رئیس کمیسیون اصل ۹۰ از حضور وزیر راه در مجلس به‌منظور پاسخگویی در خصوص احتکار زمین توسط دستگاه‌های دولتی خبرداد.
وضعیت بحرانی مسکن و سهم ۷۰ درصدی قیمت زمین در هزینه ساخت، مجلس را بر آن داشته است تا وارد عمل شده و در پی یافتن راهی برای حل این بحران باشد. از همین رو، نصرالله پژمان فر، رئیس کمیسیون اصل ۹۰ و نماینده حوزه انتخابیه مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی در یک برنامه تلویزیونی با اشاره به نامه‌ها و درخواست‌های مردم برای حل مشکل مسکن توضیح داد که هفته آینده وزیر راه و شهرسازی برای پاسخگویی به وضعیت فعلی در کمیسیون اصل ۹۰ حضور خواهد یافت.
پژمان فر با اشاره به اینکه مسکن اصلی‌ترین دغدغه مردم است، گفت: «امروز مسکن به اصلی‌ترین دغدغه مردم تبدیل‌شده است. در برخی مناطق بیش از ۵۰ درصد درآمد صرف مسکن می‌شود و میانگین زمان انتظار خرید مسکن در کشور ۵۳ سال است که در تهران این رقم به ۵۹ سال می‌رسد واستان بویراحمد با ۱۴ سال، کمترین میزان را دارد. سالانه حدود ۷۰۰ هزار میلیارد تومان بابت اجاره‌بها در کل کشور پرداخت می‌شود و در تهران ۶۷ درصد درآمد مستأجران ،صرف اجاره می‌شود. این آمار نشان می‌دهد که شرایط کنونی، امکان خانه‌دار شدن افراد را به‌شدت دشوار کرده است».
وی در خصوص روند کند ساخت مسکن مهر، توضیح داد: «در حال حاضر، سیاست‌گذاری مناسبی برای تأمین مسکن وجود ندارد. از ۴میلیون واحد مسکن مهر، ۲.۷ میلیون واحد خودمالکی بوده و تنها ۱.۳ میلیون واحد انبوه‌سازی شده که بخشی از آن‌ها همچنان تکمیل ‌نشده است. تقریباً ۹۰ درصد زمین‌های داخل شهرها پرشده است. در تهران افزایش تراکم به‌عنوان راه‌حل پیشنهاد می‌شود که تصمیمی نادرست به نظر می‌رسد. این درحالی‌که است که از حدود ۱.۸ میلیون هکتار زمین دولتی حدود ۱۵۰ هزار هکتار در داخل شهرها و ۱.۶۵ میلیون هکتار در حریم آن‌ها قرار دارد. بسیاری از مردم با ارسال نامه در مورد مشکلات خود در حوزه مسکن به کمیسیون اصل نود، درخواست کمک دارند».
محدودیت توسعه تهران ،عامل بحران مسکن پایتخت
رئیس کمیسیون اصل ۹۰،گسترش نیافتن محدوده شهر تهران را مشکل اصلی دانست و گفت: « در سال ۱۳۵۱که شورای عالی شهرسازی و معماری تأسیس شد، سیاستی را پایه‌گذاری کرد که توسعه افقی شهرها را محدود می‌کند. این سیاست باعث شده است تا از زمان تصویب طرح جامع تهران در سال ۱۳۴۷، که تهران را به ۲۲ منطقه تقسیم کرده بود، تغییر چندانی در وسعت شهر رخ ندهد. درحالی‌که در آن زمان جمعیت تهران برای ۵ میلیون نفر پیش‌بینی‌شده بود و اکنون بیش از ۱۲ میلیون نفر در همان محدوده زندگی می‌کنند. این در حالی است که در آمریکا، بین سال‌های ۱۹۷۰ تا ۱۹۹۰و با افزایش ۴ درصدی جمعیت، مساحت شهرها ۴۶ درصد افزایش ‌یافته است. روش کنونی که بر توسعه عمودی و افزایش تراکم متمرکز است، نمی‌تواند پاسخگوی نیاز مسکن باشد». وی، افزود: «تمام ۱.۸ میلیون هکتار زمین‌های شهری و حریم شهرها در اختیار سازمان ملی زمین و مسکن است و امکان الحاق آن‌ها وجود دارد؛ اما مشکل اینجاست که حتی در تهران، باوجود تغییرات متعدد در طرح جامع، محدوده شهر همچنان ثابت مانده است. این روند نشان می‌دهد که تصمیم گیران به‌جای حل ریشه‌ای مسئله، تنها به توسعه عمودی متوسل شده‌اند. نامه‌های متعدد مردم به کمیسیون اصل نود از ثبت‌نام‌های چندساله برای مسکن تا وعده‌های بی‌نتیجه انبوه‌سازان نیز گواه همین مشکلات است. این شکایات نشان می‌دهد که عمودی سازی، راه‌حل نیست، بلکه به معضل جدیدی برای مردم تبدیل شده است». نماینده مردم مشهد و کلات با مقایسه تراکم شهرهای ایران و جهان، گفت: «در مقایسه تراکم جمعیتی شهرهای ایران و جهان، تفاوت‌های چشمگیری دیده می‌شود. در شهر قم به ازای هر هکتار، حدود ۱۷۰ نفر زندگی می‌کنند ودر تهران و مشهد این عدد به ۱۵۰ نفر می‌رسد. اما در لندن تنها ۶۰ نفر و در نیویورک ۲۲ نفر، درهرهکتار سکونت دارند. این آمار نشان می‌دهد که در کشورهای دیگر، رویکرد توسعه افقی به‌جای عمودی سازی در اولویت قرار دارد. بااین‌حال، در ایران، فشار جمعیتی بالا و محدودیت زمین، باعث شده است شهرها به‌جای گسترش افقی، گسترش عمودی داشته باشند».
تنها دستاورد عمودی سازی، افزایش هزینه ساخت است
پژمان فر با توضیح درباره آسیب‌های بلندمرتبه‌سازی، گفت: «از سال ۱۳۴۷ تاکنون، وسعت تهران بدون تغییر باقی‌مانده ، درحالی‌که جمعیت چندین برابر شده است. این محدودیت، خانه‌های حیاط دار و آرامش‌بخش گذشته را به آپارتمان‌های کوچک ۵۰ تا ۷۰ متری تبدیل کرده و سبک زندگی مردم را دگرگون ساخته است. نتیجه این تراکم عمودی، کاهش عمر مفید ساختمان‌ها در کشور به میانگین ۲۵ سال است. درحالی‌که این عدد در جهان به بیش از ۸۰ سال می‌رسد. نظام فعلی ساخت‌وساز، هزینه مسکن را افزایش داده و نیاز به تخریب مداوم ساختمان‌ها برای تطبیق با تراکم جدید، برمشکلات افزوده است».
وی، توضیح داد: «اصرار بر عمودی سازی در کشور، مشکلات مسکن را حل نکرده است و تنها هزینه‌ها را افزایش داده است. زمین، که تا ۷۰ درصد قیمت مسکن را تشکیل می‌دهد، عامل اصلی این بحران است. تجربه جهانی و نمونه‌های داخلی مثل خراسان رضوی نیز نشان داده که واگذاری زمین ارزان به مردم، امکان ساخت خانه را با هزینه کمتر فراهم می‌کند. در این مدل، مردم با نظارت دولت و مهندسین، ظرف چند ماه خانه‌های خود را ساخته و صاحب مسکن شده‌اند؛ رویکردی که نه زمین‌های کشاورزی را تهدید می‌کند و نه امنیت را کاهش می‌دهد».
وزیر برای پاسخگویی در مجلس حاضر می‌شود
رئیس کمیسیون اصل ۹۰، گفت: «مجلس از وزیر راه و شهرسازی انتظار دارد تا تکالیف برنامه هفتم را عملیاتی کند. زیرا بر اساس این برنامه، تولید سالانه ۹۰۰ هزار واحد مسکونی ضروری است. از این تعداد، حدود۶۰۰ هزار واحد برای تأمین نیاز خانوارهای جدید و ۳۰۰ هزار واحد برای نوسازی بافت‌های فرسوده است. بااین‌حال، عملکرد نه‌ماهه سال جاری فاصله زیادی با این هدف دارد. نمایندگان تأکیددارند که توسعه مسکن، نباید به شهرک‌های دورافتاده محدود شود، زیرا مردم به تهران، وابستگی‌های شغلی و اجتماعی دارند. وی، افزود: پیشنهادشده است که زمین‌های درون تهران با مولدسازی برای تأمین زیرساخت‌ها به مسکن الحاق شود و هفته آینده نیز باید وزیر راه و شهرسازی در کمیسیون اصل ۹۰، پاسخگوی این مسائل باشد».