آش قطع گسترده برق در کشور آنقدر شور شده که برخی وزرا و استانداران دولت چهاردهم نیز به آن معترض شدهاند.
از سوی دیگر بیبرنامگی یا عدم صداقت اعضای دولت چهاردهم درباره قطع برق هم به اوج خود رسیده و تناقض مواضع آنها قابل تامل است. روز سهشنبه فاطمه مهاجرانی سخنگوی دولت در نشست خبری اعلام کرد که برنامه دولت کاهش قطع برق صنایع است. اما روز چهارشنبه وزیر صمت به تصمیم وزارت نیرو برای قطع ۱۵ روزه برق صنایع به شدت اعتراض کرد. جالب آن که روز پنجشنبه وزیر نیرو اعلام کرد که قطع برق صنایع تصمیم جمعی دولت بوده است.
اعتراض تند وزیر صمت دولت چهاردهم به قطع برق صنایع، دو پیام مهم داشت: یکی اینکه اظهارات افرادی همچون سخنگوی دولت مبنی بر اینکه دولت با قطع برق خانگی قصد دارد برق صنایع را تأمین کند، دروغی بیش نبوده است. دومین نکته اعتراض وزیر صمت هم این است که بیبرنامگی وزارت نیرو در اعمال گسترده قطع برق ناشی از نبود هماهنگی در سطح دولت است.
جالب آن که وزیر نیرو در واکنش به اعتراض وزیر صمت گفته که این تصمیم جمعی دولت بوده است. علیآبادی گفته است: اجازه دهید دستور رئیسجمهور را اجرا کنم.
انتقاد تند وزیر صمت از قطع کامل برق صنایع بزرگ در ۱۵ روز آینده
وزیر صمت درپی انتشار خبرهایی از سوی صنایع بزرگ کشور از جمله کارخانههای سیمان، فولاد و آلومینیوم مبنی بر قطع برق کامل آنها در ۱۵ روز آینده، گفت: در حالی که رهبر معظم انقلاب بر امر تولید تاکید ویژه دارند، قطع برق صنایع عمده به عنوان اولویت اول محدودیت در سالی که مقرر شده که سرمایهگذاری برای تولید تشویق شود، بر هم زننده امنیت سرمایهگذاری در تولید است.
سید محمد اتابک وزیر صنعت، معدن و تجارت گفت: این تصمیم که بدون حضور نماینده این وزارتخانه اتخاذ شده در تضاد کامل با تفاهمنامه اخیر اینجانب با وزیر نیرو است و جای تأسف دارد که بار دیگر بخش صنعت کشور به عنوان اولویت نخست اعمال محدودیتهای کمبود برق تعیین شدهاند.
وزیر صمت با بیان اینکه هزینههای قطع برق بخش صنعت و معدن کشور که نقش مهمی در تولید ناخالص داخلی (GDP) کشور دارند بسیار سنگین است افزود: در حالی که رهبر معظم انقلاب بر امر تولید تاکید ویژه دارند، قطع برق صنایع عمده به عنوان اولویت اول محدودیت در سالی که مقرر شده که سرمایهگذاری برای تولید تشویق شود، بر هم زننده امنیت سرمایهگذاری در تولید است.
سید محمد اتابک با تاکید بر اینکه این وزارتخانه برای جلوگیری از تکرار خسارتهای سنگینی که سال گذشته بر صنایع کلان وارد شد، تلاش کرد با ایجاد تفاهم در دولت، بخش صنعت و معدن کشور را از اولویت نخست قطع برق خارج کند، تصریح کرد: انعقاد تفاهمنامه جامع با وزارت نیرو و برنامهریزی دقیق و جزئی برای چگونگی قطع برق صنایع به صورت تفکیکی در این راستا صورت گرفت، که متاسفانه در کمتر از دو هفته این تفاهمنامه از سوی وزارت نیرو نقض شده است
وزیر نیرو قطعی ۱۵ روزه صنایع را تأیید کرد
وزیر نیرو با ابراز امیدواری به رفع مشکل ناترازی در کشور گفت که هماکنون برای احداث نیروگاه تا سطح ۳۷ هزار مگاوات (تولید برق) داوطلب سرمایهگذاری داریم درحالیکه قبلاً حتی یک مگاوات هم نداشتیم.
وزیر نیرو قطعی ۱۵ روزه صنایع را تأیید کرد
عباس علیآبادی پنجشنبه در جریان سفر استانی رئیسجمهور و اعضای دولت به کرمانشاه در رابطه با انتشار خبر قطعی برق ۱۵ روزه صنایع در برخی رسانهها اظهار کرد: قطع برق هریک از بخشهای مختلف کشور با تصمیم جمعی است و دستگاههای مربوطه مانند وزارت کشور، صمت، نفت، نیرو و استانداران درباره آن نظر میدهند.
وی گفت که هرگونه تصمیمگیری در رابطه با قطعی برق به همان کمیته مربوطه ارجاع داده میشود از این رو در این رابطه اظهارنظر فردی نمیکنم و اجازه دهید دستور رئیسجمهور را اجرا کنم.
وزیر نیرو با تاکید بر اینکه در رابطه با تولید برق خیلی خوب عمل شده است گفت: امسال گرما زودتر شروع شد و شرایط کمبارانی را داشتیم و به همین خاطر سدهای برقآبی خالی ماندند و نتیجه این شد یک مقدار کسری (انرژی) آوردیم؛ چنانچه این اتفاق نمیافتاد شاید این وضعیت را نداشتیم اما تلاش میکنیم مشکلات را به نحو مقتضی حل کنیم.
انتقاد استاندار آذربایجان شرقی از قطع برق صنایع
آذربایجان شرقی استاندار آذربایجان شرقی، با انتقاد از وضعیت ناترازی برق، آن را ناشی از ناترازی مدیریتی دانست و از قطعی ۱۵ روزه برق صنایع انتقاد کرد.
بهرام سرمست روز پنجشنبه ۲۵ اردیبهشت در یکصد و یازدهمین شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی استان، در دیدار با فعالان اقتصادی آذربایجان شرقی، با انتقاد از ناترازی برق در استان، تاکید کرد: ترجیح میدهد ادارات استان تعطیل شوند تا کارخانهها به تعطیلی کشیده نشوند.
علت خاموشیها: اهمال دولت
در همین زمینه کارشناسان میگویند وزارت نیرو از سال ۱۳۹۹ به جای بیان مصرف واقعی، از اصطلاح «نیاز مصرف» استفاده میکند که شامل برق مصرفی فعلی بهعلاوه بخشی است که تأمین نمیشود. این عددِ بخش تأمیننشده، موهومی و مبتنی بر روشهای محاسباتی غیرشفاف است. مثلاً اگر توانیر ادعا کند میتوانست ۳۰۰۰ مگاوات صادرات داشته باشد، این عدد را به نیاز مصرف اضافه میکند، بدون آنکه بررسی شود آیا ظرفیت صادرات یا تقاضایی برای آن وجود دارد. این رشدهای ۳۰ تا ۵۰ درصدیِ اعلامی با واقعیت همخوانی ندارد، چراکه افزایش دما (مثلاً ۲-۳ درجه) نمیتواند چنین افزایش نجومی مصرف را توجیه کند.
در حال حاضر، اوج بار کشور حدود ۶۰ هزار مگاوات است، اما تنها ۵۶ هزار مگاوات تأمین میشود و ۴۰۰۰ مگاوات به صورت خاموشی تحمیل میشود. مسئله اصلی ناترازی نیست، زیرا ناترازی زمانی رخ میدهد که حداکثر تولید از نیاز واقعی کمتر باشد، اما اکنون مشکل اصلی مدیریت نادرست بهرهبرداری از نیروگاهها است.
سه رکن اصلی تأمین انرژی عبارتند از:
۱. توسعه نیروگاهها (مثلاً ساخت ۸۰۰۰ مگاوات نیروگاه حرارتی و تجدیدپذیر که طبق برنامه وزارت نیرو محقق نشده است).
۲. مدیریت بهرهبرداری (۱۱ هزار مگاوات نیروگاه به دلیل تعمیرات تأخیری یا خروج اضطراری از مدار خارج هستند).
۳. مدیریت مصرف (توزیع منطقی مصرف در ساعات مختلف، نه قطعی برق).
نکات کلیدی:
۸۰۰۰ مگاوات نیروگاه برنامهریزیشده (با پیشرفت ۴۲ درصدی در دولت قبل) محقق نشد.
۱۱ هزار مگاوات نیروگاه به دلیل مشکلات فنی و مدیریتی غیرفعال است.
هماهنگی ضعیف بین وزارتخانهها (نیرو، نفت، صنعت) و اختلافات داخلی باعث تشدید بحران شده است.
ادعای تمرکز بر تأمین برق خانگی در تضاد با قطعی گسترده در صنعت است.
استخراج رمزارزها (ماینینگ) سهم ۲۵۰۰ مگاواتی دارد، اما دلیل اصلی قطعیها نیست.
درنهایت، اگر مدیریت بهرهبرداری بهبود یابد و نیروگاههای موجود وارد مدار شوند، میتوان تا ۲۸ هزار مگاوات به ظرفیت تولید افزود و بحران را حل کرد.»