدف قرار داده بودند، این نخستینبار است که قلب بازار مالی اسرائیل هدف مستقیم موشکهای ایران قرار میگیرد. این حمله پیامی روشن از سوی تهران بود: در صورت تداوم جنگ، نهادهای اقتصادی و داراییهای مالی اسرائیل نیز در امان نخواهند بود.