سیاست عبدالناصر همتی برای گران کردن نرخ ارز با انتقادات گسترده اقتصاددانان برجسته کشور مواجه شده است. طی روزهای اخیر حسن سبحانی، فرشاد مؤمنی، داوود منظور و حسین صمصامی بهشدت از اقدامات وزیر اقتصاد پزشکیان برای گران کردن نرخ ارز انتقاد کردهاند.
حسن سبحانی، استاد برجسته و قدیمی دانشکده اقتصاد تهران، از تناقض مواضع همتی در مورد سیاست گران کردن ارز در دولت رئیسی و دولت پزشکیان انتقاد کرده است.
فرشاد مؤمنی هم ادعای همتی درباره اینکه گران شدن ارز بهنفع کشور است را موردانتقاد قرار داده و معتقد است کسی که میگوید افزایش نرخ ارز بهنفع کشور است، یا دروغ میگوید یا صلاحیت مدیریت ندارد.
داوود منظور هم از سهم ۴۷ درصدی همتی در کاهش ارزش پول ایران از ابتدای تأسیس ریال تاکنون خبر داده است. حسین صمصامی هم از جمعآوری امضاء در مجلس برای سؤال و استیضاح همتی خبر داده است.
انتقاد شدید فرشاد مؤمنی از همتی
فرشاد مؤمنی، اقتصاددان اصلاحطلب و از حامیان پزشکیان در زمان انتخابات، در واکنش به سخنان عبدالناصر همتی، وزیر اقتصاد پزشکیان، در جلسه غیرعلنی مجلس طی هفته گذشته مبنی بر ضرورت افزایش قیمت ارز تصریح کرد: بحث بر سر این است که اگر در جلسه غیرعلنی مجلس در ۴ دی ۱۴۰۳ میگویند که افزایش قیمت ارز بهنفع کشور است، من میگویم اینیک دروغ بزرگ است مگر اینکه بگوییم منظور ایشان از کشور، رانتخوارها و رباخوارها باشند و اما در صورتی که وضعیت معیشت مردم است، این دروغ بزرگی است.
مؤمنی هم که هفته گذشته از حمایت از پزشکیان ابراز ندامت کرده بود،گفت: به نظر من کسی که این دروغ را گفته، انشاءلله که قصد دروغگویی نداشته و استنباطی را مطرح کرده، وگرنه این شخص نه صلاحیتی برای فهم آنچه در ۳۵ سال گذشته در کشور اتفاق افتاده و نه صلاحیت مدیریت در شرایط خطیر کنونی را دارد.
استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، افزود: اگر شوک نرخ ارز اینقدر نجاتدهنده است یکباره آن را به ۱۰۰ هزارتومان برسانید تا وعدههایی که میگویید، اتفاق بیفتد و کشور نجات پیدا کند.
تناقض همتی از زبان سبحانی
حسن سبحانی نیز با ذکر تناقضهای همتی، گفت: وقتی مقامات دولتی میگویند ما میخواهیم با افزایش قیمت ارز، مانع رانتخواری شویم، باید پرسید این رانت چیست!؟ کجاست!؟ به چه کسانی میرسد!؟ آیا این رانت به کسانی نمیرسد که قیمت ارزی که داشتند، چند برابر میشود!؟ چون مبنایی که برای قیمت وجود ندارد، اگر مبنایی برای قیمت وجود داشت، همه فاصلهها قابلتعریف بود، اما اکنون همه قیمتها دستوری است. اما آن قیمت تکواحد، نشانهای است که به درد همین کارها میخورد. وزیر محترم اقتصاد در ۱۶ آبان ۱۴۰۱ گفت که ارز ۴۲۰۰ تومانی را با ادعای برچیدن رانت حذف کردید، او ایراد گرفت که «چرا با ادعای جمعکردن رانت، ارز ۴۲۰۰ تومانی را برداشتید!؟ او گفت که با افزایش نرخ ارز و تشدید اختلاف با ارز نیمایی، چه خواهید کرد!؟ حالا که با از دست دادن فرصتها، اختلاف دو نرخ به ۱۰ هزارتومان رسیده، برنامهتان چیست!؟ رانت را ادامه میدهید یا قیمت کالاهای اساسی را ۳۵ درصد بالا میبرید!؟». آقای همتی مخالفت میکند که چرا تحت عنوان رانتخواری ارز ۴۲۰۰ تومانی را برداشتید!
وی، ادامه داد: خود آقای همتی، روز ۲۴ آذر ۱۴۰۳، گفت که «قیمتگذاری دستوری در بازارها، ازجمله بازار ارز، نتیجهای جز توزیع رانت، ایجاد فساد، تشدید سفتهبازی و التهاب در بازار ارز، به بار نمیآورد. اگر در کوتاهمدت فایدهای داشته باشد، در بلندمدت پایدار نیست». یعنی یک فرد در دو موقعیت زمانی یک سال و نیم نزدیک به هم درباره یک پدیده، دو گونه استدلال میکند! واقعیتهای اقتصادی تعیینکننده است یا جایگاهها تعیینکننده استدلالها هستند!؟
نماینده سه دوره مجلس شورای اسلامی، بابیان اینکه در اقتصاد سیاسی ۴۰ سال گذشته ایران، عدد نرخ ارز، همواره اسم رمز افزایش قیمتهایی بوده که با عنوان یارانه پنهان مطرح میشده، گفت: برای آقای رئیسجمهور ازاینگونه استدلالها مطرح میکنند و ایشان هم در مصاحبهها بیان میکنند! من هم بعد از سخنان آقای پزشکیان، مطلبی نوشتم که بسیار به من بدوبیراه گفتند. مهندسان اقتصاد، نه با ماشینحساب مهندسی، بلکه با ماشینحساب چهار عمل اصلی، میگویند، آقای رئیسجمهور یا مقامات کشور، فلان قدر تولید نفت داریم و آن را در قیمت هر بشکه ضرب میکنیم، بعد آن را در قیمت ارز آزاد ضرب میکند و بعد عددی میشود که نمیشود آن را خواند! عجب! بعد میگوید اگر ارز را به آن قیمت آزاد بدهیم، سهم هر فرد فلان قدر میشود! ضرب هم کرده بودند، ۹۰ میلیون شده بود! که آقای رئیسجمهور گفت که اگر ما بتوانیم به هرکسی ۹۰ میلیون بدهیم، عدالت این است که ارز را به قیمت آزاد بدهیم! قیمت آزاد ارز راهنمای عمل مسئولان شده و درباره برق و دیگر حاملهای انرژی و سایر کالاها نیز اینگونه تصمیم میگیرند!
یادآوری تناقض همتی توسط صمصامی
حسین صمصامی، نماینده فعلی مجلس که پیشازاین رئیس دانشکده اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی بود نیزطی روزهای اخیر با بازنشر توئیت همتی در دولت شهید رئیسی و انتقادات همتی از افزایش نرخ ارز در آن دوران، با همان لحن همتی نوشته است:
«ارز نیما را با ادعای برچیدن رانت حذف کردید. با افزایش نرخ ارز بازار آزاد قاچاق و تشدید اختلافش با ارز مبادله چه خواهید کرد؟ حالا که اختلاف دو نرخ به ۱۵ هزار رسیده، برنامهتان چیه؟ میخواهید با اجرای همان سیاستهای غلط به مردمی که فقیرشان کردید، کمکمعیشت بدهید؟ با مردم صادق باشید!».
صمصامی در مطلب دیگری گفته است:« بحث استیضاح همتی در مجلس مطرح است و تقریباً ۴۸ نماینده پای سؤال از همتی را امضاء کردهاند، چراکه اغلب نمایندگان معترض عملکرد وزیر اقتصاد هستند».
سهم ۴۷ درصدی همتی در کاهش ارزش پول ملی ایران
داوود منظور استاد اقتصاد دانشگاه امام صادق (ع) و رئیس سابق سازمان برنامهوبودجه هم در واکنش به اقدامات همتی برای گران شدن ارز نوشته است: «بهبهانه حذف رانت ، تحت حمایت شدید وزیر اقتصاد و سکوت دستگاههای نظارتی و دستگاه قانونگذاری، جهش نرخ ارز مبادلهای و متعاقب آن نرخ غیررسمی ارز همچنان ادامه دارد».
وی در مطلب دیگری هم نوشته است:
«نقش تاریخی همتی بهتنهایی در سقوط ارزش ریال؛ افزایش نرخ دلار از ۹.۲۰۰ به ۲۴.۰۰۰ تومان در کمتر از سه سال تصدی بانک مرکزی. افزایش نرخ دلار از ۵۸.۲۰۰ به ۸۱.۰۶۰ تومان در کمتر از ۵ ماه تصدی وزارت اقتصاد. نتیجه ۳۸ هزارتومان (۴۷ درصد) از کاهش ارزش پول ملی از بدو اختراع ریال حاصل ۳.۵ سال زحمات همین یک نفر است ».
دی ۱۸, ۱۴۰۴
دی ۱۸, ۱۴۰۴
