گزارشهای حملونقل جهانی نشان میدهد شرکتهایی که پیشتر کالاهای بشردوستانه حمل میکردند، حالا به انتقال تجهیزات نظامی به اسرائیل مشغولاند.
شرکت بینالمللی مرسک (Maersk) که در حوزه حملونقل دریایی فعالیت دارد یک ماه پیش تأیید کرد که قطعات هواپیمای جنگنده «اف-۳۵» را به اسرائیل حمل میکند. با این حال، این شرکت ادعا کرد که این قطعات به نهادهایی غیر از وزارت جنگ اسرائیل ارسال میشوند. مرسک همچنین با اشاره به پیچیدگی برنامه تولید هواپیمای اف-۳۵ که مجموعهای از کشورها از جمله اسرائیل در آن نقش دارند، اظهار داشت که اسرائیل بخشی از فرآیند تولید این هواپیما، از جمله ساخت بالها را بر عهده دارد. اما گزارشی که توسط «جنبش بینالمللی جوانان فلسطینی» تهیه و بهصورت اختصاصی در اختیار الجزیره قرار گرفته، ابعاد پنهانی از نقش مرسک در زنجیره تأمین تسلیحات جهانی را افشا میکند. گزارشی که این شرکت را در حمایت از حملات ارتش اسرائیل به نوار غزه، که تاکنون به شهید و زخمی شدن دهها هزار غیرنظامی از جمله زنان و کودکان انجامیده، به شدت متهم میکند.
نقش عمیق مرسک در جنگندههای اف-۳۵ و جنگ غزه
به گفته این گزارش، شرکت اصالتاً دانمارکی مرسک تنها یک شرکت حملونقل نیست، بلکه نقش محوری در تولید و انتقال تجهیزات نظامی ایفا میکند. این گزارش میافزاید مدارکی محکم در دست است که اثبات میکند مرسک در تولید، مونتاژ و انتقال تسلیحات، از جمله جنگندههای اف-۳۵ که نقش کلیدی در جنگ علیه غزه دارند، مشارکتی مستقیم دارد. این گزارش با اتکا به دادههای گسترده، نشان میدهد مرسک تقریباً تمام مراحل زنجیره تأمین از ساخت قطعات گرفته تا تحویل آنها به خطوط تولید و درنهایت استفاده نهایی در عملیات نظامی را پوشش میدهد. جنبش جوانان فلسطینی در گزارش خود تأکید کرده است که شرکتهایی چون مرسک باید پاسخگوی نقش خود در نقض حقوق بشر و مشارکت در جنایات جنگی باشند، بهویژه در بحبوحه آنچه «نسلکشی» مردم غزه خوانده میشود.
حمل بالهای اف-۳۵ و قطعات حیاتی توسط مرسک
بر اساس این گزارش، مرسک از مارس ۲۰۲۲ تاکنون مسئول حمل تمام بالهای هواپیماهای اف-۳۵ تحویلی به اسرائیل بوده است. پنج فروند دیگر نیز طبق برنامهریزی تا سال ۲۰۲۸ تحویل داده خواهند شد. همچنین مرسک تقریباً تمامی حملونقل دریایی قطعات اف-۳۵ را به دو مرکز اصلی تولید این هواپیما، یعنی کارخانههای لاکهید مارتین در فورت وورث تگزاس و نورثروپ گرومن در کالیفرنیا، انجام داده است. این محمولهها از کشورهای مختلف از جمله آمریکا، اسرائیل، ایتالیا، هلند، نروژ، ترکیه، کانادا، فرانسه و بریتانیا صورت گرفته و در برخی موارد، قوانین صادراتی این کشورها را نقض کردهاند.
آمار شگفتآور از محمولههای مرسک
بین ۳۰ دسامبر ۲۰۱۹ تا ۲۸ ژانویه ۲۰۲۵، مرسک در انجام حداقل ۱۰۰۹ محموله مربوط به تجهیزات نظامی جنگنده اف-۳۵ مشارکت داشته که مجموع وزن آنها بیش از ۱۵.۱ میلیون پوند (حدود ۶۸۵۰ تن) بوده است. این محمولهها شامل موارد زیر بودهاند: ۴۰۴ محموله شامل بال هواپیما و قطعات آن به مقصد لاکهید مارتین. ۴۵۹ محموله شامل بدنه هواپیما و سامانههای پروازی به مقصد نورثروپ گرومن. ۱۵۷ محموله شامل بال، بدنه و قطعات یدکی به مقصد شرکتهای تولیدکننده در ایتالیا و اسرائیل. ۲ محموله شامل واگنهای بارگیری مهمات به شرکت اسرائیلی «البیت سیستمز». محمولههایی از سامانههای تحلیل سطحی جهت تعمیرات در پایگاههای هوایی اسرائیل. بدون این محمولهها، جنگندههای اف-۳۵ قادر به انجام مأموریتهای رزمی خود نبودهاند.
اف-۳۵؛ ستون فقرات ماشین جنگی اسرائیل
جنگندههای اف-۳۵ نقش کلیدی در حملات اسرائیل به غزه ایفا کردهاند. طبق گزارشها، این هواپیماها به نابودی مدارس، بیمارستانها و اماکن مذهبی منجر شده و هزاران غیرنظامی را کشتهاند. در دسامبر ۲۰۲۳، مدیر اجرایی برنامه اف-۳۵، «مایکل اشمیت»، در کنگره آمریکا اعلام کرد که «ما از عملیات اسرائیل درسهای زیادی آموختهایم» و این تجربه به تقویت آمادگی جهانی ناوگان اف-۳۵ کمک خواهد کرد. اف-۳۵ قابلیت حمل طیف وسیعی از سلاحها از جمله بمبهای هدایتشونده و غیرهدایتشونده سری MK-80 را دارد که در حملات به غزه بهوفور استفاده شدهاند. طبق تحقیقات سازمان دانواچ دانمارک، از این بمبها برای حمله به کمپهای آوارگان استفاده شده است.
مرسک؛ گره حیاتی در شبکه ۱۵۰۰ تأمینکننده جهانی
برنامه ساخت اف-۳۵ یک پروژه چندملیتی است که بیش از ۱۴۰۰ تأمینکننده در آمریکا و بیش از ۱۰۰ تأمینکننده در کشورهای دیگر را شامل میشود. این شبکه ۷۰ درصد از هزینه کل تولید هر هواپیما را پوشش میدهد. مرسک بهویژه در حمل دریایی اجزای سنگین این جنگندهها نقشی حیاتی دارد. اسرائیل تنها رژیمی است که نسخه اختصاصی «اف-۳۵ آدیر» را دریافت کرده و بر اساس قرارداد فعلی، ۵ فروند دیگر نیز تا ۲۰۲۸ دریافت خواهد کرد. شرکتهای همکار مرسک در زنجیره اف-۳۵ علاوه بر لاکهید مارتین و صنایع هوافضای اسرائیلی (IAI)، مرسک با شرکتهایی مانند لئوناردو ایتالیا، میشلن فرانسه، صنایع هوایی ترکیه و شرکتهای آمریکایی تولیدکننده تجهیزات جنگی همکاری دارد. مرسک حتی سامانههای بارگذاری مهمات BL-1 ساخت آمریکا را نیز به شرکت البیت سیستمز و صنایع نظامی اسرائیل منتقل کرده است. این سامانه، گزینه ترجیحی نیروی هوایی اسرائیل برای مسلح کردن اف-۳۵ است.
شواهد بیچونوچرا از نقش مرسک در جنگ غزه
در پایان، گزارش «جنبش جوانان فلسطینی» تاکید میکند که مرسک تنها یک حملکننده منفعل نیست، بلکه در مرکز شبکه پیچیده تولید، انتقال و بهکارگیری جنگافزارهایی قرار دارد که مستقیماً در نسلکشی مردم غزه نقش دارند. این گزارش، شواهد مستندی ارائه میدهد که نشان میدهد بدون کمکهای لجستیکی مرسک، جنگندههای اف-۳۵ توانایی اجرای مأموریتهای خود را نداشتند، از جمله عملیات اخیر در مارس ۲۰۲۵ که منجر به کشته شدن بیش از ۴۰۰ فلسطینی و پایان آتشبس شد. در زمان انتشار این گزارش، مرسک قراردادهای جدیدی برای ادامه نقش خود در انتقال تسلیحات و قطعات حیاتی به اسرائیل امضا کرده است.