درحالیکه محمدباقر قالیباف در اوایل اردیبهشت امسال به دولت سیزدهم بابت گرانی ارز، تذکرات مکرری میداد و برای دولت ضربالاجل کنترل بازار ارز تعیین میکرد، در دولت پزشکیان، رفتار دیگری در برابر التهابات ارزی اتخاذ کرده است. وی حتی در مقابل درخواست عده زیادی از نمایندگان برای استیضاح عبدالناصر همتی، همچون ضربهگیر عمل کرده و روز سهشنبه اعلام کرد که مانع استیضاح خواهد شد.
5 اردیبهشتماه امسال در حالی قالیباف به تیم اقتصادی دولت سیزدهم برای مدیریت بازار ارز ضربالاجل داد که در آن مقطع قیمت دلار در بازار آزاد طی ۱۰ روز بیش از ۷ هزارتومان کاهشیافته و روند بازار، کاملاً نزولی بود. اما اکنونکه در دوره کوتاه مدیریتی دولت پزشکیان، قیمت دلار بیش از ۲۰ هزارتومان افزایشیافته (بالاترین رکورد گرانی ارز طی ۴ ماه نخست در بین همه دولتهای پس از انقلاب)، قالیباف جلوی فشار برخی نمایندگان برای استیضاح وزیر اقتصاد دولت پزشکیان بهعنوان طراح گرانی ارز، ایستاده است.
در فروردین امسال پس از حمله رژیم صهیونیستی به کنسولگری ایران در سوریه، عملیات وعده صادق توسط سپاه انجام شد و ایران برای اولین بار ایران مستقیماً به مناطقی از رژیم صهیونیستی حمله موشکی کرد. درنتیجه اولین رویارویی نظامی مستقیم ایران با رژیم اشغالگر قدس، بازار ارز کمی ملتهب شد.
رژیم صهیونیستی در روز ۱۳ فروردین به کنسولگری ایران حمله تروریستی کرد که درنتیجه آن قیمت دلار از کانال ۶۱ هزارتومان به کانال ۶۷ هزارتومان صعود کرد. اما پس از عملیات وعده صادق ۱ در ۲۵ فروردین و حمله موشکی سپاه به مناطقی از رژیم صهیونیستی به علت ایجاد چتر امنیتی بر سر اقتصاد کشور، نرخ ارز نزولی شد و ترس از بازارها رخت بربست.
درنتیجه، قیمت دلار در بازار آزاد که در ۲۵ فروردین به اوج ۶۷۵۲۰ تومان رسیده بود، در اوایل اردیبهشت به ۶۰ هزارتومان کاهش یافت. اما برخلاف روند نزولی نرخ ارز، محمدباقر قالیباف در مجلس، معترض وضعیت بازار ارز بود و جلساتی با حضور تیم اقتصادی دولت در مجلس برگزار کرد. در شامگاه چهارشنبه ۵ اردیبهشت که قیمت دلار به ۶۰۰۰۰ تومان کاهشیافته بود (بیش از ۷۰۰۰ تومان کاهش طی ۱۰ روز)، قالیباف به دولت سیزدهم، ضربالاجلی درباره ارائه برنامه ارزی تا روز یکشنبه ۹ اردیبهشت ماه داد. این در حالی بود که با مدیریت بانک مرکزی، قیمت ارز در بازار بهخوبی در حال کاهش بود و حتی به زیر ۶۰ هزارتومان هم بازگشت.
نگاهی به لحن سخنان قالیباف خطاب به تیم اقتصادی دولت رئیسی
در جلسه بررسی مسائل ارزی در شامگاه ۵ اردیبهشت ماه امسال که با حضور محمدباقر قالیباف رئیس مجلس و تیم اقتصادی دولت سیزدهم برگزار شد، قالیباف خطاب به دولتیها اینطور گفته بود:
– نباید به ارائه گزارش اکتفاء کرد، زیرا در نشست قبلی بهاندازه کافی گزارش ارائه شد وباید دوستان دولت بهطور روشن و شفاف، رویکرد روبهجلویی برای مدیریت بازار ارز ارائه کنند.
– ما دنبال تکرار جلسات نیستیم و جلسه سومی وجود ندارد، بنابراین باید در مورد موضوع به جمعبندی رسیده و نتیجه نهایی را به صحن علنی ارائه کنیم.در این رابطه با توجه به اصرار نمایندگان برای بررسی موضوع در صحن علنی، بهصورت مشخص به نمایندگان گفتم اگر به جمعبندی و اتفاقنظر با دولت نرسیم ،مجلس خود به جمعبندی روشن میرسد.
– مجلس در عین اختلافسلیقه و اختلاف دیدگاه، باسیاستهای ارزی دولت همراهی کرده است. همه اختیارهای موجود در قانون دائمی را به رئیس بانک مرکزی دادیم و هر چه ایشان در جلسه سران قوا بیان کردند را قبول کردیم اما شرایط کنونی نشان میدهد که هم رویکرد اقتصادی و هم رویکرد مدیریتی در موضوع ارز، دچار اشکال است. – امروزه بهطور روشن و مشخص در سیاستهای ارزی از نگاه اقتصادی دچار مشکل هستیم و طرح جامعی برای رویکرد اقتصادی در بازار ارز وجود ندارد. – ما رویکرد اقتصادیمان در حوزه مدیریتی را اعلام کردیم و تا روز یکشنبه برای دریافت برنامه دولت منتظر میمانیم، اگر برنامه و سیاست ارزی دولت ارائه نشود، مجلس جلسه خواهد گذاشت و طرح خود را ارائه میکند.
موضع قالیباف در شرایط افزایش قیمت ارز در دولت پزشکیان
در دولت پزشکیان، مدیریت بازار ارز به علت اصرار عبدالناصر همتی وزیر اقتصاد برای گران شدن ارز نیمایی، کاملاً متفاوت از دولت سیزدهم بوده است. دولت پزشکیان با ادعای اینکه پایین بودن نرخ ارز نیمایی، موجب رانت است، مرتباً قیمت ارز نیمایی را بالابرده است. این اقدام سبب سیگنال دادن به بازار آزاد هم شده و هرچقدر دولت پزشکیان ارز نیمایی را بالابرده، به همان نسبت ارز در بازار آزاد هم گران شده است.
به همین دلیل قیمت دلار در بازار آزاد که در انتهای مردادماه زیر ۶۰ هزارتومان بود، اکنون به بالای ۸۰ هزارتومان رسیده است.
ازآنجاکه شخص عبدالناصر همتی پیگیر گران شدن ارز در دولت پزشکیان بوده است، برخی نمایندگان مجلس، به دنبال استیضاح وی هستند. اما دیروز(سه شنبه) ،قالیباف اعلام کرد که نخواهد گذاشت وزرای دولت پزشکیان، بابت گرانی ارز استیضاح شوند.
رئیس مجلس شورای اسلامی،گفت: کشاندن مجادلات بیحاصل به فضای رسانهای در بیثباتی بازار ارز مؤثر است ومجلس هیچگاه تصمیماتی که باعث رهاشدگی قیمت ارز شود را نخواهد گرفت.
قالیباف برخلاف رویهاش در دولت سیزدهم که گفته بود جلسات مکرر درباره ارز فایده ندارد، دیروز، گفت: در بعد نظارتی، مجلس باهدف رفع کاستیها و کمک به دولت در ثبات بخشی به بازار، از همه ظرفیتهای خود استفاده کرد. جلسات متعدد کمیسیونهای اقتصادی، جلسات مکرر نمایندگان کمیسیونهای تخصصی در بانک مرکزی، جلسه غیرعلنی چندساعته و چندین جلسه در سطح هیاترئیسه و روسای کمیسیونهای مرتبط، بخشی از اقدامات نظارتی مجلس بوده است که طی آن به بررسی سیاستها، تصمیمات و اقدامات بانک مرکزی و دولت، آثار و نتایج این اقدامات به خصوص اثرات تورمی، برنامههای آتی، میزان تطابق با قوانین و برنامه هفتم، اقدامات سایر دستگاهها و درنهایت پیشنهادهای مختلف پرداخته و تذکرات لازم به دستگاههای ذیربط داده شد. همچنین در جلسه سران قوا، بحث ارز مورد بررسی قرار گرفت و مقرر شد تا در روز چهارشنبه( امروز) در شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا، موضوعات پیگیری و عملیاتی شود.
وی، گفت: ازآنجاکه مجلس شورای اسلامی اظهارنظرهای غیر کارشناسی و نیز کشاندن مجادلات بیحاصل به فضای رسانهای را در بیثباتی بازار ارز مؤثر میداند، وظیفه خویش میداند تا وظایف تقنینی و نظارتی خود را تا حد امکان در محیطهای تخصصی و اجرایی به انجام رساند و از کشاندن این مباحث در صورت عدم ضرورت، به میان مردم و رسانهها پرهیز کند.
قالیباف، عنوان کرد: علیرغم پیگیریهایی که مجلس بدون جنجالآفرینی اما مؤثر انجام داد، متأسفانه عدهای با نگاههای سیاسی از مطالبه به حقّ مردم استفاده نادرست میکنند تا مجلس را وادار به اخذ تصمیماتی کنند که نتیجه آن بی متولی شدن کنترل قیمت ارز است و مجلس هیچگاه چنین تصمیماتی که باعث رهاشدگی قیمت ارز می شود را نخواهد گرفت.
رئیس مجلس شورای اسلامی،افزود: همه و مخصوصاً نیروهای انقلابی، باید به این امر توجه داشته باشند که مردم فقط و فقط به دنبال کنترل قیمت ارزهستند و تا زمانی که جلسات نظارتی در سطوح مختلف مجلس و پیگیریها در جلسات هماهنگی بین قوا به بنبست نرسد، اقداماتی مانند استیضاح در اوج بحران قیمت ارز، خطاست. چنین تصمیمی هرچند ممکن است برای مجلس آورده سیاسی داشته باشد، اما آنچه در عمل اتفاق میافتد، لطمه به اقتصاد وزندگی مردم است چراکه بازار ارز را، برای چند ماه بی متولی میکند ومسئولین اجرایی، توجیه کافی برای رها کردن قیمت ارز پیدا می کنند. بازار ارز درحالیکه دشمنان ایران از هر فرصتی برای ضربه زدن به اقتصاد کشور استفاده میکنند، نیاز به تصمیمات شجاعانه، مدبرانه و آگاهانه دارد و طبیعی است که در مقطع فعلی وارد شدن به فرآیند استیضاح، خلاف منافع مردم بوده و فقط یک اقدام نمایشی و سیاسی محسوب میشود.البته در صورت نیاز مجلس از حق خود ، در شرایطی که اوضاع اصلاح نشود و راه دیگری باقی نمانده باشد، استفاده خواهد کرد. وی، افزود: نمایندگان مجلس، فراموش نخواهند کرد که رهبر حکیم انقلاب در دیدار با آنها،تصریح داشتند: «من توصیه مؤکدی که یادداشت کردم، تعامل سازنده با دولت جدید است» و در ادامه نیز صراحتاً فرمودند که موفقیت رئیسجمهور، موفقیت همه ماست و از همه ما خواستند که این مساله را از بن دندان باور کنیم.
بر اساس چنین تکلیف روشنی که رهبر انقلاب برای مجلس تعیین کردند، سیاست ما کمک به دولت محترم و یاری به جناب رئیسجمهور برای حل مسائل مردم است. البته روشن است که مجلس در راستای پیگیری خواستههای مردم از همه ابزارهای نظارتی خود ازجمله سؤال، استیضاح، تحقیق و تفحص و پیگیری قضائی، در هر موضوعی که لازم باشد و هرزمانی که به حل مساله مردم کمک کند، برای کارآمدتر شدن دولت، استفاده خواهد کرد اما استفاده از این ظرفیتها ،مشروط به این است که نتیجه آن کمک به دولت برای حل مسائل مردم باشد.