بنا بر گفته کارشناسان، بازار محصولات پروتئینی ناشی از کمبود و گرانی نهادههای دامی با نوساناتی روبهرو شده که ساماندهی توزیع نهاده با نرخ مصوب تنها راهحل پایداری تولید و بازگشت آرامش به بازار است.
بررسیها از سطح بازار نشان میدهد که بازار محصولات پروتئینی نظیر مرغ، گوشت قرمز و تخممرغ با التهاباتی روبروست که کارشناسان و مسئولان تشکلهای تولیدی عرضه نهاده چند برابر قیمت مصوب و افزایش قیمت تمامشده را از علل اصلی این نوسانات اعلام میکند.
گرچه در اواسط مهرماه بر اساس مصوبه شورای قیمتگذاری محصولات کشاورزی، قیمت مصوب هر کیلو مرغ درب واحدهای مرغداری ۸۷ هزار تومان، گوشت مرغ برای مصرفکننده ۱۳۵ هزار و ۷۰۰ هزار تومان، هر کیلو تخممرغ درب مرغداری ۷۷ هزارتومان و برای مصرفکننده ۹۲ هزارتومان تعیین شد که مرغداران برمبنای آن مکلف به توزیع بودند، اما با کمبود نهاده در سامانه بازارگاه و خرید نهاده ۲ تا ۳ برابر قیمت مصوب از بازار آزاد امکان عرضه با نرخهای مصوب وجود ندارد، کمااینکه بسیاری از واحدهای تولیدی به دلیل کمبود نهاده ناگزیر از عرضه مرغ قبل از رسیدن به وزن مطلوب، حذف گلهها و کشتار دامهای مولد و تسریع در عرضه شدند.
با توجه به آنکه ریشه اصلی نابسامانی بازار محصولات پروتئینی به نهادههای دامی و مشکلات توزیع در سامانه بازارگاه بازمیگردد، اخیراً دولت به منظور حل مشکلات و حذف عوامل واسطه و دلال موضوع توزیع نهاده را به پشتیبانی امور دام واگذار کرده است که بنا بر گفته تولیدکنندگان این واگذاری تاثیری در روند توزیع نهاده نداشته است که در این راستا پرویز جعفری مدیرعامل پشتیبانی امور دام گفت: فرآیند توزیع نهادههای دامی در سامانه بازارگاه تعریف شده که یک طرف توزیع پشتیبانی امور دام و طرف دیگر واردکننده است که نهاده باید در اختیار پشتیبانی بگذارد که در این خصوص به نوعی مقاومت در تحویل است که با انعقاد قرارداد طی روزهای گذشته با تعدادی از واردکنندگان، امر توزیع آغاز میشود.
مدیرعامل پشتیبانی امور دام با بیان اینکه نهاده در بنادر وجود دارد، گفت: فرآیند توزیع از طریق پشتیبانی امور دام جدید است که واردکنندگان نسبت به اجرای قانون جدید مقاومت میکنند که با آغاز توزیع فرآیند روان میشود.
بازار گوشت قرمز در رکود به سر میبرد
منصور پوریان رئیس شورای تأمینکنندگان دام کشور گفت: در حال حاضر میزان تأمین گوشت در بازار مشخص است که براین اساس گوشت به میزان کافی در بازار عرضه میشود.
وی از رکود حاکم بر بازار گوشت خبر داد و گفت: گوشت منجمد و گرم به مقادیر زیاد در بازار موجود است، اما به دلیل رشد قیمت گوشتهای داخلی و وارداتی، تقاضای چندانی وجود ندارد.
پوریان از کاهش تقاضا برای گوشت و دام زنده خبر داد و گفت: خروج از رکود فعلی بازار مستلزم کاهش قیمت است، در غیر این صورت تقاضای چندانی در بازار نخواهیم داشت، کمااینکه بررسیها از سطح بازار این موضوع را نشان میدهد.
رئیس شورای تأمینکنندگان دام قیمت هر کیلو دام سنگین را ۳۰۰ هزارتومان اعلام کرد و افزود: بعد از شیوع تب برفکی، مصرف گوشت توسط خانوارها کاهش یافت که همین امر منجر به افت قیمت دام شد.
وی ادامه داد: یکی از موضوعاتی که بارها اعلام کردیم گوشتهای وارداتی یکی از اسباب التهاب قیمت گوشت است، درحالیکه این گوشتها قرار بود با قیمت مناسب عرضه شود، اما به دلیل تغییر نرخ ارز با قیمتهای بالایی در بازار عرضه میشود. حال وقتی گوشتهای وارداتی قرار بود با قیمتهای مناسب عرضه شود، اما اکنون قیمت بالاست.
پوریان با بیان اینکه گوشتهای وارداتی مسبب نوسان بازار است، گفت: شرکت پشتیبانی امور دام به امر توزیع ورود نکرده است، دام زنده به میزان مناسب موجود است، اما تقاضا برای خرید در بازار وجود ندارد.
آینده روشنی پیش روی تولید تخممرغ نیست
حمیدرضا کاشانی رئیس هیات مدیره اتحادیه مرغداران میهن گفت: اکنون نهاده دامی در سامانه بازارگاه موجود نیست و با واگذاری امور توزیع به پشتیبانی امور دام تغییری در روند عرضه نهاده ایجاد نشده است بر اساس آمار تولید تخممرغ آبان به ۱۰۵ هزار تن رسیده است و آینده روشنی پیش روی تولیدکنندگان نیست.
کاشانی قیمت هر کیلو کنجاله سویا در بازار را ۴۵ هزارتومان و ذرت ۳۳ هزارتومان اعلام کرد و افزود: در حال حاضر ذرت ۳ برابر و کنجاله ۲ برابر نرخ مصوب عرضه میشود.
رئیس هیات مدیره اتحادیه مرغداران از افزایش جزئی قیمت تخممرغ درب مرغداری خبر داد و گفت: علیرغم افزایش قیمت درب مرغداری، کماکان مرغداران کمتر از قیمت تمامشده عرضه میشود به طوری که قیمت تمامشده هر کیلو تخممرغ ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزارتومان است، درحالیکه نرخ درب مرغداری ۹۰ هزارتومان است که براین اساس مرغدار زیان سنگینی را متحمل میشود.
وی با اشاره به آینده بازار تخممرغ گفت: مرغدارانی که توان خرید نهاده از بازار آزاد را دارند به تولید ادامه میدهند، در غیر این صورت از چرخه تولید خارج میشوند.
نوسانات قیمت مرغ به شبکه توزیع بازمیگردد
حبیب اسدالله نژاد مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی گفت: در حال حاضر هر کیلو مرغ زنده با نرخ ۸۷ هزارتومان و تلورانس ۱۰ درصد عرضه میشود و نوسانات قیمت مرغ در بازار ارتباطی به مرغدار ندارد.
به گفته وی، علیرغم افزایش قیمت تمامشده و زیان، مرغداران محصولات خود را به قیمت مصوب عرضه میکنند که براین اساس نوسانات بازار مربوط به شبکه توزیع است. هرچند مرغداران قیمت مصوب را به شرطی پذیرفتند که نهاده با نرخ مصوب در اختیارشان قرار بگیرد.
اسدالله نژاد ادامه داد: عدم تأمین کافی نهاده دامی موجب شده تا مرغداران مرغها را پیش از وزن استاندارد که حدود ۲.۶ تا ۲.۷ کیلو است راهی کشتارگاه کنند که براین اساس مرغها بین ۲.۲ تا ۲.۳ کیلو وزن دارند و حدود ۱۵ درصد کاهش گوشت مرغ در بازار به این موضوع برمیگردد.
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی با اشاره به تاثیر کاهش عرضه نهاده دامی بر بازار محصولات پروتئینی تصریح کرد: اگر دام مورد نیاز مرغداریها با قیمت مصوب تأمین نشود، طی روزهای آینده، با کاهش عرضه مواجه خواهیم بود و نابسامانی در بازار این محصول پروتئینی بیشتر و قیمتها بالاتر میرود.
طی ماههای اخیر بازار محصولات پروتئینی به دلیل کمبود نهاده دامی در سامانه بازارگاه یا فساد و رانت این حوزه و توزیع بالاتر از قیمت مصوب پشت فاکتور با نوساناتی روبرو شد که این امر چالشهایی برای تولیدکننده و مصرفکننده ایجاد کرده است که از مسئولان امر انتظار میرود با توزیع نهاده با نرخ مصوب و جلوگیری از رانت و فساد این حوزه، بازار محصولات پروتئینی را به ثبات و آرامش برسانند.