ممنوعیت صادرات خرما در حالی اعلام‌شده که رئیس انجمن ملی خرما، می‌گوید: وزیر به وعده خود عمل نکرده و بدون مشورت تشکل‌ها اقدام کرده است، درحالی‌که تا ۳۵درصد تولید، مازاد است و باید صادر شود. خرما یکی از محصولات صادراتی ایران است که طی سال‌های اخیر گاه‌وبیگاه در مورد ممنوعیت صادرات آن خبرهایی به گوش رسیده و مخالفت‌های بسیاری از سوی تشکل‌ها، نسبت به این ممنوعیت‌ها اعلام شده است. به گفته محسن رشید فرخی، رئیس انجمن خرمای ایران، به‌واسطه این ممنوعیت‌های صادراتی که طی ۷سال گذشته برای خرما اعمال‌شده، هفت میلیارد دلار خسارت به این بخش واردشده و خرما روی دست کشاورزان باقی‌مانده است. این در حالی است که به گفته کارشناسان، محصول خرما تنها در صورتی می‌تواند سودآور باشد که راه‌های صادراتی باز بوده و صادرکننده این محصول را با قیمت مناسبی از کشاورز خریداری کند. با این‌وجود، شنیده‌ها حاکی است که برای سال ،۱۴۰۴ ممنوعیت صادراتی خرما در کنار کالاهای دیگری همچون آرد و کره اعلام‌شده است و این امر صدای کشاورزان و تشکل‌های مربوطه را درآورده است.
ممنوعیت صادرات تعادل بازار و معیشت کشاورزان را مختل می‌سازد
رشید فرخی با انتقاد از عملکرد وزارت جهاد کشاورزی، گفت: متأسفانه به نظر می‌رسد عزیزانی که بر مسند وزارت می‌نشینند، آگاهی از امور ندارند و نمی‌دانند با تصمیماتی که بدون مشورت با تشکل‌های مربوطه می‌گیرند، چه آسیب‌ها و خسارت‌های جبران‌ناپذیری به کشاورزان می‌زنند. متأسفانه درحالی‌که کمتر از دو هفته پیش، وزیر جهاد کشاورزی،اعلام کرد که بدون مشورت با تشکل‌ها، اقدامی نخواهد کرد، اما مثل دوره‌های قبل، چنین نشد و با اعلام ممنوعیت صادرات خرما در سال ۱۴۰۴،ضربه مهلکی به بدنه کشاورزان وارد خواهد شد.
وی، خاطرنشان کرد: مساله مهم این است که محروم‌ترین قشرهای کشور، کشاورزانی هستند که معیشت آن‌ها از طریق خرما تأمین می‌شود و تمام درآمدی که خرما دارد، بر اساس صادرات است. یعنی صادرکننده باید بتواند صادر کند تا خرما را به قیمت خوب از کشاورز خوب خریداری کند. ضمن اینکه اغلب مناطق خرماخیز مانند سیستان و بلوچستان، مناطق مرزی هستند و تجربه نشان داده که وقتی معیشت آن‌ها دچار مشکل می‌شود، ضریب امنیتی در این مناطق پایین می‌آید.
فرخی بابیان اینکه سالانه یک‌میلیون و ۳۰۰ تا یک‌میلیون و ۴۰۰ هزارتن خرما در کشور تولید می‌شود، افزود: بارها ،اعلام کرده‌ایم که ۶۵ تا ۷۰ درصد از خرمای تولیدی، در کشور مصرف می‌شود ،مابقی آن مازاد است و باید اجازه بدهند که صادر شود، تا تعادل بازار حفظ شود. وی، خاطرنشان کرد: بااین‌وجود، وقتی برای سال آینده، ممنوعیت صادرات خرما به‌طور رسمی اعلام می‌شود، دیگر صادرکننده‌ای اطمینان نمی‌کند که با بازارهای خارجی، قرارداد ببندد چراکه حضور در بازارهای خارجی، مستلزم استمرار صادرات است.
کشورهای برتر در تولید خرما
گفتنی است، خرما میوه اصلی در بسیاری از نقاط جهان، به‌ویژه در خاورمیانه و شمال آفریقا است که به‌دلیل ارزش غذایی ، اهمیت فرهنگی آن جشن گرفته می‌شود. این میوه‌های شیرین جزء لاینفک رژیم‌های غذایی محلی است و ارزش اقتصادی قابل‌توجهی در مناطق خرماخیز دارد. با افزایش تقاضای جهانی برای غذاهای سالم و طبیعی، تولید خرما رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده است. آب‌وهوای مطلوب این مناطق، همراه با پیشرفت در شیوه‌ها و فن‌آوری‌های کشاورزی، باعث افزایش تولید و کیفیت این محصول شده است. علاوه براین، خرما به‌طور فزاینده‌ای به‌عنوان یک غذای فوق‌العاده شناخته شده که باعث محبوبیت و گسترش بازار آن می‌شود.
کشورهایی مانند مصر، عربستان، ایران، الجزایر و … همواره بیشترین تولید خرما رادارند، به‌طوری‌که داده‌های آماری نشان می‌دهد، مصر با تولید سالانه بیش از یک‌میلیون و ۷۰۰هزارتن، بزرگ‌ترین تولیدکننده خرما در جهان است. آب‌وهوای مطلوب و خاک حاصلخیز در کنار رود نیل، این کشور را به مکانی ایده آل برای کشت خرما تبدیل کرده است. خرمای مصری به‌دلیل طعم غنی و کیفیت بالا، شناخته‌شده است وبه این کشور کمک کرده تا جایگاه برتر خود را در بازار جهانی حفظ کند. همچنین دولت مصر در شیوه‌ها و فن‌آوری‌های کشاورزی مدرن سرمایه‌گذاری کرده که توانایی‌های تولید و صادرات را افزایش می‌دهد.
ایران نیز یکی از تولیدکنندگان پیشرو خرما درجهان است که طبق داده‌های آماری، سالانه بیش از یک‌میلیون و ۳۰۰هزارتن از این محصول را تولید می‌کند. درواقع مناطق جنوبی کشور با آب‌وهوای گرم و خشک، برای کشت خرما، بسیار مناسب است. به گفته کارشناسان، خرمای ایرانی به‌دلیل طعم و کیفیت بی‌نظیرش ،در بازارهای بین‌المللی از ارزش بالایی برخوردار است. از سوی دیگر الجزایر از دیگر تولیدکنندگان برتر خرما در جهان است که آب‌وهوای متنوع این کشوراز مناطق ساحلی گرفته تا مناطق کویری، از انواع ارقام خرما، پشتیبانی می‌کند. همچنین خرمای الجزایری، به‌دلیل ظاهر شفاف و طعم شیرین خود، مشهور است.