با اعلام آمار تورم فروردین‌ماه از سوی بانک مرکزی، ارزیابی دقیق‌تری از تبعات حذف ارز ترجیحی 28500 تومانی کالاهای اساسی می‌توان داشت.
بر اساس گزارش بانک مرکزی، نرخ تورم نقطه به نقطه مواد غذایی در فروردین امسال نسبت به ماه مشابه سال قبل سه‌رقمی شده و به 103.6 درصد رسیده که بالاترین تورم مواد غذایی در حداقل دو دهه اخیر محسوب می‌شود. پیش از این فقط دو بار نرخ تورم نقطه به نقطه مواد غذایی سه‌رقمی شده بود که در فروردین و اردیبهشت سال 1398 در دولت حسن روحانی بود.
نرخ تورم نقطه به نقطه مواد غذایی در دی‌، بهمن و اسفند سال گذشته هم تحت تاثیر حذف ارز 28500 تومانی به ترتیب 85.2 درصد، 98.8 درصد و 97.8 درصد بود. با توجه به اینکه از نیمه دی‌ماه ارز ترجیحی کالاهای اساسی حذف شد و در آن مقطع، هنوز در انبارهای تولیدکنندگان، مواد اولیه‌ای که با ارز ترجیحی تامین شده بود وجود داشت، طبیعی بود که اثرات تورمی این اقدام دولت طی چند ماه بعد خود را نشان دهد. بدین ترتیب از اواخر سال گذشته به تدریج تمامی مواد اولیه تولیدکنندگان مواد غذایی با ارز حدودا 140 هزار تومانی تامین شد و هزینه تمام‌شده آنها را افزایش داد. این موضوعی است که مسئولان دولتی هم به آن اذعان کرده‌اند.

اعتراف معاون وزیر جهاد
در روزهای اخیر اکبر فتحی معاون وزیر جهاد کشاورزی اعلام کرد: افزایش قیمت مرغ و تخم‌مرغ به علت بالا رفتن هزینه‌های تولید، از جمله تغییرات نرخ ارز واردات نهاده‌ها، افزایش حقوق گمرکی و رشد هزینه‌های حمل‌ونقل و دستمزد‌ها بوده و مصداق گران‌فروشی نیست. اکبر فتحی در گفتگو با شبکه خبر افزود: قیمت‌گذاری جدید برای مرغ و تخم‌مرغ به دلیل عواملی، چون تغییر نرخ ارز برای واردات نهاده‌ها، افزایش حقوق گمرکی و همچنین رشد ۳۰ درصدی هزینه‌های حمل‌ونقل و ۶۰ درصدی دستمزد‌ها در سال جدید صورت گرفته است. در حال حاضر، قیمت مرغ آماده مصرف از حدود ۳۵۰ هزار تومان در اواخر سال گذشته به ۳۷۰ تا ۳۸۰ هزار تومان رسیده است.
وی هشدار داد که اگر تولیدکنندگان نتوانند محصولات خود را با سود متعارف بفروشند، در آینده با کمبود تولید مواجه خواهیم شد.
وی اعلام کرد که در این نرخ‌های جدید، گران‌فروشی رخ نداده است و تاکید کرد که قیمت‌های فعلی به تدریج به سمت تعادل حرکت کرده و در صورت عدم سوددهی تولید، با کمبود مواجه خواهیم شد.

معاون وزیر جهاد کشاورزی همچنین به قیمت تخم‌مرغ اشاره کرد و گفت: اواخر پارسال ، هر شانه تخم‌مرغ ۲۷۰ هزار تومان فروخته می‌شد، در حالی که قیمت واقعی آن ۴۱۰ هزار تومان بود. با در نظر گرفتن افزایش هزینه‌های تولید، قیمت فعلی هر شانه تخم‌مرغ بین ۴۵۰ تا ۴۶۰ هزار تومان است که این افزایش نیز به علت هزینه‌های تولید بوده و گران‌فروشی محسوب نمی‌شود.

تبعات تورمی شدیدتر از حذف ارز 4200
در اردیبهشت سال 1401 دولت شهید رئیسی ارز ترجیحی 4200 تومانی کالاهای اساسی را حذف کرد اما در آن مقطع، نرخ تورم نقطه به نقطه مواد غذایی بسیار کمتر از ارقام فعلی بعد از حذف ارز 28500 تومان بود.
در اردیبهشت، خرداد، تیر و مرداد 1401 نرخ تورم نقطه به نقطه مواد غذایی به ترتیب 55.2 درصد، 77.6 درصد، 81.7 درصد و 77 درصد بود. یعنی در 4 ماه نخست پس از حذف ارز ترجیحی 4200 تومانی، میانگین تورم نقطه به نقطه مواد غذایی 72.9 درصد بود در حالی که در 4 ماه نخست پس از حذف ارز ترجیحی 28500 تومانی در دولت مسعود پزشکیان میانگین تورم نقطه به نقطه مواد غذایی 96.3 درصد بوده است.
ضمن اینکه نباید از خاطر برد در یک ماه گذشته به علت وقوع جنگ تحمیلی و تعطیلات اجباری در سراسر کشور، حجم تقاضای کالاهای اساسی همچون سایر کالاها به مراتب پایین‌تر از شرایط عادی بوده است. اگر اوضاع عادی بود و حجم تقاضا هم در سطح معمول خود بود قطعا به علت افزایش تقاضای کل، قیمت‌ها هم رشد بیشتری پیدا می‌کرد و تورم حاصل از حذف ارز 28500 تومانی بیشتر از ارقام فعلی می‌شد.