قرار است ارز ترجیحی کالاهای اساسی در بودجه سال آینده با افزایشی ۳۵ درصدی از ۲۸۵۰۰ به ۳۸۵۰۰ افزایشی یابد. از سوی دیگر ۳ میلیارد دلار از ارز تخصیصیافته به کالاهای اساسی نیز کاهش مییابد و در سال آینده تنها ۱۲ میلیارد دلار ارز، برای واردات این کالاها در نظر گرفتهشده است. نرخ ارز نیمایی نیز از ابتدای سال تاکنون ۳۵ درصد رشد کرده و احتمالاً افزایش ۵۰ درصدی این نرخ تا پایان سال جاری دور از انتظار نیست.
بدون شک این سیاستها، هزینههای واردات کالاهای اساسی ازجمله نهادههای دامی و نهادههای کشاورزی(کود، سم و بذر) را افزایش میدهد و بهطور مستقیم کالاهای اساسی، گران خواهد شد که این امر فشار سنگینتری را بر دهکهای متوسط به پایین جامعه وارد خواهد کرد که بخش عمده درآمدشان صرف خرید کالاهای اساسی و نیازهای اولیه زندگی میشود. همچنین بهتدریج با افزایش هزینههای معیشتی، قدرت خرید خانوارهای کمدرآمد کاهشیافته و بر شکاف طبقاتی در جامعه افزوده خواهد شد.
بنابراین باید نتیجه گرفت، با توجه به اینکه تولید یا واردات نهادههای تولید مرغ، گوشت قرمز، تخممرغ، لبنیات، روغن، قند و شکر، برنج و حبوبات با ترکیبی از ارز ترجیحی و نیمایی انجام میشود، اما باید شاهد افزایش احتمالی قیمت این کالاها طی ۳ ماه آینده سال جاری و رشد خیرهکننده و قطعی قیمتها در سال آینده باشیم.
همانطور که اشاره شد، تخممرغ یکی از این محصولات است. برای بررسی بیشتر بازار تخممرغ و آثار سیاست جدید ارز ترجیحی بر تولید این محصول در کشورمان،به گفت و گو حمیدرضا کاشانی، رئیس اتحادیه مرکزی مرغداران میهنخواهیم پرداخت.
وی، گفت: برای سال آینده، ارز کالاهای اساسی کاهشیافته و این راهی است که درگذشته آن را رفتهایم و قطعاً تبعات بسیار بدی خواهد داشت. اگر قرار باشد که این ارز، همچنان باشد و از مقدار آن کاسته شود، قطعاً در سال آینده با مشکل مواجه خواهیم شد.
کاشانی، افزود: میبینیم که یک سال، بحث نهادهها شرایط مطلوبی را سپری کرده و اگر قرار باشد در سال ۱۴۰۴ ارز صنعت دام و طیور کم شده و در اواسط سال آینده، بخواهند مجدداً درخواست تأمین ارز ترجیحی به مجلس بدهند، سابقه این راداریم که مجلس مخالفت خواهد کرد ، نخواهند توانست ارزی را دریافت کنند، مجدداً کشور دچار چالش میشود و صنعت دامپروری آسیب میبیند.
این مقام صنفی، خاطرنشان کرد: بنابراین راه عقلانی، این بود که همان ۱۶ میلیارد دلار را تأمین کرده، بهاندازه نیاز کشور نهاده وارد میشد و اگر ارز مازادی باقی میماند، به دولت برمیگشت. نه اینکه در میانهسال با کمبود ارز مواجه شویم و برای تأمین ارز کالاهای اساسی، دست به دامان اجازه دستگاههای متولی برای تخصیص مجدد ارز ترجیحی شویم. تولید ما در حال افزایش است و بنابراین در سال آینده به نهاده و مواد اولیه بیشتری نیاز داریم. پس رقم ارز نیز باید حتی بیشتر از سال گذشته و نه کمتر باشد تا صنعت دامپروری دچار مشکل نشود.
کاشانی، گفت: اکنون در حالی حذف ارز ترجیحی مطرح شده است که ما طی دو سال گذشته، بهشدت موافق حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی بودیم تا همه بتوانند با ارز آزاد فعالیت کنند. اما با توجه به سابقه جراحی اقتصادی که اکنون میبینیم چه اتفاقی برای صنعت دام و طیور کشور افتاد، با حذف ارز ترجیحی بهشدت مخالفیم.
وی، افزود: چون هنوز آثار جراحی اقتصادی سال ۱۴۰۱ بر پیکره صنعت دامپروری باقیمانده و حتی ۳۰ تا ۴۰درصد صنعت دام و طیورکشور در حال نابودی بود. موافق حذف ارز ترجیحی هستیم، اما حتماً باید گامبهگام و با برنامهریزی بهتر انجام شود. شاید این مابهالتفاوت بتواند یک یا دو سال، صنعت طیور را حفظ کرده و روی پای خود نگه دارد.
رئیس اتحادیه مرکزی مرغداران میهن، گفت: ارز ترجیحی مانند ماده مخدری است که هرروز به بدن صنعت تزریق کردهاند ، مشخص است که قطع یکباره آن تبعاتی را به همراه دارد و باید تحت مراقبت باشد تا با برنامهریزی دقیق ،بهتدریج حذف شود. حذف یکباره آن از سال آینده و تبدیل این ارز به ارز آزاد ،اثرات مخربی دارد و تجربه آن را در بازار مرغ و گوشت شاهدیم که چه شرایط نامناسبی را برای تولیدکننده ایجاد کرد و مصرفکننده هم تاوان آن را پرداخت کرد.
وی، افزود: هنوز صنعت دام و طیور از جراحی قبلیترمیم نشده است، نمیشود هر دولتی که میآید، بلافاصله اقدام به جراحی صنعت دامپروری کند. بهترین راهکار این است که بهصورت گامبهگام و با برنامهریزی بلندمدت، اقدام به حذف ارز ترجیحی شود ، قطع ناگهانی آن شدنی نیست و میتواند ۵۰درصد از واحدهای فعال در صنعت دامپروری ازجمله واحدهای خرده مالکی و فاقد توان کافی را؛ از بین ببرد تا دیگر نتوانند به تولید خود ادامه دهند.
میزان تولید تخممرغ
کاشانی بابیان اینکه تولید تخممرغ در سال جاری در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، رشد ۱۰ درصدی داشته است، گفت: پیشبینی میشود این رقم تا پایان سال از یکمیلیون و ۳۶۰ هزارتن عبور کند.
وی،افزود: در سال ۱۴۰۲ تولید تخممرغ یکمیلیون و ۲۴۰ هزارتن بود که بر اساس برآوردها در سال جاری این رقم به صد و ۲۰ هزارتن افزایش خواهد یافت.
کاشانی، گفت:سالانه یکمیلیون و ۱۸۰ هزارتن تخممرغ در کشور مصرف میشود و تولید مازاد براین رقم به صادرات و ذخایر استراتژیک اختصاص مییابد تا در مواقع ضروری در بازار داخلی توزیع شود.
رئیس هیئتمدیره اتحادیه مرغداران میهن،گفت: طی سال جاری با افزایش صادرات تخممرغ ، درحالیکه ایران جایگاهی در میان صادرکنندگان این محصول نداشت، به جمع چهار کشور اول صادرکننده تخممرغ جهان پیوسته است.
وی، گفت: امسال درحالیکه کشورهای صادرکننده تخممرغ با مشکلات تولید و بیماری آنفلوانزا مواجه هستند، تولید تخممرغ ایران بدون کمترین نوسان به کار خود ادامه داده و قیمت این محصول با ۵ درصد نوسان مدیریت شده است.
کاشانی بابیان ایران اینکه ایران تا سال ۱۴۰۰ واردکننده تخممرغ بوده است، گفت: در سال گذشته ۱۳۵ هزارتن و در سال جاری تا به امروز ۱۱۳ هزارتن تخممرغ صادر و پیشبینی میشود که امسال صادرات رکود بزند.
وی، افزود: تا قبل از سال ۱۴۰۰ و در دهه ۹۰، هرساله در نیمه دوم سال( به غیر یک سال)، تخممرغ به کشور واردشده است.
کاشانی بابیان اینکه قیمت هر کیلوگرم تخممرغ درب مرغداری ۵۷ هزار و ۵۰۰ تومان و برای مصرفکننده ۶۸ هزارتومان است گفت: درفروشگاه های زنجیرهای و میادین میوه و ترهبار، تخممرغ زیر این قیمت به فروش میرسد.
رئیس هیئتمدیره اتحادیه مرغداران میهن،گفت: قیمت هر شانه تخممرغ دو کیلوگرمی درفروشگاه های زنجیرهای و میادین میوه و ترهبار ۱۳۶ هزارتومان است اما این محصول معمولاً، زیر این قیمت و با نرخهای ۱۲۹ هزارتومان تا ۱۳۲ هزارتومان و هر شانه تخممرغ بستهبندیشده دو کیلوگرمی بهجای ۱۴۹ هزارتومان، با قیمت ۱۳۷ هزار تومان به فروش میرسد.
وی، گفت: طی دو سال گذشته، دلالی و واسطههای غیرضروری درفروش تخممرغ، حذفشده و این محصول بهصورت مستقیم از مزرعه به دست مصرفکننده نهایی میرسد که این امر باعث شده تا تخممرغ باقیمتهای مناسبتری به دست مردم برسد.
وی، تصریح کرد: با تغییراتی که طی چهار سال گذشته در اتحادیه ایجاد شد، نهادههای موردنیاز مرغداران با تسهیلات در اختیار آنها قرار گرفت تا با شرایط بهتری به تولید ادامه دهند.
وی، گفت: در مقطعی که ارز واردات ۴۲۰۰ تومانی نهادهها بهیکباره برداشته شد و به ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان افزایش یافت، نهادهها بهصورت مدتدار در اختیار مرغداران قرار گرفت تا مشکل تأمین نقدینگی آنها رفع شود.
کاشانی، افزود: تخممرغ از معدود کالاهایی است که در ۲ سال گذشته شاهد ثبات قیمت آن بودهایم، طی این مدت همواره نرخ این محصول درب مرغداری ۴۷ هزار و ۳۰۰ تومان بوده و قیمت بازار این محصول نیز در۲۰ ماه گذشته، تنها ۱۰ درصد نوسان قیمت داشته است.
وی، گفت: درگذشته مرغدار، تخممرغ خود را در فصل گرم سال، ۵۰ درصد زیر قیمت و بازیان میفروخت اما اکنون این محصول در فصل گرم باقیمت بالا به فروش میرسد، تا زیان مرغدار جبران شود. در واقع با صادرات و خرید حمایتی، بازار این محصول متعادل شد و تنظیمگری صورت گرفت.
قیمت تخممرغ حداقل تا پایان ماه مبارک رمضان تغییر نمیکند
رئیس هیئتمدیره اتحادیه مرغداران میهن، ادامه داد: قیمت تخممرغ حداقل تا پایان ماه مبارک رمضان تغییر نخواهد کرد و به دنبال آن هستیم که مصرفکننده نیز این محصول را باقیمت مناسبی خریداری کنند.
به همین دلیل به نظر میرسد پس از پایان ماه مبارک رمضان و افزایش قیمت نهادههای دامی و… ،باید شاهد افزایش شدید قیمت تخممرغ در بازار باشیم.