دور چهارم گفتوگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا یکشنبه در حالی در مسقط برگزار شد که عراقچی قبل و بعد از این مذاکرات، به صراحت «غنیسازی» را حق غیرقابل مصالحه و معامله ایران خواند و این دور از مذاکرات را جدیتر و صریحتر از سه دور قبلی توصیف...
دور چهارم گفتوگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا یکشنبه در حالی در مسقط برگزار شد که عراقچی قبل و بعد از این مذاکرات، به صراحت «غنیسازی» را حق غیرقابل مصالحه و معامله ایران خواند و این دور از مذاکرات را جدیتر و صریحتر از سه دور قبلی توصیف کرد.
به گزارش فارس؛ شهر مسقط پایتخت سلطنت عمان روز یکشنبه ۲۱ اردیبهشتماه برای سومین بار میزبان گفتوگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا با واسطه عمان بود. چهارمین گفتوگویی که بنا بود شنبه ۱۳ اردیبهشتماه در رم برگزار شود، ولی آنگونه که بدر البوسعیدی هماهنگ کننده این مذاکرات اعلام کرد، بنا به دلایل فنی و لجستیکی به تعویق افتاد و درنهایت مسقط روز گذشته میزبان این گفتوگوها شد.
باز هم اظهارات ضد و نقیض آمریکاییها
«ما موضع خود را مشخص کردهایم. ایران نمیتواند بمب هستهای داشته باشد. آنها هم گفتهاند که چنین نمیخواهند… اگر این نظر آنهاست، تأسیسات غنیسازی آنها باید برچیده شود. نباید سانتریفیوژ داشته باشند، باید تمام سوخت غنیشده خود را رقیق کرده و به جایی دور منتقل کنند…تأسیسات نطنز، فردو و اصفهان، باید برچیده شود.» این آن چیزی بود که استیو ویتکاف مذاکرهکننده ارشد آمریکایی که در این مدت اظهارات متناقضی درباره برنامه هستهای ایران بیان کرده بود، این بار قبل از شروع دور چهارم مذاکرات بیان کرد.
طرح این مواضع از سوی آمریکاییها در حالی است که ایران از زمانی که این گفتوگوها کلید خورد، همواره مواضعی روشن و ثابت داشته و آن را به اطلاع طرف آمریکایی رسانده است. آنگونه که عراقچی گفت: «به طرف مقابل طرحی که میتواند تضمین کند که برنامه هستهای ایران همواره صلحآمیز خواهد ماند را ارائه دادیم، آنها هم طرحهای خودشان را دادند، ولی شاهد ایدههای متناقضی از آنها هستیم.»
برنامه هستهای جمهوری اسلامی ایران آنگونه که بارها از سوی مقامات ایرانی بیان شده، دارای پشتوانه حقوقی و قانونی معتبر بوده و فعالیتهای صلحآمیز هستهای ایران هم تحت بازرسی و نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی است. طرح مباحث مذاکراتی آن هم جلوی دوربینها و در رسانهها نه تنها کمکی به حل موضوع نمیکند، بلکه دیوار بیاعتمادی را بلندتر میکند.
از سوی دیگر باز هم شاهد اعمال تحریمهایی از سوی آمریکاییها در راستای سیاست فشار حداکثری بودیم. تحریمهایی که در طول چهار هفته اخیر و همزمان با در جریان بودن مذاکرات، چندین بار از سوی وزارت خزانهداری آمریکا اعمال شد.
از سوی دیگر روزنامه والاستریت ژورنال نوشت که دونالد ترامپ در یک نشست خصوصی با حامیان مالی خود در فلوریدا به آنها گفته که «تنها در صورتی حاضر به رفع تحریمها خواهد بود که برنامه هستهای ایران بهطور کامل برچیده شود». البته همزمان چند مقام آمریکایی به این روزنامه گفتند که مواضع دولت ترامپ در قبال برنامه هستهای ایران چندگانه و دارای تناقض است.
از حقوق خود عقب نمینشینیم
اظهارات غیرسازنده ویتکاف و دیگر مقامات آمریکایی آن هم در آستانه این دور از مذاکرات، با پاسخ قاطع عراقچی همراه بود. او که ۲۷ فروردین و پس از دور نخست این مذاکرات گفته بود که «غنیسازی ایران یک امر واقعی، پذیرفته شده و حقیقی است. برای اعتمادسازی نسبت به نگرانیهای احتمالی آمادگی داریم. اما اصل موضوع غنیسازی قابل مذاکره نیست.»، شنبه شب ۲۰ اردیبهشتماه در سفر به دوحه و در چهارمین دور گفتوگوهای ایرانی و عربی صراحتاً اعلام کرد که «ایران دستیابی و استفاده از سلاح هستهای را حرام دانسته و همواره عضو متعهد نظام عدم اشاعه بوده، اما همزمان بر حقش برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای به شمول غنیسازی اصرار دارد.»
عراقچی بیان کرد: «ما به گفتوگوهای خود با دولت آمریکا و البته همزمان با اروپا، روسیه و چین با حسن نیت ادامه میدهیم. اگر هدف از این مذاکرات ابراز اطمینان از عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای باشد این تحصیل حاصل است. ولذا رسیدن به یک توافق کاملاً دسترس است. اما اگر هدف محروم کردن ایران از حقوق هستهای خود و دیگر درخواستهای غیرواقعی و غیرمنطقی باشد، باید به صراحت بگویم ایران به هیچ وجه از هیچ یک از حقوق ملت پرافتخار ایران عقب نخواهد نشست.»
سفر به جده و دوحه و انجام مشورتها در تهران قبل از عزیمت به مسقط
این موضع صبح یکشنبه و پیش از عزیمت هیات ایرانی به مسقط از سوی عراقچی بار دیگر تأکید و اعلام شد «غنی سازی یکی از دستاوردها و افتخارات ملت ایران است و برای آن هزینه سنگینی پرداخت شده است و خون دانشمندان هستهای ما پای این دستاورد است و قطعا قابل معامله نیست.» در عین حال ابراز امیدواری کرد که در این دور از مذاکرات بتوان به نقطه تعیینکنندهای دست یافت.
آمادگی ایران برای ادامه تعاملات دیپلماتیک
مذاکرات آغاز شد و بعد حدود سه ساعت به پایان رسید. مذاکراتی که در میانههای آن اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه که قبل از عزیمت تیم ایرانی به مسقط گفته بود که «هیات نمایندگی ایران بر اساس دستورالعملها و چارچوبهای ابلاغی توسط سلسله مراتب تصمیمگیری نظام، از هیچ کوششی برای صیانت از منافع ملت ایران و حراست از دستاوردهای گرانسنگ کشورمان در حوزه انرژی صلحآمیز هستهای و همزمان رفع تحریمها و محدودیتهای ظالمانه اقتصادی دریغ نخواهد کرد»، به صراحت اعلام کرد: جمهوری اسلامی ایران قاطعانه مصمم به پیگیری حقوق قانونی خود برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای وفق معاهده عدم اشاعه است، همچنانکه آمادگی کامل دارد تا تعاملات دیپلماتیک خود را برای اطمیناندهی در مورد ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای خود ادامه دهد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی افزود: ما همزمان مصمم به تداوم تلاشها جهت خاتمه دادن به تحریمهای غیرقانونی و ضد بشری که مدتهاست علیه مردم ایران تحمیل شده است، هستیم.
هشدار به اروپاییها
سه کشور اروپایی (آلمان، فرانسه و انگلیس) که حس میکنند از این روند مذاکراتی دور ماندهاند و البته اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سؤال خبرنگار فارس گفته بود که این دور ماندن به انتخاب خودشان بوده، در این مدت تلاشهایی را در راستای تاثیرگذاری آن هم از نوع منفیاش بر این مذاکرات داشتهاند. از ادعاهای بیاساسی که بهخصوص از سوی مقامات فرانسوی در این مدت شاهد بودیم و داستانهایی که انگلیسیها سر هم کردند.
همزمان با این مذاکرات هم یادداشت عراقچی در لوپوئن منتشر شد. او در این یادداشت درباره این سه کشور نوشت: ایران موضع خود را بهروشنی اعلام کرده است. ما بهصورت رسمی به تمامی امضاکنندگان برجام هشدار دادهایم که هرگونه سوءاستفاده از سازوکار «بازگشت خودکار تحریمها (Snapback)» پیامدهایی بهدنبال خواهد داشت: نه تنها پایان نقش اروپا در این توافق را رقم خواهد زد، بلکه ممکن است به تشدید تنشهایی منجر شود که بازگشتی برای آنها متصور نیست. سه کشور اروپایی (E3) آمریکا، انگلیس و آلمان باید از خود بپرسند چگونه کار به این بنبست کشیده شده است. در پی رایزنیهای اخیر با روسیه و چین، آمادگی خود را برای سفر به پاریس، برلین و لندن جهت آغاز فصلی تازه در روابط ابراز کردم. این ابتکار منجر به انجام گفتوگوهای مقدماتی در سطح معاونان وزرای امور خارجه شد، آغازی شکننده، اما امیدبخش.
مذاکراتی دشوار اما مفید
و درنهایت این مذاکرات پایان یافت و «دشوار اما مفید» تعبیری بود که بقائی درباره این دور از گفتوگو به کار برد و گفت: «چهارمین دور مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا دقایقی قبل پایان یافت، مذاکراتی دشوار اما مفید برای درک بهتر از مواضع یکدیگر و یافتن راههایی معقول و واقعبینانه برای حل مسائل مورد اختلاف. زمان و مکان دور بعدی گفتوگوها توسط هماهنگکننده عمانی اعلام خواهد شد.»
یک مقام ارشد آمریکایی هم به رسانههای غربی گفت که «توافق شد مذاکرات ادامه یابد تا کار بر روی موضوعات فنی دنبال شود. از نتیجه امروز دلگرم شدهایم و منتظر دیدار بعدی هستیم که در آینده نزدیک برگزار خواهد شد.»
غنیسازی حتماً باید ادامه یابد
رئیس دستگاه دیپلماسی غنیسازی و رفع تحریمها را از موضوعات اصلی مذاکره خواند و به صراحت اعلام کرد: از نظر ما غنیسازی موضوعی است که حتماً باید ادامه یابد و هیچ جای مصالحه در خصوص آن وجود ندارد. ممکن است ابعاد، اندازهها، سطح و میزان آن به جهت اعتمادسازی مثلاً در یک دورهای محدودیتهایی برای آن قائل شویم، مشابه بار گذشته، ولی اصل موضوع غنیسازی اصلاً قابل مذاکره نیست.
عراقچی درباره بحث رفع تحریمها اظهار داشت: منظور و مقصود ما از مذاکره رفع تحریمهاست و رفع تحریمها در هر شرایطی یکی از پایههای مذاکره ماست و این الآن مورد توافق دو طرف قرار دارد.
گفتوگو میکنیم چون طالب صلحیم
عصر روز یکشنبه نیز مسعود پزشکیان رئیسجمهور ایران در اظهاراتی در جلسه هیات دولت بیان کرد: جمهوری اسلامی ایران دنبال سلاح هستهای نیست، اینها هم گفتند میخواهند مطمئن شوند ما نمیخواهیم به سلاح هستهای دست یابیم، با تمام وجود آماده بودیم، ولی اینکه اعلام کنند ما بحث صلحآمیز بودن تحقیقات را در انرژی هستهای کنار خواهیم گذاشت و بعد با ما مذاکره کنند به هیچ وجه قابل قبول نیست. ما در بهداشت درمان، کشاورزی و… به انرژی هستهای نیاز داریم. قرار نیست این دستاورد را به همین سادگی به آنها بدهیم. و حال قرار است زمان و مکان دور بعدی مذاکرات از سوی عمان اعلام شود. گفتوگوهایی که هر چه جلوتر میرود جزئیتر و البته دشوارتر میشود.
المنار: ایران خواستار ضمانت قانونی از آمریکا برای توافق شد
شبکه المنار از درخواست ایران در مذاکرات مسقط برای دریافت ضمانتهای قانونی و سیاسی از آمریکا خبر داد و نوشت که تهران به دنبال اطمینان از پایبندی واشنگتن به هر توافقی و جلوگیری از تکرار عهدشکنی آن است.
وبگاه شبکه لبنانی المنار امروز دوشنبه با انتشار خبری فوری، جزئیاتی از دور جدید مذاکرات غیرمستقیم جمهوری اسلامی ایران و آمریکا در مسقط منتشر کرد.
این شبکه به نقل از منابع آگاه از روند مذاکرات در مسقط گزارش داد: «ایران بر حق حاکمیتی خود در غنیسازی تأکید دارد و میزان ۵۰٪ که به آن دست یافته را حق مسلم خود میداند، در حالی که پیشنهاد آمریکا بین صفر درصد غنیسازی یا پذیرش ۳.۶٪ متغیر است».
به گفته منابع آگاه، «ایران بر صلحآمیز بودن برنامه هستهای خود تأکید دارد، از این رو، تمامی پیشنهادهای آمریکا درباره برچیدن سانتریفیوژهای پیشرفتهای که پس از خروج یکجانبه ترامپ از توافق هستهای در سال ۲۰۱۸ نصب شدهاند، را رد میکند».
بر اساس این گزارش، «ایران همچنین خواهان رفع کامل و فوری تمامی تحریمهای آمریکا است که پس از خروج ترامپ از توافق در سال ۲۰۱۸ اعمال شدهاند، بهویژه تحریمهای نفتی و مالی و همچنین تحریمهایی که علیه سپاه پاسداران وضع شده است».
المنار نوشت که «منابع مطلع از مذاکرات در عمان میگویند که «مذاکرهکننده ایرانی از طرف آمریکایی ضمانتهای قانونی و سیاسی درخواست کرده است؛ از جمله رأیگیری در کنگره و توافق برای جلوگیری از خروج مجدد هر دولت آیندهای در آمریکا از این توافق. همان کاری که ترامپ انجام داد».
دور چهارم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۴ در مسقط پایتخت عمان برگزار شد. دور اول، دوم و سوم این مذاکرات درباره موضوع هستهای ایران و رفع تحریمها به ترتیب در مسقط (۲۳ فروردینماه)، رم (۲۷ فروردینماه) و مسقط (۶ اردیبهشتماه) برگزار شد و قرار بود دور چهارم هم ۱۳ اردیبهشتماه در رم برگزار شود که وزیر خارجه عمان از تعویق آن بنا به دلایل لجستیکی خبر داد.
خرداد ۱۶, ۱۴۰۴
خرداد ۱۶, ۱۴۰۴
اردیبهشت ۳۰, ۱۴۰۴
اردیبهشت ۳۰, ۱۴۰۴
اردیبهشت ۲۹, ۱۴۰۴
بهمن ۲۳, ۱۴۰۴
بهمن ۲۳, ۱۴۰۴
بهمن ۲۱, ۱۴۰۴
بهمن ۲۱, ۱۴۰۴
