با وارداتی بالغ بر ۹۱.۵ میلیارد دلار ، اسرائیل نیازمند تأمین روزافزون کالاهای اساسی و پیشرفته از جمله وسایل نقلیه، دارو، نفت خام و تجهیزات الکترونیکی از کشورهای مختلف است؛ واقعیتی که در شرایط فشار بین‌المللی، پیامدهای اقتصادی جدی برای این رژیم دارد.
‌ اینکه اروپا و انگلستان بتوانند اسرائیل را تحریم کنند، اقدامی دیرهنگام به نظر می‌رسد و مشخص نیست که چقدر واقعی، عملی و مؤثر است یا صرفاً جنبه شعاری دارد. با این حال، در تحولی تازه، انگلستان – سه‌شنبه گذشته – مذاکرات تجارت آزاد با اسرائیل را به دلیل رفتارهای نظامی این رژیم در جنگ غزه و گسترش شهرک‌سازی‌های غیرقانونی در کرانه باختری اشغالی، به حالت تعلیق درآورد. در سخنرانی خود در برابر پارلمان، وزیر خارجه انگلیس، دیوید لامی، اعلام کرد که دولت بریتانیا نمی‌تواند مذاکرات درباره به‌روزرسانی توافقنامه تجاری موجود با دولتی را ادامه دهد که به گفته او «سیاست‌هایی رسواآور» را در غزه و کرانه باختری دنبال می‌کند. این اقدام یک روز پس از آن صورت گرفت که انگلیس، فرانسه و کانادا اسرائیل را تهدید به اتخاذ «اقدامات ملموس» در صورت عدم توقف حملات جدید و رفع محدودیت‌ها بر کمک‌رسانی در غزه کردند. در همین حال، اتحادیه اروپا نیز گامی به‌سوی بازنگری در روابط خود با اسرائیل برداشت، به‌طوری‌که کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، سه‌شنبه تأیید کرد که اتحادیه به بازنگری در توافقنامه همکاری تجاری با اسرائیل رأی داده است.
ارزش تجارت میان اسرائیل و انگلیس چقدر است؟
انگلیس و اسرائیل در ژوئیه ۲۰۲۲ مذاکراتی برای تنظیم یک توافق تجارت آزاد به‌روزشده آغاز کردند، با هدف تقویت شراکت اقتصادی خود از طریق پوشش حوزه‌هایی که در توافق فعلی لحاظ نشده‌اند، به‌ویژه خدمات و تجارت دیجیتال، طبق پایگاه داده تجارت الکترونیکی سازمان ملل (UN Comtrade) که یک پایگاه جهانی آمار تجارت بین‌المللی رسمی است، انگلیس در سال ۲۰۲۴ در رتبه یازدهم شرکای بزرگ وارداتی اسرائیل قرار داشت. مجموع واردات اسرائیل از انگلیس حدود ۱.۹۶ میلیارد دلار بود که شامل محصولاتی نظیر ماشین‌آلات مانند موتورهای جت هواپیما، تجهیزات الکتریکی، دارو و وسایل نقلیه بوده است. در مقابل، انگلیس هشتمین مقصد بزرگ صادراتی اسرائیل بود و کالاهایی به ارزش حدود ۱.۵۷ میلیارد دلار از اسرائیل دریافت کرد که عمدتاً شامل الماس، محصولات شیمیایی، ماشین‌آلات و وسایل الکترونیکی می‌شود.
واردات و صادرات اسرائیل
طبق داده‌ها، ارزش واردات اسرائیل در سال ۲۰۲۴ برابر با ۹۱.۵ میلیارد دلار و صادرات آن ۶۱.۷ میلیارد دلار بود. برخی از مهم‌ترین واردات اسرائیل شامل: ماشین‌آلات الکتریکی و الکترونیکی، تجهیزات مکانیکی: حدود ۱۹ میلیارد دلار وسایل نقلیه شامل خودرو، کامیون، اتوبوس و هواپیما: حدود ۱۰ میلیارد دلار محصولات شیمیایی شامل دارو: ۸ میلیارد دلار محصولات فلزی شامل نفت، زغال‌سنگ و سیمان: ۷ میلیارد دلار سنگ‌های قیمتی و جواهرات شامل الماس: ۴ میلیارد دلار
مهم‌ترین صادرات اسرائیل شامل:
ماشین‌آلات الکتریکی، الکترونیکی و تجهیزات مکانیکی: حدود ۱۸ میلیارد دلار محصولات شیمیایی شامل دارو: ۱۰ میلیارد دلار سنگ‌های قیمتی و جواهرات، به‌ویژه الماس صیقل‌خورده: ۹ میلیارد دلار تجهیزات نوری، فناوری و پزشکی: ۷ میلیارد دلار محصولات فلزی: ۵ میلیارد دلار
بخش الکترونیک در اسرائیل یکی از موتورهای اصلی اقتصاد صادراتی این کشور است، به‌ویژه با حضور شرکت‌هایی مانند اینتل آمریکا که کارخانه‌های عظیم ساخت تراشه در اسرائیل دارد و همچنین شرکت‌هایی مانند Elbit Systems و Orbotech که در زمینه الکترونیک نظامی و تولید پیشرفته تخصص دارند. همچنین اسرائیل یکی از صادرکنندگان اصلی دارو است که شرکت‌هایی مانند Teva از آن پشتیبانی می‌کنند. در تجارت الماس نیز اسرائیل از برترین کشورهاست و الماس خام را به ارزش میلیاردها دلار وارد کرده و پس از برش و صیقل داخلی، آن را صادر می‌کند.
بزرگ‌ترین کشورهای واردکننده از اسرائیل
در سال ۲۰۲۴ اسرائیل کالاهایی به ارزش ۶۱.۷ میلیارد دلار صادر کرد: ایالات متحده بزرگ‌ترین واردکننده محصولات اسرائیلی بود با ۱۷.۳ میلیارد دلار ایرلند: ۳.۲ میلیارد دلار چین: ۲.۸ میلیارد دلار هنگ‌کنگ (منطقه‌ای نیمه‌مستقل در چین با جایگاه تجاری مجزا): ۲ میلیارد دلار (با افزودن صادرات به هنگ‌کنگ به رقم چین، چین دومین واردکننده بزرگ از اسرائیل می‌شود) آمریکا عمدتاً الماس، الکترونیک‌های پیشرفته شامل مدارهای مجتمع و تجهیزات مخابراتی و محصولات شیمیایی از اسرائیل وارد کرده است. ایرلند بزرگ‌ترین خریدار مدارهای مجتمع اسرائیلی در سال ۲۰۲۴ بود و حدود ۳ میلیارد دلار مدار مجتمع الکترونیکی و واحدهای میکرون از اسرائیل وارد کرد که در صنایع دارویی، تجهیزات پزشکی و فناوری در ایرلند کاربرد دارد. چین نیز مجموعه‌ای از تجهیزات نوری، قطعات الکترونیکی و محصولات شیمیایی را از اسرائیل وارد کرده است. صادرات اسرائیل در سال ۲۰۲۴، روزانه تقریباً برابر با ۱۶۹ میلیون دلار است؛ یعنی به صورت روزانه کالاها و خدماتی به ارزش تقریباً بودجه سالانه یک شرکت بزرگ یا بودجه یک شهر کوچک صادر می‌شود.
بزرگ‌ترین کشورهای صادرکننده به اسرائیل
در سال ۲۰۲۴ اسرائیل کالاهایی به ارزش ۹۱.۵ میلیارد دلار از سراسر جهان وارد کرد: چین بزرگ‌ترین صادرکننده به اسرائیل بود با صادراتی معادل ۱۹ میلیارد دلار آمریکا: ۹.۴ میلیارد دلار آلمان: ۵.۶ میلیارد دلار چین عمدتاً خودروهای برقی، تلفن همراه، رایانه و فلزات را به اسرائیل صادر کرده است. ایالات متحده نیز مهمات، الماس، الکترونیک و محصولات شیمیایی به اسرائیل فروخته است. بخش زیادی از این صادرات ناشی از میلیاردها دلار کمک نظامی است که آمریکا به اسرائیل می‌دهد و اسرائیل آن را برای خرید تسلیحات آمریکایی هزینه می‌کند. آلمان نیز خودرو، دارو، ماشین‌آلات و تجهیزات الکترونیکی به اسرائیل صادر کرده است. اگر این رقم واردات اسرائیل را به تعداد روزهای سال تقسیم کنیم، اسرائیل روزانه حدود ۲۵۰ میلیون دلار کالا وارد می‌کند؛ یعنی هر روز به اندازه بودجه یک شهر کوچک یا کل درآمد یک شرکت بزرگ بین‌المللی کالا وارد می‌شود.