باوجود وعده مداخلات ارزی و پایان یافتن فصل تسویههای بینالمللی ارزی همزمان با شروع سال جدید میلادی؛ هنوز خبری از بازگشت آرامش به بازارهای غیررسمی ارز نیست؛ این دو مورد از سناریوهایی بود که برای توجیه خطای ارزی دولت از سوی هواداران در فضای مجازی مطرح شد، اما دولت کماکان در مقابل این بیثباتی، سکوت کرده است.
به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ در مهلکه شوک ارزی ۱۴۰۳ که دو سال بعد از شوک ارزی ۱۴۰۱ با کلیدواژه مشترک حذف رانت و تکنرخی سازی شاهد اجرای آنها بودیم، تحلیل و تفاسیر ضدونقیض متعددی در فضای رسانهای مطرح شد.
سانسور وقایع نیمه اول سال برای توجیه شوک ارزی؟
بهعنوانمثال موضوع التهابات سیاست خارجی و تحولات منطقهای یکی از سناریوهایی بود که بهکرات از سوی طرفداران سیاستهای متعارف ارزی مطرحشده بود. نکته جالبتوجه اینکه در این رویکرد هیچگاه به موضوعات بسیار چالشبرانگیزتری که از فروردین ۱۴۰۳ رخ داد و چنین اثر مهلکی روی بازار غیررسمی ارز نداشت، اشارهای نمیشود.
سبزپوشی بورس هم به خاطر نا اطمینانی سیاست خارجی است؟
همچنین ذکر این نکته جالبتوجه بوده که اگر منشأ جهش اخیر در بازار غیررسمی، التهابات غیراقتصادی بوده، سؤالی که ایجاد میشود، این بوده که «چرا بازار سهام چنین پرشتاب و بیاعتنا به سناریوهای غیرواقعی مسیر صعودی غیرقابل توقف در پیشگرفته است؟» چراکه در شرایط بیثباتی، بهطور حتم بازار سهام بهدلیل تبعات ونگرانیهای ناشی از آینده باید با خروج غیرقابلمهار ریال مواجه میشد؛ این در حالی است که بازار سهام، سوددهترین شرایط خود طی یک الی دو سال اخیر را پشت سر گذاشته و البته این روند هنوز متوقف نشده است.
پایان فصل تسویه ارزی و ابهامات بیپاسخ
همچنین موضوع فصل تسویههای بینالمللی ارزی فعالان اقتصادی یکی از سناریوهایی بود که برای توجیه خطای سیاست ارزی دولت از سوی برخی در فضای مجازی مطرح شد.
نکته اول اینکه این دست تحلیلگران بهصورت ناخودآگاه، هیچ اشارهای به این موضوع نمیکنند که چرا دریکی از بدترین شرایط، یعنی افزایش فصلی فشار به بازار آزاد مرتبط با فصل تسویه بینالمللی فعالان اقتصادی (یعنی پایان سال میلادی در اواخر آذرماه و ابتدای دیماه)، سیاست حذف ارز نیمایی در دستور کار قرار گرفت؟
در سیاست حذف ارز نیمایی که از چندی قبل بهصورت تدریجی آغازشده و نرخ ارز نیمایی تا ۵۴ هزارتومان نیز با شیب ملایم افزایش یافت، با اطلاعیه صادرشده از سوی بانک مرکزی، بهصورت دفعی در نیمه دوم آذرماه عملیاتی شد. همچنین سؤال دیگری که مطرح میشود، آن است که بعد از کاهش التهابات مطرحشده با این سناریو و عبور از مقطع مرتبط با تسویه ارزی، چرا هماهنگی عرضه و تقاضای ارز به شرایط قبلی خود بازنمیگردد؟ درواقع انتظار این بود که اگر این شرایط تحت تأثیر سناریو فصل تسویه بینالمللی ارزی رخداده، بعد از گذار از این دوره و مداخلات ارزی، تقاضا کاهشیافته و با افزایش عرضه، قیمت دلار در بازار غیررسمی نیز به محدودههای قبلی بازگردد، اما فعلاً این سناریو نیز رنگ واقعیت نگرفته است.