یک مسئول صنفی گفت: سابقه ورود ایران در حوزه لبنیات به بازار صادراتی خیلی طولانی نیست؛ از این رو محصولات صادراتی با قیمت پایین تری خریداری می شود.
فرآوردههای لبنی یکی از منابع غذایی تأمین کننده عموماً کلسیم بدن است. شیر به عنوان ماده اولیه این مواد غذایی به ویژه برای کودکان ضروری است. در چند دوره توزیع شیر رایگان در مدارس کشور انجام شد اما این روند مستمر و ادامه دار نبوده است.
در برخی مواقع هم کیفیت نامطلوب شیر منجر به دور ریز شدن این شیرهای یارانه ای در مدارس می شد. تأمین و مصرف فرآورده های لبنی سالم و با کیفیت مناسب می تواند تضمین کننده سلامت جامعه و نسل آینده باشد.
صادرات و درآمد ارزی
نایب رئیس هیأتمدیره انجمن صنایع لبنی درباره وضعیت تولید لبنیات در کشور به مهر گفت: امسال وضعیت تولید افزایش جزئی داشت اما این افزایش تولید منتج به افزایش مصرف نشده و بیشتر در کانال صادرات رفته است.
وحید مفید افزود: قیمت در بازار چون با افزایش همراه بوده است باعث شده روی قدرت خرید مردم اثر گذاشته و مصرف سرانه لبنیات در کشور کمتر شود.
وی در ادامه درباره صادرات این محصولات غذایی، عنوان کرد: آنچه بیشتر از ایران در حوزه لبنیات صادر می شود شیر خشک صنعتی، کره و مقدار کمی خامه است. در کنار آن فرآورده هایی مثل پنیر، دوغ، ماست و … هم صادر می شود اما به لحاظ ارزش مالی در سطح پایین تری است.
وی تصریح کرد: نرخ ارزشی که هر محصول دارد به قیمت برابری دلار و ریال بر می گردد. هنگامی که نرخ ارز در کشور افزایش می یابد به تبع آن درآمد ارزی کشور هم بیشتر می شود؛ یعنی در مقایسه با بازار داخل، صادرکنندگان می توانند گران تر محصول خود را به فروش برسانند.
نایب رئیس هیأت مدیره انجمن صنایع لبنی یادآور شد: در ۶ تا ۷ ماهه ابتدای سال قیمت کره با توجه به افزایش قیمت جهانی روغن بالا رفت؛ ضمن این که تقاضا برای محصولات ما زیادتر شد.
این مسئول صنفی با بیان این که نرخ کره های صادراتی ایران مناسب تر از قیمت های جهانی بود، عنوان کرد: طبیعی است، تقاضا ایجاد شده و بازار صادراتی کشش بیشتری پیدا کرده است.
صادرات لبنیات با نرخ پایین تر
پیش تر یکی از فعالان بازار لبنیات به مهر گفته بود چون کشور تحریم است محصولاتی که از ایران صادر می شود با قیمت پایین تر نسبت به سایر کشورها است. مفید در این خصوص گفت: سابقه ورود ایران در حوزه لبنیات به بازار صادراتی خیلی طولانی نیست. ما تا ۱۰ سال قبل واردکننده یک سری محصولات لبنی بودیم. به عنوان نمونه همین کره حیوانی تا حدود ۱۰ سال پیش وارد میشد؛ حتی شیرخشک. امروز در مقایسه با یک دهه قبل از واردکننده به صادرکننده تبدیل شدیم.
نایب رئیس هیأت مدیره انجمن صنایع لبنی با بیان این که هنگامی که فردی بخواهد در بازار صادراتی کار کند سابقه، برند و… روی ارزش کالاهای صادراتی وی اثر مستقیم دارد، اظهار کرد: یکی از دلایلی که صادرکنندگان ما محصولات را تا حدودی پایین تر از نرخ جهانی می فروشند به دلیل نوپا بودن و نوظهور بودن ما در عرصه صادرات است. به مرور زمان، خریدارهای بین المللی ما را می شناسند و به کیفیت محصولات ما اطمینان پیدا کرده و می توانیم ما هم به قیمت اصلی محصولات خود را به بازار جهانی عرضه کنیم. در بازار داخل هم شاهد هستیم وقتی کالایی را شرکتی جدید تولید می کند اوایل نرخ خود را پایین تر از رقبا می دهد تا محصول در بازار شناخته شود و بعد به مرور قیمت را به نرخ متعادلی که در بازار است، می رساند.
وی با بیان این که البته ممکن است موضوع تحریم هم به نوعی اثرگذار باشد، تصریح کرد: در مجموع صادرات ما با درصد پایین تری نسبت به نرخ بازار جهانی انجام می شود.
وی درباره بازار صادراتی کشور گفت: بیشتر بازارهای صادراتی ما عراق، پاکستان، افغانستان، روسیه و کشورهای این منطقه هستند. همچنین برخی شرکت ها به کشورهای دورتر مانند ژاپن هم صادرات دارند ضمن این که صادرات به چین هم در حال پیگیری و بررسی است؛ اما عمده صادرات به کشورهای همسایه شمالی، غرب و شرق است.
این مسئول صنفی گفت: سازمان غذا و دارو ژاپن مقررات بسیار سختگیرانه ای دارد و همین که یکی سری از محصولات شرکت های ایرانی رجیستر می شود موفقیت بزرگی است که نشان می دهد کیفیت فرآورده های ما را تأیید کردهاند.
مفید با تاکید بر این که به مرور محصولات این سبد برای ژاپن اضافه می شود، اظهار کرد: مهم ورود و نفوذ به بازار بود. ادامه کار به قدرت بازاریابی شرکت های داخلی بر می گردد تا در این بازار سهم مناسبی پیدا کنند.
۸۰ تولیدکننده ۸۰ درصد فرآوردههای لبنی را تولید میکنند
این عضو انجمن صنایع لبنی درباره آمار تولیدکنندگان، گفت: زمانی، تعداد واحدهایی که پروانه بهره برداری گرفته بودند بالای ۱۰۰۰ واحد بود. در حال حاضر تعداد، حداکثر ۳۰۰ واحد است؛ اما این به معنی کم شدن تعداد تولیدکنندگان نیست زیرا بسیاری از تولیدکنندگان واحدهای تولیدی کوچکی بودند که در برخی از شهرها ایجاد شده بودند. آنها صرفاً شیر یارانه ای تولید می کردند. وی ادامه داد: پس از سال ۱۳۹۰ و با مطرح شدن موضوع هدفمندی یارانه ها، شیر یارانه ای حذف و واحدها تعطیل شدند زیرا ظرفیت زیادی نداشتند.
وی اظهار کرد: آمار واحدهای تولیدی بزرگ در صنعت لبنیات در حال رشد است؛ یعنی برندهای بزرگ کسب و کار خود را توسعه می دهند. به عنوان مثال، از این حدود ۳۰۰ واحد تولیدی، ۸۰ شرکت ۸۰ درصد بازار لبنی را تأمین می کنند. همچنین آمار تولید نسبت به زمانی که ۱۰۰۰ واحد فعالیت داشتند بیشتر هم شده است. بنابراین واحدهای کوچکی که حذف شدند عمدتاً واحدهایی بودند که مجهز نبودند.
این مسئول صنفی توضیح داد: یک سری در رقابت حذف شدند و بخشی هم با حذف یارانه شیر یارانه ای از گردونه تولید کنار رفتند چون تنوع محصول نداشتند.
ظرفیت تولید کشور
مفید درباره ظرفیت فعالیت واحدهای صنعتی موجود کشور، گفت: برخی با ظرفیت بالای ۸۰ درصد فعالیت دارند بعضی هم با ۴۰ تا ۵۰ درصد کار میکنند.
نایب رئیس هیأتمدیره انجمن صنایع لبنی با بیان این که کشور ظرفیت سازی خوبی در صنایع لبنی ایجاد کرده است، تصریح کرد: شاید نزدیک به ۲ برابر آمار شیری که در کارخانه ها فرآوری می شود ظرفیت سازی شده است. فعالیت آنها بستگی به میزان حضورشان در بازار و قدرت بازاریابی و… این واحدها دارد.